Tweetweekoverzicht week 36 2015: Bindende Creative Commons-licenties, Kobo Touch 2.0, spraakgestuurd typen in Google Docs en de Wet op de vaste boekenprijs

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht moet je wel opletten *welke* Creative Commons licentie je gebruikt, komt Kobo met een nieuwe Kobo Touch ereader, kun je nu dicteren in Google Docs en gaat er een wetsvoorstel verruiming vaste boekenprijs voor combinatieproducten naar de Tweede Kamer.

Handhaven van Creative Commons-licenties is geen probleem – mits je de goede kiest

Een Creative Commons-licentie met je werk meegeven is een uitstekende manier om vooraf aan te geven wat anderen wel (en niet) met je werk mogen doen. Er zijn al diverse rechtszaken waarin makers met behulp van de licenties het verkeerd gebruik door anderen wisten aan te vechten en daarmee zijn de CC-licenties een goede tool geworden om een complexe kwestie van auteursrechten terug te brengen naar een korte licentietekst en enkele icoontjes.

Het vereist echter wel dat de maker zelf beseft wat het verschil tussen de zes CC-licenties is. Een tijd geleden bleek dat mensen dat bijvoorbeeld niet altijd deden met de foto’s van hun kinderen die ze op Flickr plaatsen maar ook in Amerika kunnen ze er wat van. Daar maakte een fotograaf een foto die hij (eveneens) op Flickr plaatste met een begeleidende Naamsvermelding Gelijk Delen licentie. Jaren later gebruikte een tijdschrift zonder toestemming die foto op de voorkant en besloot de fotograaf dat tijdschrift voor de rechter te dagen wegens inbreuk op zijn auteursrecht.

Je kunt alleen maar aannemen dat de fotograaf de omschrijving van de Naamsvermelding Gelijk Delen licentie niet goed gelezen heeft want hij claimde dat het tijdschrift de foto niet commercieel had mogen gebruiken, dat het Gelijk Delen aspect overtreden werd en dat er niet correct aan naamsvermelding was gedaan. Met het hoofdargument dat de foto niet commercieel had mogen worden gebruikt was de rechter snel klaar want het commercieel gebruik valt gewoon binnen de licentie. Drie van de zes Creative Commons-licenties staan commercieel hergebruik niet toe en de fotograaf had dus 1 van die drie licenties moeten kiezen.

Interessant is wel hoe de rechter oordeelde over het Gelijk Delen aspect van de licentie. De fotograaf beargumenteerde dat het tijdschrift (met de foto) gratis verspreid had moeten worden omdat de foto alleen onder die voorwaarde gebruikt had mogen worden. De rechter oordeelde echter dat het verspreiden onder dezelfde voorwaarde alleen geldt als er een afgeleid werk was gemaakt van de foto. Dit ligt ook voor de hand omdat commercieel hergebruik toegestaan is onder de BY-SA licentie en dat niet beperkt kan worden omdat het hergebruikte werk gratis (niet-commercieel) verspreid is. Toch geeft het nu voor het eerst concrete duidelijkheid in een rechtbank dat Gelijk Delen expliciet geldt voor afgeleide werken.

Het is extra interessant voor mij omdat ik voor Vakblog ook gekozen heb voor een Naamsvermelding Gelijk Delen licentie. Juist om het zo gemakkelijk mogelijk te maken voor anderen delen van mijn blog over te kunnen nemen, ook als dat commercieel zou zijn. Maar ik hecht wel aan het principe van kennis delen. Daarom heb ik voor de Gelijk Delen gekozen: als je aanpassingen maakt of grote delen in jouw eigen werk gebruikt, dan mag dat alleen als je het ook zelf vrijelijk deelt.

Creative Commons-licenties zijn dus gewoon juridisch bindend en geven je dus als maker veel ruimte om te bepalen hoe andere jouw teksten en foto’s mogen gebruiken. Mits je de goede licentie kiest en snapt waar je voor gekozen hebt ;)

Kobo introduceert de Kobo Touch 2.0 (budget) ereader

Eerder dit jaar werd al duidelijk dat Kobo op korte termijn met twee nieuwe ereaders zou gaan komen aangezien er verwijzingen in de firmware werd aangetroffen naar onbekende modellen. De ene bleek de Kobo Glo HD te zijn en ik vermoedde dat de andere waarschijnlijk het nieuwe budgetmodel zou worden. Dat blijkt te kloppen want op een Canadese website stond eind augustus ineens een aankondiging van de Kobo Touch 2.0 ereader. Dat is nu ook bevestigd door Kobo en hoewel de site nog niet bijgewerkt is zal de Touch 2.0 de opvolger zijn van de huidige Kobo Touch ereader als instapmodel.

De Touch 2.0 krijgt meer geheugen (4GB) maar verliest de mogelijkheid om een geheugenkaartje te gebruiken. De naam Touch 2.0 is wel ironisch en toepasselijk tegelijk want de nieuwe ereader maakt gebruik van hetzelfde soort scherm als zijn voorganger: een Pearl e-ink scherm met een resolutie van 600×800. Ook de schermverlichting ontbreekt waarmee dit de eerste ereader in bijna drie jaar is van Kobo waarvoor je op zoek moet naar goed licht om bij te kunnen lezen. Ik las dat Geckocovers al aangekondigd heeft om met een hoes te komen waar wel verlichting ingebouwd zal zijn.

In Amerika en Canada is de Touch 2.0 vanaf volgende week te koop voor 90 dollar terwijl we in Nederland nog moeten wachten tot eind september. Hoewel ik je toch ernstig zou aanraden om een paar tientjes extra uit te geven aan de Glo HD want het verschil in de kwaliteit van het scherm (en dat merk je wel bij het lezen!) is bijna dramatisch en wie wil er nou nog zonder schermverlichting?

Spraakgestuurd typen in Google Docs

Google heeft Docs weer met enkele functionaliteiten uitgebreid waaronder de mogelijkheid om tegen je tekstverwerker te kunnen kletsen. Met Voice typing / Spraakgestuurd typen kun je nu gewoon je blogpost dicteren en daarna kopieren & plakken. Je vindt de nieuwe optie onder Tools/Extra in het menu terug en niets weerhoudt je er van om eindelijk gezellig te gaan keuvelen met je computer of laptop. Tenminste, als je de taalinstellingen goed hebt staan want ik kreeg het niet voor elkaar om Google Docs Nederlands te laten produceren. Willem Karssenberg lukte het gelukkig wel en in een screencast laat hij zien hoe het werkt. Of zou moeten werken in mijn geval.

Kun je straks een boek/ebook bundel kopen?

Eén van de bijwerkingen van de Wet op de vaste boekenprijs is dat er bijna niet getornd kan worden aan de prijs van een boek. Dat lijkt misschien ook logisch maar het maakt het ook bijzonder lastig om in te spelen op al die situaties waarin je niet alleen een boek wilt (ver)kopen maar dat wilt combineren met bijvoorbeeld een bijbehorende app. Of zowel de papieren als digitale versie van een boek wilt verkopen om het aantrekkelijker te maken voor klanten die zelf dan kunnen kiezen hoe ze een boek lezen.

Bij de tweede evaluatie van de Wet op de vaste boekenprijs was al naar voren gekomen dat deze mogelijkheid standaard moet kunnen – nu dient het commissariaat voor de media daar toestemming voor te geven en geldt de combinatieverkoop maar tijdelijk – en de minister heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd om de wet aan te passen. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk om een vaste combinatie mogelijk te maken van een papieren boek met een bij de titel behorende ebook, app of een andere elektronische dienst.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (4) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top