Tweetweekoverzicht week 32 2015: Ereader bibliotheekabonnement, studieboeken, Pictoright, OneDrive, leesstatistieken, onveilige wifi en de VOB RSS-feed

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht handhaaft Bibliotheek Rivierenland hun “ereader-abonnement”, zijn studieboeken de laatste 30 jaar enorm veel duurder geworden, wil Pictoright opkomen voor de rechten van freelancers, kun je eindelijk gedeelde mappen synchroniseren in OneDrive, kan je leesgedrag ook in gedownloade ePubs gevolgd worden, is wifi in de trein niet veilig en werkt de RSS-feed van de VOB weer.

Bibliotheek Rivierenland blijft “ereader-abonnement” aanbieden

Ja, ik was enthousiast over het initiatief van de Bibliotheek Rivierenland om een abonnement aan te bieden waarmee je enkel en alleen toegang krijgt tot de digitale bibliotheek (ereader inbegrepen). Ook al was ik verbaasd dat een bibliotheek dat uberhaupt *mocht* doen want de landelijke digitale bibliotheek valt onder de verantwoordelijkheid van de Koninklijke Bibliotheek (volgens de Wsob, de nieuwe Bibliotheekwet). De KB mag/moet ook bepalen hoe een digitaal abonnement er uit komt te zien. En het leek er niet echt op dat de KB betrokken was bij dat initiatief van de Bibliotheek Rivierenland.

Hoe de “klassieke” bibliotheekabonnementen voor de lokale bibliotheken zich verhouden tot een abonnement op (alleen) de landelijke digitale bibliotheek is een kwestie waar in de aanloop naar de Bibliotheekwet veel over gesproken is. Het is uiteindelijk glashelder verwoord in de definitieve wettekst maar het blijkt dat de consequenties nu pas beseft worden door de bibliotheken, wat weer ogenschijnlijk leidt tot een herhaling van zetten en argumenten.

Minister Bussemaker tikte de Bibliotheek Rivierenland dan ook op de vingers omdat het ‘digital only’ abonnement eenzijdig wordt aangeboden zonder afstemming met de KB. Dat ziet de Bibliotheek Rivierenland toch heel anders en dat schreef de bibliotheek dan ook terug aan de minister. Inclusief dat ze het abonnement blijft aanbieden en dat er alsnog overleg gezocht wordt.

Het vervelende is dat er mijns inziens twee onderwerpen door elkaar heen lopen. Enerzijds het prima initiatief van de Biebreader dat nu eindelijk een mooie invulling krijgt en dat veel goeds kan gaan betekenen voor het bevorderen van (digitaal) lezen en het aanbod van ebooks bij de bibliotheken. Anderzijds de heldere taakverdeling en afspraken die in de Bibliotheekwet staan en waar het initiatief van de Bibliotheek Rivierenland ontegenzeggelijk dwars doorheen dendert. Zoals ik al narekende betekent het ‘ereader-abonnement’ dat je voor de prijs van een Kobo Glo HD (en hoes) effectief drie jaar gratis gebruik kunt maken van de digitale bibliotheek. Logisch dat zoiets met de KB afgestemd had moeten worden denk ik dan. Maar goed, we zullen zien of de betrokken partijen in dit verhaal het voor elkaar gaan krijgen om niet het kind met het badwater weg te gooien. Het blijft namelijk een mooi initiatief om op deze wijze het lezen van ebooks te promoten!

Studieboeken in Amerika zijn in 40 jaar meer dan 1000% duurder geworden

Ook in Nederland betalen studenten veel voor hun studieboeken maar in Amerika moet ook dit natuurlijk groter en beter. Daar becijferde het Bureau of Labor Statistics dat de prijzen van studieboeken sinds 1977 met maar liefst 1000% gestegen zijn. Drie keer zo veel als het inflatiepercentage. Dat wijt het statistiekbureau vooral aan het gegeven dat studenten verplicht de voorgeschreven literatuur moeten aanschaffen ten behoeve van hun studie en het ontbreken van marktwerking hierin.

