Tweetweekoverzicht week 25 2015: YouTube Gaming, Skype for Web, meer Uitzending Gemist, Tom Kabinet, websites en reacties, Kindle Paperwhite, BTW en de Erfgoedwet

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over Google’s automatisch aanvullen, YouTube Gaming, Skype for Web, meer inhoud voor Uitzending Gemist volgend jaar, is Tom Kabinet nu een ebookclub, is het de vraag of websites nu aansprakelijk zijn de reacties van gebruikers, komt Amazon met een nieuwe versie van de Kindle Paperwhite, zijn boekverkopers niet blij met de BTW-plannen van het kabinet en komen er geen nieuwe auteursrechtelijke beperkingen in de Erfgoedwet voor erfgoedinstellingen.

Spelen met Google’s automatisch aanvullen

Google gebruikt, zoals voor alles geloof ik, een algoritme om aan de hand van eerdere zoekacties te voorspellen waar jij naar op zoek zou kunnen zijn. Auto Suggest, of automatisch aanvullen, geeft suggesties zodra je zoektermen begint in te tikken. Met soms bijzondere resultaten.

YouTube Gaming komt naar je toe deze zomer

Het live streamen van games (en alles daarom heen) is zo’n beetje het nummer 1 voorbeeld van user-generated content op het web. Twitch is er groot mee geworden en dat is zo’n succes dat het vorig jaar verkocht werd aan Amazon.

De “andere” grote speler in de markt die iets met streaming video’s doet heeft het echter niet opgegeven om met het live streamen van games aan de slag te gaan en komt de komende maand (in Amerika en Engeland) met YouTube Gaming, een nieuwe site die zich helemaal specialiseert in gamevideo’s. De live streams worden automatisch gearchiveerd als reguliere YouTube video’s en nu ook YouTube zich op deze markt stort zal het ongetwijfeld populairder (en gemakkelijker) dan ooit worden om de rest van de wereld mee te laten genieten van hoe goed of slecht je bent in games op pc, xbox one en playstation 4. Tenminste, zodra het ook uitgerold wordt in de rest van de wereld natuurlijk.

Skype for Web (beta)

Eigenlijk bizar dat het tot nu toe nog niet kon maar sinds vorige week kun je ook een webversie van Skype gebruiken via skype.com of web.skype.com. Chatten werkt meteen zoals je het verwacht maar om een videochat te kunnen doen (of te bellen) moeten er wel wat plugins/extensions geïnstalleerd worden. Handig om even te skypen als je niet achter je eigen pc zit. Hopelijk gaat Microsoft nog wel eens sleutelen om het allemaal wat soepeler te maken met Skype want als ik zie hoe vaak berichten met enorme vertragingen binnenkomen verlang ik weer terug naar de oude MSN Messenger waar ik nooit dat soort problemen mee had. Het zal wel de prijs van de vooruitgang zijn.

Meer Uitzending Gemist

In april lekte een plan van de NPO uit waarin te lezen stond dat het aantal internetsites drastisch teruggebracht zou moeten worden (van 600 naar 50). Na veel verzet van de publieke omroepen lijkt de NPO daar op terug te komen en behouden de omroepen zeggenschap over hun sites (al zal er nog steeds wel in gesneden worden neem ik aan). De NPO site moet echter wel een spin in het web worden en daarvoor heeft de NPO een plan ingediend bij de staatssecretaris waarin onder andere Uitzending Gemist een grotere rol in moet gaan spelen om “aan te sluiten bij het nieuwe televisiekijken”.

Enerzijds met het gratis NPO Gemist met meer programma’s dat echter beperkt is tot 7 dagen terugkijken. NPO Plus blijft de betaaldienst waar je de oudere content kunt terugkijken maar wordt eveneens uitgebreid met meer programma’s en – is het voorstel – ook als dienst los aangeboden voor een bedrag tussen de 2 en 3,50 euro per maand. NPO Plus is nu alleen beschikbaar als onderdeel van NL Ziet (samen met RTL XL en KIJK van SBS) waar je thans 7,95 per maand voor betaalt.

Tom Kabinet is nu Toms Leesclub

Tom Kabinet was er al een tijd mee bezig maar afgelopen week werd dan Toms Leesclub gelanceerd dat handig inhaakt op de trend van ebookabonnementendiensten die er inmiddels zijn maar waarbij er gebruik gemaakt wordt van een aanbod van tweedehands ebooks dat zich buiten de invloedssfeer van de uitgevers afspeelt die weigerden te leveren aan Tom Kabinet.

