Wereldwijde btw-tarieven voor ebooks en boeken (en wat dat te maken heeft met lezen en onderwijs)

btw-tarieven voor ebooks en boeken
De International Publishers Association (IPA) en de Federation of European Publishers (FEP) hebben een rapport (PDF) uitgebracht waarin de btw-tarieven voor ebooks en boeken wereldwijd zijn geïnventariseerd. Hierin worden enorme onderlinge verschillen geconstateerd tussen landen en werelddelen. Verschillen die volgens beide organisaties (mede) verantwoordelijk zijn voor de grote diversiteit tussen diezelfde landen als het gaat om (kunnen) lezen, de toegankelijkheid van onderwijs en de mate waarin de landen een kenniseconomie hebben. Ze roepen beleidsmakers dan ook op om een btw-tarief van 0% te introduceren voor zowel ebooks als papieren boeken.

Wat is btw?

Btw – ofwel de belasting over de toegevoegde waarde – is een indirecte belasting die een overheid heft op de verkoop van producten of diensten. Het is indirect in de zin dat je die belasting niet rechtstreeks en apart betaalt maar dat het in de prijs inbegrepen is. De producenten en leveranciers zijn degenen die het achteraf afdragen aan de overheid in de vorm van omzetbelasting. Aangezien die omzetbelasting verrekend wordt in de prijs betaalt de consument dus feitelijk de btw/omzetbelasting aan de overheid.

Dat maakt het btw-tarief een belangrijk beleidsinstrument van de overheid. De overheid bepaalt hoe hoog het btw-tarief voor producten en goederen is en dat heeft een rechtstreekse (en forse) impact op de inkomsten van de overheid. Het beleidsmatige aspect komt voort uit het feit dat de overheid uitzonderingen kan formuleren voor specifieke (groepen) producten en diensten waarvoor dan een verlaagd tarief geldt. Door die uitzonderingen te maken worden die producten en diensten financieel aantrekkelijker voor consumenten en kan de overheid bijvoorbeeld die branche of sector te hulp schieten zoals de afgelopen jaren in de bouw heeft plaatsgevonden.

Een land als Nederland is redelijk vrij in het bepalen van de btw-tarieven en welke uitzonderingen er gemaakt kunnen worden voor producten en diensten. Maar er zijn wel degelijk randvoorwaarden aan verbonden. Europese landen hebben zich namelijk te houden aan de Europese richtlijnen en btw-wetgeving. Een Europees land mag bijvoorbeeld maar maximaal twee lage btw-tarieven hebben en de EU benoemt verschillende producten en diensten die juist wel of juist niet in het verlaagde tarief mogen komen te vallen omdat btw-tarieven ook op Europees niveau een beleidsinstrument zijn.

Zoals ebooks

De EU stelt dat papieren boeken onder het verlaagde btw-tarief mogen vallen van een land wegens het belang dat boeken hebben voor cultuur, onderwijs en kennisdeling. Dat is ook precies wat 26 van de 28 Europese lidstaten gedaan hebben (op Bulgarije en Denemarken na). In 2009 breidde de EU dat ‘mandaat’ uit om boeken op alle fysieke media onder die regeling te laten vallen waardoor audioboeken op cd en ebooks op een usbstick er ook onder vielen. Precies de helft van de lidstaten heeft dit inmiddels opgenomen in de eigen wetgeving (waaronder Nederland) en eigenlijk zat iedereen te wachten totdat de EU de logische vervolgstap zou nemen om boeken in alle vormen onder de verlaagde btw-tarieven te laten scharen. Ebooks die je op niet fysieke media koopt dus.

Maar die stap nam de EU niet. Integendeel, nadat Frankrijk en Luxemburg eenzijdig ebooks onder het lage tarief lieten vallen greep de EU in en stelde dat beide landen dat moesten gaan terugdraaien. Iets dat door Luxemburg in mei 2015 ook is gedaan.

Hoger of lager?