Dat ‘gegarandeerde inkomstenmodel’ van uitgevers is zo vanzelfsprekend geworden dat het nu ook de basis vormt van alle discussies over digitale studieboeken. Ook in Nederland trouwens. Ik ben er zelf van overtuigd dat zowel studenten, het onderwijs als de onderwijsbibliotheken wel degelijk keuzes kunnen maken om die vanzelfsprekendheid ter discussie te stellen. Je ziet nu al dat studenten een recordaantal studieboeken tweedehands koopt voor het komende collegejaar en het onderwijs kan zelf ook meer rekening gaan houden met de beschikbaarheid van het leermateriaal dat ze voorschrijven. Maar goed, dat is stof voor een andere blogpost later deze maand.

Pictoright wil opkomen bij uitgevers voor de rechten van freelancers

Pictoright constateert in een persbericht dat freelance makers onder druk worden gezet naar aanleiding van nieuwe algemene voorwaarden die door uitgevers, zoals De Persgroep, worden gehanteerd. Uitgevers zetten freelancers onder druk om deze voor hun ongunstige voorwaarden te accepteren omdat ze anders geen opdrachten meer zouden krijgen.

Die ontwikkeling koppelt Pictoright aan de verkoop door uitgevers van losse artikelen via Blendle, dat in de bestaande voorwaarden bij uitgevers veelal niet (goed) geregeld was. Nou denk ik dat het zeker een rol speelt maar weet ik dat contracten-met-ongunstige-voorwaarden voor freelancers zo’n beetje van alle tijden is.

Nu het auteurscontractenrecht echter van kracht is geworden – dat alle makers een stevigere positie beoogt te geven richting exploitanten – zie ik zo’n kwestie als bij de Persgroep veel meer in dat licht: nieuwe voorwaarden om de “overlast” van de nieuwe wetgeving zo minimaal mogelijk te houden voor de uitgever. Maar goed, het blijft zeker een belangrijk onderwerp waar Pictoright mee aan de slag moet namens hun achterban.

Gedeelde mappen lokaal synchroniseren in OneDrive

Een jaar geleden ben ik overgestapt van Dropbox naar OneDrive voor al mijn bestanden toen ik een Office 365 abonnement nam. Daar heb ik geen spijt van want ik heb er meer opslagruimte, kan mijn mp3’s streamen naar Groove Music en ben zeer gecharmeerd van hoe OneDrive met foto’s omgaat. Wat OneDrive echter niet bood was de mogelijkheid om met jou gedeelde mappen ook (lokaal) te kunnen synchroniseren binnen je eigen mappenstructuur in OneDrive. Dat is een functionaliteit die essentieel is als je, zoals ik, foto’s wilt delen met anderen in je gezin maar ook als je wilt samenwerken aan documenten in een gedeelde map.

Sinds vorige week is die mogelijkheid er eindelijk wel. Hebben anderen mappen met je gedeeld? Dan vind je in de webversie van OneDrive bij die gedeelde map een knop terug om de map aan je eigen OneDrive toe te voegen. Let wel: je moet ook schrijfrechten hebben voordat je de gedeelde map kunt toevoegen. Dat is bij Dropbox niet vereist.

Leesstatistieken in ebooks met een stukje javascript?

Het bedrijf Jellybooks heeft een soort Google Analytics code bedacht voor ePub bestanden waarmee uitgevers de leesstatistieken (voortgang, leestempo en of je het einde wel haalt van een ebook) kunnen verkrijgen van ebooks die ze aan reviewers sturen. Dat stukje Javascript (candy.js) wordt toegevoegd aan de code in een ePub bestand en op apparaten die compatibel zijn (en een internetverbinding hebben) kunnen de gegevens dan door de reviewer aan de uitgever gestuurd worden.

