Tweetweekoverzicht week 27 2015: Auteurscontractenrecht, netneutraliteit, BBC Three, Scribd, Apple, Elsevier boycot en de Bibliotheek Rivierenland

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over wat er gebeurt als muziekmaatschappijen een ISP (kunnen) aanklagen, komt en gaat er muziek van de streaming muziekdiensten, is Apple ook in hoger beroep schuldig bevonden aan prijsafspraken voor ebooks, is de wet Auteurscontractenrecht van kracht geworden, lijkt het einde van netneutraliteit in Europa nabij, gaat BBC Three online-only uitzenden, Bliyoo ereader, verwijdert Scribd titels omdat ze teveel gelezen worden, introduceert de bibliotheek Rivierenland abonnementsvormen voor ebooks-only (incl. ereader) en zetten universiteiten de eerste stap in een boycot van Elsevier

Auteursrecht versus privacy

De muziekmaatschappijen hadden er al lange tijd mee gedreigd maar in november 2014 voerden twee maatschappijen dat dreigement ook uit: ze sleepten een Amerikaanse internetprovider (Cox Communications) voor de rechter omdat de provider niet mee wilde werken met het aanspreken van hun abonnees op (vermeende) inbreuken op het auteursrecht.

Vele duizenden abonnees van Cox Communications staan op de verdachtenlijst bij Rightscorp, een auteursrechtenorganisatie (premiejagers) die namens de twee muziekmaatschappijen optreedt, en er is een top 500 lijst gemaakt van de grootste overtreders. De rechter heeft toegestaan dat de provider de NAW gegevens van de abonnees in kwestie overhandigt maar heeft een voorbehoud ingebouwd dat mensen die op die lijst voorkomen bezwaar kunnen maken bij het Hof tegen het overhandigen van hun persoonsgegevens.

En die bezwaren (PDF) leveren het trieste beeld op zoals je dat mag verwachten als de ‘opsporing’ op basis van een IP-adres gaat dat wel teruggevoerd kan worden naar een apparaat maar niet naar wie er van dat apparaat gebruik heeft gemaakt. Mensen bepleiten hun onschuld omdat ze in die periode niet eens klant waren van Cox Communications of, wat veel terugkomt, dat ze geen wachtwoord op hun wifi hadden zitten maar dat ze zelf geen materialen hadden gedownload. En dat mag je van die 86 jarige weduwe met beginnende Alzheimer toch wel aannemen lijkt me. De rechtszaak zal voorlopig nog wel even voortduren maar het vonnis zal bepalend zijn voor hoe er in de toekomst gejaagd omgegaan wordt met de privacy van Amerikaanse consumenten.

AC/DC plaatst hun muziek online terwijl Prince het er af haalt

Behalve dat het interessant nieuws is voor een liefhebber van AC/DC muziek (steekt hand op), is het ook veelzeggend dat na vele jaren de albums van AC/DC eindelijk te vinden zijn bij de diverse streaming muziekdiensten. De Australische band was nooit voorstander van dit model maar erkent nu dat deze diensten de norm zijn geworden. Misschien is dat juist de reden waarom Prince er genoeg van heeft en alle muziekdiensten heeft verzocht zijn muziek te verwijderen? Wie zal het zeggen?

Apple ook in hoger beroep schuldig bevonden aan prijsafspraken voor ebooks

In 2013 werd Apple schuldig bevonden aan het maken van illegale prijsafspraken met vijf grote uitgevers om de prijzen van ebooks hoog te houden (om niet meegesleurd te worden in de race om de laagstre prijs die Amazon inzette). De uitgevers schikten indertijd maar Apple liet het voorkomen en verloor. Twee jaar later diende het hoger beroep maar het US Court of Appeals handhaafde de eerdere uitspraak. Hierdoor blijft ook de opgelegde schikking die Apple moet doen van 450 miljoen dollar gehandhaafd.

Wet Auteurscontractenrecht is 1 juli 2015 in werking getreden

Afgelopen week was het dan zo ver. Een wijziging van de Auteurswet (en de Wet op de naburige rechten) die de positie van auteurs/makers moet gaan verbeteren en – terloops – ook een Open Access bepaling introduceert in de wetgeving. Ik schreef er uitgebreid over als je meer wilt weten.

Einde van netneutraliteit in Europa?

In Nederland is netneutraliteit in de wet geregeld. Netneutraliteit is, kort gezegd, dat een telecomaanbieder geen onderscheid mag maken tussen de verschillende soorten dataverkeer/diensten die gebruik maken van het internet. Hierdoor mag een provider bijvoorbeeld niet het gebruik van specifieke streaming diensten niet beperken naar consumenten toe maar ook niet die diensten een rekening sturen voor het relatief intensieve gebruik van hun netwerk.

Op Europees niveau lijken er nu andere afspraken gemaakt te zijn die een kunstmatige scheiding aanbrengen tussen het reguliere internet (het ‘open’ internet) en een nieuw ‘internet voor gespecialiseerde diensten’. Bij Ars Technica druipt het cynisme van de pagina af maar ik ben het met hun conclusie eens: het is fraaie terminologie vanuit Europa die effectief een eind maakt aan netneutraliteit door telecomaanbieders de mogelijkheid te geven ‘gespecialiseerde diensten’ de vereiste bandbreedte in rekening te brengen terwijl via het ‘open internet’ dan de toegang tot die diensten niet meer gegarandeerd hoeft te worden. Oftewel, consumenten kan de toegang beperkt worden tot diensten waarvan telecomaanbieders vinden dat die te belastend zijn voor hun netwerk.