Voor een bedrag van €3,99 per maand kun je lid worden van Toms Leesclub waarbij je ebooks kunt kopen voor €1,75 per stuk (max 6 per maand). Doneer je echter de uitgelezen ebooks (of elders gekochte legale ebooks) weer terug naar Toms Leesclub, dan krijg je daarvoor een week gratis lidmaatschap terug. Dat lijkt een omslachtige manier te zijn om te zeggen dat je voor max. 7 euro per maand elke maand 4 boeken kunt lezen maar het biedt enerzijds de vrijheid om voor 3,99 euro per maand goedkoop ebooks te kopen en zorgt er anderzijds voor dat het aanbod van Toms Leesclub op peil zal blijven. Door te werken met het doneren van de downloadlinks van de legaal gekochte ebooks (en niet meer het uploaden van ebooks toe te staan) houdt Tom Kabinet zich ook aan de uitspraak van de rechter van vorig jaar.

Een zeer interessante stap waarbij ik nu vooral nieuwsgierig ben of dat model zelf levensvatbaar is. Je bent als lid van de leesclub namelijk beperkt tot wat er in de gedoneerde collectie aanwezig is en die collectie is weer afhankelijk van de bereidheid van de leden om een gevarieerd aanbod beschikbaar te maken dat echter vooral zal bestaan uit de al eerder aangeschafte boeken uit die startcollectie. Oftewel, het model werkt mijns inziens alleen bij een grote (en groeiende) groep leden die ook constant nieuwe titels blijven aandragen. We zullen het zien!

Zijn websites verantwoordelijk voor de reacties van (anonieme) bezoekers?

“Als bezoekers anoniem op een website bedreigingen achterlaten, kan de eigenaar van die website verantwoordelijk worden gehouden voor het verspreiden van die bedreigingen”, meldde NU.nl afgelopen week nogal stellig. Dit was het oordeel (PDF) dat de Grote Kamer van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) velde dinsdag in een langlopende rechtszaak tegen de Estse nieuwssite Delfi waarop in 2006 verschillende reacties werden geplaatst met dreigementen.

De reacties werden op verzoek van diegene waar de dreigementen tegen werden geuit onmiddellijk verwijderd maar Delfi wilde niet met de gevraagde schadevergoeding komen. Waarop een 9 jaar durende rechtszaak begon over de vrijheid van meningsuiting en de aansprakelijkheid van een nieuwssite voor reacties die (anoniem) geplaatst werden door bezoekers van de site.

Het EHRM oordeelde in 2013 in eerste instantie dat een site die anonieme commentaren toelaat ook aansprakelijk is voor dit soort strafbare uitingen en de Grote Kamer van het Hof bevestigt dit nog eens. Een professionele nieuwssite moet rekening houden met dit soort reacties en dit goed monitoren om precies dit soort situaties te voorkomen. Hierbij gaat het qua aansprakelijkheid en strafbaarheid wel om wat meer dan alleen maar boze reacties en scheldpartijen. Het Hof refereert aan reacties waarbij er geen enkele twijfel bestaat over het strafbare karakter ervan, zoals bedreigingen met geweld of de dood, vulgaire teksten of die de menselijke waardigheid aantasten. Daar moet je als site dus bij ingrijpen.

Het Hof doet die uitspraak voor een grote commerciële nieuwssite die zelf redactionele content plaatst en waar veel discussies in de reacties plaatsvinden (GeenStijl is wat bij mij naar boven komt drijven) maar bakent het wel af. De uitspraak geldt niet voor internetfora, social media platformen waar de eigenaar zelf geen content plaatst (Twitter en Facebook) en sites where the content provider may be a private person running the website or a blog as a hobby.

Of er veel gaat veranderen door deze uitspraak betwijfel ik. Ook al kun je kortzichtig concluderen dat je geen (anonieme) reacties meer wil toestaan op je site, uiteindelijk zegt deze uitspraak alleen dat als je een grote commerciële nieuwssite bent, je verantwoordelijk en aansprakelijk bent voor extreme uitingen die bezoekers op jouw site achterlaten en dat je niet achterover mag leunen onder de noemer van vrijheid van meningsuiting. Is dat nou zo raar?

Amazon komt met een nieuwe versie van de Kindle Paperwhite

Amazon gaat vanaf 30 juni een nieuwe (de derde) versie leveren van de Kindle Paperwhite. Belangrijkste vernieuwing is het nieuwe hoge resolutiescherm dat Amazon ook al in de Kindle Voyage heeft zitten, hoewel het feit dat de prijs gelijk blijft in Amerika ook minstens zo interessant is, net als dat deze ereader de eerste is met het nieuwe lettertype Bookerly. De veel duurdere Kindle Voyage behoudt nog wel enkele voordelen zoals de fysieke knoppen om te bladeren door ebooks en het betere contrast van het scherm, maar de Paperwhite lijkt met deze vernieuwing absoluut de beste prijs/kwaliteitverhouding te krijgen.

