Tweetweekoverzicht week 38 2015: 1 jaar tweetweekoverzichten, Google Books, KB en ebooks, BREIN vs Google Play Books, Sci-Hub en een Ikje

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht vier ik de verjaardag van de tweetweekoverzichten, is het de vraag of Google Books ooit nog de auteursrechthordes kan nemen, verduidelijkt de KB de (on)mogelijkheden van een digital-only bibliotheekabonnement, stapt BREIN naar de rechter om Google te dwingen persoonsgegevens aan te leveren, is het waarschuwen van illegale downloaders te duur in Nieuw Zeeland, rollen Elsevier en Sci-Hub met elkaar over straat (nou ja, bij de rechter) en halen ereaders de Ikje rubriek in het NRC..

Eén jaar tweetweekoverzichten

Is het al weer een jaar geleden? Het leek me leuk om eens wat dieper in te gaan op de tweets-met-nieuws die ik wekelijks verstuur of retweet. Een beetje hetzelfde als waarom ik vaak een blogpost tik: omdat het gemakkelijk is om iets te lezen (en erover te tweeten) maar dat het niet betekent dat ik er automatisch over nadenk. Middels het schrijven van blogposts en de tweetweekoverzichten dwing ik mezelf om me er in te verdiepen.

Het tweetweekoverzicht van week 38 2014 was de eerste en hoewel ik mezelf voornam om het echt kort en bondig per tweet te houden is het toch regelmatig een behoorlijk lange blogpost geworden die ik elke zondagochtend schrijf. Leuk om te doen en een fijne manier om bewuster bezig te zijn met het nieuws dat voorbij komt. En als jullie het ook nog kunnen waarderen, dan is het mooi meegenomen :)

Komt het nog goed met Google Books?

Even los van wat je van Google als bedrijf vindt, het idee om de grootste digitale bibliotheek te creëeren waarbij alle boeken online geraadpleegd kunnen worden is zo’n beetje waarvoor het internet uitgevonden is. Vind ik. Natuurlijk zijn daar flinke technische en juridische hordes in te nemen maar het is lastig voor te stellen dat zo’n allesomvattende digitale bibliotheek er niet gaat komen in de toekomst. Voor mij tenminste.

Dat uitgevers en auteurs zich met hand en tand verzetten tegen Google om te voorkomen dat de werken waar zij de rechten op hebben gedigitaliseerd en geëxploiteerd worden door het bedrijf is ook niet heel lastig voor te stellen. Maar dat je geen enkele variant of tussenweg wilt accepteren – zoals het in lage resolutie aanbieden van een boek met links naar de plekken waar je het exemplaar in betere kwaliteit kunt kopen – dat steekt me wel enorm. In het artikel op Good Ereader staat een samenvatting van wat er de afgelopen jaren gebeurd is rondom het Google Books project en komt tot de sombere conclusie dat de kans op een digitale bibliotheek met alle – niet meer commercieel beschikbare – boeken van de mensheid verkeken lijkt te zijn. Ik ben iets minder somber omdat ik verwacht dat wetgevers op termijn dit soort digitaliseringstrajecten ook in de auteursrechtwetgeving moeten gaan faciliteren (wereldwijd zijn dit soort online erfgoedprojecten in een impasse geraakt) maar dit zal een kwestie van een lange adem zijn vrees ik.

KB introduceert begin 2016 een landelijk digital-only bibliotheekabonnement

Ik vond het initiatief van de Bibliotheek Rivierenland om een digital-only abonnement aan te bieden waarmee je enkel en alleen toegang krijgt tot de digitale bibliotheek een hele goede. Een abonnement op alleen de ebookdienst in combinatie met een ereader is wat je nodig hebt om het digitaal lezen eindelijk goed te gaan ondersteunen vanuit de bibliotheken. Het vervelende was alleen dat in de Bibliotheekwet benoemd is dat de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk is voor de ebookdienst en het daarbij horende lidmaatschap op *alleen* die digitale bibliotheek.