Los van het gegeven dat het erg onhandig en onpraktisch is dat een consument in bijna alle landen meer btw betaalt voor ebooks dan voor papieren boeken, is het ook nog zo dat de hoogte van die tarieven sterk varieert. Landen mogen immers zelf bepalen hoe hoog hun reguliere btw-tarief is en hoe laag het verlaagde tarief is. Als je een papieren boek koopt in Luxemburg betaal je 3% btw die inbegrepen is in de prijs maar koop precies datzelfde boek in Denemarken en dan betaal je 25% btw. Denemarken heeft namelijk maar 1 btw-tarief dat voor alle producten en diensten geldt.

Hetzelfde natuurlijk voor ebooks. De Zwitsers (vallen niet onder de EU) betalen 8% btw voor hun ebooks terwijl de Hongaren maar liefst 27% btw betalen. De Fransen en de Italianen negeren met 5,5% en 4% respectievelijk nog steeds de uitspraak van het Europese Hof van Justitie.

De International Publishers Association (IPA) en de Federation of European Publishers (FEP) hebben geïnventariseerd hoe het nou zit met al die verschillende btw-tarieven. Welk btw-tarief heeft een land, wat is het btw-tarief voor boeken en wat is het tarief voor ebooks? Niet alleen in de Europese landen maar ook in (o.a.) Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Dat is verwerkt in een kort en bondig rapport (PDF) die de verschillen duidelijk laat zien. In de bijlage van dat rapport staan de cijfers per werelddeel en land benoemd en die gebruik ik voor de toelichting hieronder. Ik heb de gegevens ook nog verder bewerkt en gesorteerd in een Exceldocument.

Btw-tarieven voor boeken

btw-tarieven voor ebooks en boeken
Je zou denken dat dat boeken altijd duur zijn maar niets is minder waar. Er zijn enkele Europese landen (maar vooral daarbuiten) die een nultarief hanteren voor gedrukte boeken. Maar liefst 31 landen (39%) hebben dat nultarief – of kennen uberhaupt geen btw – terwijl er nog eens drie landen een nultarief hanteren voor wetenschappelijke, leer- en studieboeken. Die zijn in de bovenstaande grafiek met paars en groen aangegeven.

Zeventien landen hanteren hun reguliere (hoge) btw-tarief voor gedrukte boeken – 22% van alle landen-  terwijl 31 landen het verlaagde btw-tarief in hun land rekenen voor boeken. Europa valt zoals gezegd bijna volledig in die laatste (oranje) categorie. Kijk je naar alle landen wereldwijd, dan is het gemiddelde btw-tarief 5,75%.

Maar er zijn landen die dat gemiddelde flink hoger maken dan In welke landen betaal je nou het meeste? Oftewel, welke landen hebben de hoogste btw-tarieven voor boeken?

  1. Denemarken (25%)
  2. Bulgarije (20%)
  3. Chili (19%)
  4. Tanzania (18%)
  5. Rusland (18%)
  6. Israel (18%)

In Nederland betaal je 6% btw voor je gedrukte boeken.

Btw-tarieven voor ebooks

btw-tarieven voor ebooks
Ook ebooks zijn echt niet overal duur door een hoog btw-tarief want er zijn 18 – niet Europese – landen (23%) die voor ebooks eveneens een btw-tarief van nul rekenen (of geen btwstelsel hebben). De overgrote meerderheid (53 landen, 69%) past het reguliere btw-tarief toe op ebooks terwijl slechts vier landen (5%) een verlaagd tarief rekenen. Dat zijn behalve Turkije dus de drie Europese landen die de uitspraak van het Europese Hof negeren: Frankrijk, Italië en IJsland.

Kijk je naar de cijfers voor zowel gedrukte boeken als ebooks, dan zie je dat 37 landen hetzelfde btw-tarief hanteren voor beide terwijl 35 landen een hoger btw-tarief voor ebooks hebben dan voor gedrukte boeken.

Het gemiddelde tarief voor ebooks is 12,25% maar waar betaal je de hoofdprijs voor ebooks? Waar is het btw-tarief voor ebooks het hoogst?

  1. Hongarije (27%)
  2. Denemarken (25%)
  3. Zweden (25%)
  4. Kroatië (25%)
  5. Norwegen (25%)

In Nederland betaal je 21% btw voor je ebooks.

En nu?

In het rapport pleit José Borghino, de Policy Director van de International Publishers Association, voor het wereldwijd instellen van een nultarief op zowel gedrukte boeken als ebooks.