De kans is groot dat Amazon de Kindle Paperwhite een upgrade heeft gegeven om Kobo de wind uit de zeilen te halen die met de recente Kobo Glo HD het goedkopere alternatief leek te zijn voor de Voyage. Met de nieuwe versie van de Paperwhite zijn de specificaties bijna identiek aan die van de Glo HD en valt het prijsvoordeel volledig weg. De preorder prijs van de nieuwe Kindle Paperwhite bij Amazon.de ligt rond de 142 euro op dit moment maar dit zal – (na 30 juni?) de komende maanden waarschijnlijk gaan zakken zodra de internationale versie ook geleverd zal worden die standaard geen advertenties bevat.

Boekenbranche is niet blij met de nieuwe BTW-plannen

Alles behalve de dagelijkse boodschappen naar het hoge BTW-tarief van 21%. Dat is (heel kort) samengevat de essentie van de BTW-plannen van het kabinet die vorige week uitlekten. Natuurlijk staat daar wel het één en ander tegenover maar dat wordt dan wel bekostigd door het verhogen van de tarieven voor zo’n beetje alle ‘luxegoederen’ die we in Nederland hebben, zoals kunst, cultuur, sport en jawel, boeken.

Waarmee we in de ironische situatie belanden dat de discussie nu niet meer gaat over het omlaag brengen van het btw-tarief voor ebooks (dat al op 21% zit) naar het niveau van papieren boeken maar dat de boekenbranche nu ineens geconfronteerd wordt met het verhogen van het tarief van papieren boeken naar dat van de ebooks.

En waar je de afgelopen jaren geen schrijver of brancheorganisatie hoorde over de negatieve aspecten van het hoge btw-tarief van ebooks, zijn ze nu wel een stuk alerter en happiger om zich uit te spreken tegen de BTW-plannen van het kabinet. Natuurlijk hebben ze daar gelijk in: het is bizar om de prijzen van boeken te moeten verhogen net nu de Wet op de Vaste Boekenprijs verlengd is en het gaat zeer zeker negatieve consequenties krijgen voor de omzet en het voortbestaan van boekwinkels. Maar toch schuurt het wel bij mij dat er wederom zo eenzijdig naar gekeken wordt. Uitgevers bepalen zelf de prijs van boeken (daar doet de wet op de vaste boekenprijs niets aan af) en ze kiezen er dus zelf voor in welke mate de btw-tarieven doorberekend worden. Dat is met ebooks niet anders en de recente wijzigingen in het Europese btw-stelsel hebben ook niet geleid tot grote prijsstijgingen van buitenlandse ebooks in Nederland.

Dat gezegd hebbende zou het wel erg zuur zijn om 21% btw op boeken te hebben zitten alsof het inderdaad om luxegoederen gaat in plaats van een consumentengoed waar iedereen laagdrempelig en betaalbaar toegang tot zou moeten hebben. Helemaal als je het vergelijkt met bijv. Engeland waar er 0% btw zit op boeken.

Geen nieuwe auteursrechtelijke uitzonderingen in de Erfgoedwet

Er is veel te doen over het gebruik van gedigitaliseerd erfgoed  (zoals in de rechtszaak tegen het IISG en tegen het Stadsarchief Rotterdam) en dat is de reden dat er door het CDA vragen werden gesteld aan minister Bussemaker bij de behandeling van het wetsvoorstel Erfgoedwet hierover. In het antwoord verwijst de minister naar een eerder rapport over het instrument van de collectieve licentieovereenkomst (extended collective license) maar geeft ze ook aan dat er geen auteursrechtelijke uitzonderingen zullen worden opgenomen in de Erfgoedwet aangezien die al in de Auteurswet opgenomen zijn.

Terecht lijkt me maar zoals ik al concludeerde in de bespreking van Pictoright vs. Stadsarchief Rotterdam gaat het niet alleen om de auteursrechtelijke problematiek bij het online beschikbaar aken van gedigitaliseerd erfgoed. Behalve de noodzaak om ECL – de collectieve licentieovereenkomst – te borgen in de Auteurswet zal er zowel qua financiering als qua formulering van de vereiste voorwaarden bij een collectieve licentieovereenkomst voor de erfgoedsector, toch echt het een en ander geregeld moeten worden om de erfgoedinstellingen ook daadwerkelijk in staat te stellen hun collecties online beschikbaar te maken zonder auteursrechtelijke inbreuken te plegen. Hopelijk zal hier wel extra aandacht voor komen in de Erfgoedwet.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

  1. Pingback: Tweetweekoverzicht week 14 2016: Sci-Hub, Kindle Oasis, panoramavrijheid, Instagram, YouTube Gaming en lager btw-tarief voor ebooks? - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top