Na (flink wat) discussies over en weer tussen de bibliotheken, de VOB, het ministerie van OCW en de KB lijkt de conclusie nu dan eindelijk in zicht te zijn. Lokale bibliotheken mogen alleen hun reguliere abonnementen aanbieden waarbij het gebruik van de ebooks inbegrepen is. En niet met een digital-only lidmaatschap komen want dat valt onder de verantwoordelijkheid van de KB. Deze komt begin 2016 met zo’n abonnement voor alle Nederlanders.

Dat zal hopelijk niet het einde van de acties rondom de Biebreader gaan betekenen want dat je voor zowel ebooks als alle andere mooie bibliotheekdiensten bij je eigen lokale bibliotheek terecht kunt, kan niet genoeg benadrukt worden. Een Biebreader als je voor drie jaar een lidmaatschap afsluit bijvoorbeeld.

BREIN stapt naar de rechter om identiteit van uploader in Google Play Books te achterhalen

Ebookpiraten in Google Play Books. Het duurde even voordat Google het zich aantrok maar aangezien het (ook om Nederlandstalige ebooks betrof wil BREIN meer actie zien van Google dan alleen maar het verwijderen van de accounts van de ebookpiraten. Om precies te zijn wil BREIN de identiteit achterhalen van ‘Flamanca Hollanda’  en nadat Google dat weigerde aan te leveren met de melding dat ze persoonsgegevens alleen via de rechter verstrekken, is BREIN daarom nu ook naar de rechter gestapt.

Ik moet zeggen dat het raar aanvoelt om het voor de verandering met de werkwijze BREIN eens te zijn. Google beschouwt verkopende partijen in Google Play Books als hun commerciële partners en als Google vervolgens evidente ebookpiraten gaat beschermen dan mag daar best een stokje voor gestoken worden. Zelfs als het door BREIN is.

Muziekmaatschappijen vinden het waarschuwen van illegale downloaders te duur

De muziekmaatschappijen in Nieuw Zeeland hadden er nog zo hun best op gedaan: het invoeren van een “three strike”  waarschuwingssysteem om het illegale downloaden te ontmoedigen. Maar, klagen ze, de kuur is erger dan de kwaal want het blijkt duurder te zijn dan gedacht om de overtredingen te signaleren en duizenden waarschuwingen te sturen via de internetserviceproviders.

Met als gevolg dat er in 2015 tot nu toe slechts één zaak aanhangig is gemaakt waarbij iemand na drie waarschuwingen niet stopte met inbreuk maken.

Kosten en auteursrecht op wetenschappelijke artikelen: Elsevier vs Sci-Hub

Sites als Sci-Hub en Library Genesis zijn Elsevier al jarenlang een doorn in het oog. Beide sites stellen miljoenen wetenschappelijke artikelen gratis beschikbaar voor de onderzoekscommunity. Artikelen die voor een groot deel afkomstig zijn uit de dure tijdschriften van Elsevier en de uitgever klaagde daarom eerder dit jaar beide portals aan. Qua auteursrecht een redelijk simpele zaak zou je denken (helaas) maar deze sites doen dat niet zo maar. In een reactie aan het Hof ging de eigenaar van Sci-Hub niet in op de legaliteit van de site maar stond ze wel uitgebreid stil op de beweegredenen en noodzaak om wetenschappelijke artikelen vrij te verspreiden.

Het is niet aannemelijk dat de rechter dit meeneemt in de overwegingen – en zeker Elsevier niet die open access alleen maar lijkt te zien als iets dat je voor de paar armste landen van de wereld moet organiseren omdat er daar toch geen cent te verdienen valt – maar hopelijk laat het onderzoekers en wetenschappelijke auteurs beter nadenken over welke rol zij spelen in het ontoegankelijk maken van hun onderzoeksresultaten als ze het in peperdure tijdschriften van Elsevier publiceren.

De ereader en ik

En daar heb ik weinig aan toe te voegen.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (4) Write a comment

  1. Proficiat met de verjaardag… En doe zo verder; het is altijd interessant om te lezen.??

    Reply

  2. Pingback: Tweetweekoverzicht week 41 2015: Google moet persoonsgegevens afstaan, EU-Hof verklaart Safe Harbor ongeldig, Myjour mag niet linken naar foto's, Kinderboekenweek 2015 en nieuwe Harry Potter iBooks - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top