The fact that many countries already apply reduced rates of VAT/GST to physical books is a clear acknowledgement of the strategic importance of books (notably, but by no means only, in education). Those countries that have not already done so should take the next step and zero rate books.

Wil je het lezen bevorderen, de kwaliteit van je onderwijs verbeteren en je (kennis)economie verbeteren? Dan moet de overheid de toegang tot boeken in alle vormen zo laagdrempelig mogelijk maken.

We believe a zero VAT/GST rate to be the best way to support reading, education and a thriving knowledge economy. And a zero VAT/GST rate does so even-handedly, across the board. Many government policies that support writing or reading require bias — benefitting certain works over others. Lowering VAT/GST rates, however, supports all writing and all reading, ensuring that governments do not interfere with selection and empowering readers’ choices instead.

Een belasting heffen op kennis kan nooit een goed idee zijn.

Books are the engines of knowledge acquisition and transfer, and the digital economy of the future depends on their flourishing. The circulation of books, however, is particularly sensitive to price and they are therefore especially vulnerable to the imposition of a VAT/GST. Taxing books restricts their circulation, which is of concern to developing countries trying to bridge a knowledge deficit, but should also worry developed countries trying to maintain their competitive advantage.

Volgend jaar zal de EU de btw-wetgeving gaan evalueren en zullen er hopelijk concrete verbeteringen doorgevoerd gaan worden op Europees niveau. Of het wettelijk gelijktrekken van ebooks met gedrukte boeken haalbaar is – laat staan dat een nultarief voor beide toegestaan wordt – zullen we dan zien maar het is wel een lichtpuntje dat zelfs in de zware onderhandelingen met Griekenland nog plaats was voor het maken van een uitzondering op het btw-tarief van boeken. Europa eist dat het btw-tarief voor boeken op 6% komt te liggen terwijl dat nu 6,5% is. Nu moet het eurokwartje nog wel vallen bij Europa dat de Grieken voor ebooks doodleuk 23% betalen maar het begin is er.

 

Verder lezen? VAT/GST on Books & E-books (PDF) / Exceldocument met de wereldwijde btw-tarieven

 

@foto via Pixabay met CC0 verklaring

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (11) Write a comment

  1. Ik heb altijd aangenomen dat het btw tarief voor ebooks op hetzelfde niveau lag als voor de gedrukte versies. Nu begin ik te begrijpen waarom veel ebooks relatief duur zijn in vergelijking met de papieren exemplaren.

    Reply

    • Het is absoluut een grote factor in het prijsbeleid van ebooks maar het is zeker niet de enige reden waarom veel ebooks relatief duur zijn in verhouding tot hun papieren tegenhangers. Zo worden bepaalde kosten niet (of anders) gemaakt bij de productie van ebooks en zijn ebooks, in tegenstelling tot gedrukte boeken, niet onderhevig aan de Wet op de vaste boekenprijs waardoor uitgevers meer opties hebben om flexibel met de prijs van ebooks om te gaan.

      Hoewel het flink wat jaren geduurd heeft zie je dat inmiddels ook op kleine schaal gebeuren. Zoals je in de blogpost over de ebookscijfers in Nederland van Q2 kunt nakijken zijn ebooks de laatste jaren goedkoper worden als je ze vergelijkt met de prijzen van de papieren versies. Ook durven uitgevers het vaker aan om de prijzen van ebooks tijdelijk lager te maken waardoor je nu eindelijk echt goede deals kunt vinden als je timing goed is. Deze week liepen er nog diverse acties waarbij je goedverkopende titels tijdelijk voor 5 euro kunt vinden en dat is was zelfs een jaar geleden bijna ondenkbaar.

      Het gaat langzaam maar zeker de goede kant op :)

      Reply

  2. Pingback: Enorm prijsverschil e-books - Liever Voordelig

  3. Pingback: Tweetweekoverzicht week 34 2015: Btw-tarief voor Poolse ebooks, Ziggo, Google Hangouts, NS & privacy en Google moet meer vergeten - Vakblog

  4. Pingback: Tweetweekoverzicht week 28 2016: Survivor vs Huckabee, OA Taylor & Francis, SocArXiv en het verschil tussen vrij toegankelijk, open access en rechtenvrij - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top