Dat lijkt me een mooie slimme oplossing die meer informatie aan een uitgever levert over hoe een nog uit te geven boek ervaren wordt dan alleen maar een inhoudelijke review. Good E-reader ziet het echter als een gevaar voor de privacy van alle ebooklezers en gaat zover om het een virus te noemen.

Tot chagrijn van Jellybooks want die reageerde uitgebreid op mijn eigen tweet die naar het artikel van Good E-reader verwijst.

Het bedrijf benadrukt verder dat de lezer de keus krijgt voor een gratis ebook in ruil voor de leesgegevens en dat die persoon altijd actief zelf de gegevens moet synchroniseren/versturen. In tegenstelling tot als je ebooks via Amazon of Kobo leest op de respectievelijke ereaders of apps waarbij sowieso al van alles bijgehouden wordt over je leesgedrag, voegt Jellybooks er wat mopperend aan toe uit onvrede over hoe ze door Good Ereader neergezet worden.

Wifi in de trein is te openbaar

In een – overigens zeer lezenswaardig – artikel in De Correspondent wordt nog maar eens benadrukt wat de risico’s van een onbeveiligd wifi netwerk zijn. Een lezer van de nieuwssite verzamelde maandenlang gegevens van duizenden gebruikers (die in de trein langs zijn woonboot reden) en vertelt over zijn pogingen om de NS aan te zetten tot actie om hier wat aan te doen. Zonder resultaat.

Ook al zou de NS er iets aan doen, openbare wifinetwerken zijn overal tegenwoordig (AH, Starbucks, MacDonalds, en zo’n beetje alle horecagelegenheden) en het probleem los je dus niet op met alleen de NS. Het is vooral belangrijk om als gebruiker te beseffen welke risico’s je neemt met een openbaar wifinetwerk en dat je een VPN zou moeten gebruiken als je er zeker van wilt zijn dat je persoonlijke gegevens niet door anderen bekeken kunnen worden via dat openbare wifinetwerk.

Bibliotheeknieuws via RSS

Ik blijf RSS-feeds de beste en voor mij meest ideale manier vinden om het nieuws te volgen. Ongeacht of het nieuwssites, kranten of blogs zijn, via RSS hou ik het overzicht van wat er aan nieuws verschijnt op al die sites zonder dat ik al die sites dagelijks hoef te bezoeken. Dat doe *ik* niet, dat doe *jij* niet, dat doet niemand dus.

Maar ja, lezers die via RSS je nieuws volgen zijn niet zo leuk voor de eigenaren van die sites. Geen klikjes, geen hogere tellertjes in Google Analytics en geen reclamebanners die gezien worden. De laatste jaren zie je dat het aanbieden van (een volledige!) RSS-feed vaak geen prioriteit meer heeft en dat feeds stoppen met werken.

Zo ook de RSS-feed van de Vereniging van Openbare Bibliotheken (debibliotheken.nl) die ergens in de eerste helft van 2013 zijn laatste nieuwsbericht doorgaf en daarna ijzig stil bleef. Het “nadeel” van RSS feeds is dat het bedoeld is om nieuwe berichten onder de aandacht te brengen en zo viel het mij dus 2,5 jaar lang ook niet op dat er geen nieuwe berichten kwamen. Het is niet alsof ik niet genoeg andere feeds in Feedly heb staan zeg maar.

Vorige maand zag ik het pas en gaf ik het door aan de VOB die er naar zou gaan kijken. En welja, sinds 8 augustus werkt de RSS-feed weer zoals het hoort en komen de nieuwe berichten weer binnen. Dat u het even weet. Overigens gaf Feedly vorige week ook aan welke stappen sites kunnen nemen om juist via RSS-feeds (nieuwe) lezers te betrekken, waaronder het integreren van Google Analytics in hun RSS-feeds via Feedly. Lang leve RSS!

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

  1. Pingback: Tweetweekoverzicht week 46 2015: Woordenlijst Nederlandse Taal, MPAA en EU privacywetgeving, zoeken in Pinterest, YouTube Music app en de prijs van het digitale bibliotheeklidmaatschap - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top