BBC Three gaat alleen nog maar online uitzenden

De BBC maakte afgelopen week bekend dat het ivm tegenvallende kijkcijfers en teruglopende budgetten waarschijnlijk een online-only zender wil maken van BBC Three. Volgende maand wil de BBC de knoop definitief doorhakken en dat zou kunnen betekenen dat BBC Three de eerste tv zender wordt die allleen nog maar via internet uitzendt. Wat dat gaat betekenen voor de doorgifte van de zender in Nederland is nog onduidelijk.

Scribd verwijdert (veel) titels omdat ze teveel gelezen worden

Het is één van de risico’s van een ebookabonnementdienst waar je onbeperkt kunt lezen: dat abonnees ook daadwerkelijk heel veel gaan lezen. Scribd is een Amerikaanse all-you-can-read ebookdienst die werkt met gunstige voorwaarden voor uitgevers en auteurs. Kort gezegd krijgt de uitgever en auteur de verkoopprijs uitgekeerd zodra een titel gelezen werd door een abonnee. Dat model was nodig om Scribd een goede start te kunnen geven en heeft vast en zeker bijgedragen aan het succes en de uitbreiding van het aanbod naar meer dan een miljoen titels.

Bepaalde titels, in met name de romantische/erotische genres, worden echter verslonden door Scribd abonnees en dat kost de dienst nu zoveel geld dat veel van deze titels verwijderd worden uit het aanbod. Het lijkt vooral te gaan om titels van Smashwords (een uitgever voor self published titels) maar het blijft een negatief signaal als je gedwongen wordt om goed gelezen en populaire titels van je dienst te verwijderen omdat het te duur wordt. Het toont ook maar weer eens aan dat de term ‘all you can read’ bedoeld is voor de marketing. Uiteindelijk zijn de beste klanten voor diensten als Scribd dus betalende abonnees die slechts enkele boeken per jaar lezen.

Bibliotheek Rivierenland introduceert ebooks-only abonnement incl. ereader

Ik lees inmiddels bijna acht jaar ebooks en wacht ook al zo lang tot de bibliotheken in Nederland de aansluiting weten te realiseren bij het digitale lezen. Het ebookplatform dat vorig jaar januari lanceerde was absoluut een stap in de goede richting maar het bleven gescheiden werelden daar waar het om je eigen lokale openbare bibliotheek ging. Tot de dag van vandaag wordt er nog gesteggeld over hoe de landelijke digitale bibliotheek zich verhoudt tot (het lid worden van) de plaatselijke bibliotheek.

Des te groter was mijn verrassing toen ik zag dat de Bibliotheek Rivierenland als eerste nu komt met een abonnementsvorm waarbij je alleen gebruik maakt van het ebookplatform. Voor €4,50 per maand (€54 per jaar waarbij je voor minimaal drie jaar lid wordt) word je lid van de plaatselijke bibliotheek maar kun je alleen ebooks lenen. Dat kost je dus €162 euro over drie jaar maar die deal wordt *aanzienlijk* beter doordat bij dit abonnement een gratis ereader komt: de Kobo Glo HD ter waarde van €130 euro. Oftewel, voor €32 extra heb je drie jaar lang de mogelijkheid om ebooks te lenen van de bibliotheek als je toch al van plan was een goede ereader aan te schaffen. De Bibliotheek Rivierenland geeft er ook nog een (mooie!) hoes van de bibliotheek bij cadeau dus als de Bibliotheek Rivierenland bij jou in de buurt zit, en je bent toe aan een nieuwe ereader, dan lijkt me dit de beste deal die je kunt krijgen.

De bibliotheek maakt de ereader ook beschikbaar in een nieuw ‘all you can read’ abonnement waarbij je zowel de reguliere (fysieke) diensten als de ebooks kunt gebruiken. Ik heb er dus lang op moeten wachten maar de bibliotheken gaan nu eindelijk het digitaal lezen serieus nemen. Ik vind het een prachtig initiatief dat hopelijk door de hele bibliotheekbranche wordt overgenomen.

Universiteiten beginnen boycot van Elsevier

De onderhandelingen tussen de universiteiten en Elsevier over de nieuwe big deal, waarbij open access centraal moet staan, zitten muurvast. Reden voor de universiteiten om een eerste stap te zetten in het boycotten van Elsevier om meer druk te gaan zetten op die onderhandelingen en een duidelijk signaal af te geven dat de universiteiten niet van plan zijn onder de huidige voorwaarden door te gaan met Elsevier.

Die eerste stap bestaat uit het benaderen van Nederlandse wetenschappers die (hoofd)redacteur zijn bij 1 van de 2200 Elseviertijdschriften met de vraag of ze hun functie willen neerleggen. Dat zal ongetwijfeld niet door iedereen gedaan worden (de universiteiten kunnen het niet verplichten) maar een volgende stap zal dan bestaan uit het vragen om geen peer reviews meer uit te voeren voor Elseviertijdschriften. Werkt dat ook onvoldoende dan kunnen de universiteiten vragen om geen artikelen meer aan te leveren aan Elsevier waarbij effectief Elsevier in de ban gedaan wordt door de universiteiten. Het wachten is nu op een reactie van Elsevier.

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (6) Write a comment

  1. Pingback: Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers tot nu toe (juni 2015) - Vakblog

  2. Pingback: Tweetweekoverzicht week 32 2015: Ereader bibliotheekabonnement, studieboeken, Pictoright, OneDrive, leesstatistieken, onveilige wifi en de VOB RSS-feed - Vakblog

  3. Pingback: Tweetweekoverzicht week 38 2015: 1 jaar tweetweekoverzichten, Google Books, KB en ebooks, BREIN vs Google Play Books, Sci-Hub en een Ikje - Vakblog

  4. Pingback: Tweetweekoverzicht week 39 2015: Lezen van ebooks, Oyster, Office 2016, Happy Birthday, de Batmobile, betalen voor YouTube en bloggen op Facebook - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top