Over Mobipocket ebooks en wat je er (niet) mee kan doen

mobipocket ebooks
Als je ebooks leest op een ereader dan ken je zonder twijfel het ePub bestandsformaat. Bijna alle ebookbestanden zijn tegenwoordig in dat bestandsformaat – te herkennen aan de bestandsextensie .epub – en het is een open standaard die wereldwijd gebruikt wordt. Logisch ook want juist omdat het een open standaard is kan iedereen zijn of haar ebooks in dat formaat beschikbaar stellen zonder daarvoor licentiekosten te betalen aan een eigenaar van dat formaat. Datzelfde geldt ook voor makers van ereadingsoftware en ereaders: ze kunnen ePub ebooks ondersteunen zonder daarvoor te hoeven betalen.

“Open” moet je met een flinke korrel zout nemen overigens. Het ePub formaat zelf is weliswaar open en vrij te gebruiken maar onder het mom van beveiliging worden de ePub bestanden al jarenlang voorzien van DRM – digital rights management – waardoor de bestanden helemaal niet meer open zijn. Uitgevers en ebookverkopers moeten wel degelijk betalen aan de eigenaren van die DRM technieken. Vroeger was dat vooral Adobe voor hun Adobe DRM hoewel dit nu in Nederland grotendeels vervangen is door sociale DRM technieken van BooXtream.

Voor ePub ebooks waren er Mobipocket ebooks

Ebooks (en de apparaten om ze op te lezen) bestaan echter al veel langer dan het ePub formaat. Bij gebrek aan een standaard voor ebooks kwamen ze in een grote verscheidenheid aan formaten, sommige generiek zoals platte tekstbestanden (.txt), tekst-met-opmaak (.rtf) en PDF’s terwijl andere formaten gekoppeld waren aan de apparaten waar je ze op kon lezen zoals Microsoft’s .lit formaat en het bestandsformaat voor Palm apparaten (.pdb).

Met de opkomst van de eerste “echte” ereaders in 2004 zoals de Sony Librie kwam daar in eerste instantie ook nog Sony’s eigen LRF formaat bij  dat nog lang ondersteund zou worden maar die je in Europa niet tegenkwam. Al snel daarna kwamen er meerdere leveranciers met ereaders en ontstond de behoefte om een bestandsformaat te gebruiken dat niet het eigendom van één leverancier was. Het bedrijf Mobipocket kwam met een aanpassing van het al bestaande .pdb formaat en daarmee konden de leveranciers die geen Sony heetten aan de slag gaan op hun ereaders. Mobipocket bood daarnaast een webwinkel met duizenden titels aan zodat je als consument ook bij een ‘onafhankelijke’ leverancier je ebooks kon kopen.

Eén leverancier vond Mobipocket op hun beurt weer een goede basis voor een eigen bestandsformaat dat exclusief voor hun eigen nieuwe ereader ontwikkeld zou worden. Amazon kocht in 2005 het bedrijf Mobipocket en baseerde hun oorspronkelijke AZW bestandsformaat voor de eerste Kindle op het Mobipocket bestandsformaat. Mobipocket bleef echter nog wel enkele jaren hun bestandsformaat en webwinkel aanbieden aan andere leveranciers.

Zoals iRex Technologies die in 2007 in Nederland met de iLiad ereader kwam. Behalve platte tekstbestanden en PDF’s ondersteunde deze ook Mobipocket ebooks (te herkennen aan de .prc extensie) en ik heb zowel bij Mobipocket als bij ebook.nl nog diverse ebooks gekocht om te kunnen lezen op deze ereader. De opkomst van het ePub formaat (inclusief Adobe DRM) viel echter samen met het langzaam afbreken van Mobipocket door Amazon en vanaf 2008 stopte bijna iedereen geleidelijk met het (ondersteunen van het) Mobipocket formaat.

Behalve Amazon

Dit is de aanleiding geweest voor de huidige situatie: De Kindle ereaders ondersteunen Amazon’s eigen ebookbestandsformaten met DRM (AZW, AZW3, KF8) maar ook de oorspronkelijke Mobipocket ebooks zonder DRM (PRC. MOBI). Terwijl zo’n beetje alle andere ereaders het ePub formaat (met en zonder DRM) ondersteunen en weinig aandacht hebben voor het Mobipocket formaat.

De Kindle kan niet overweg met ePub bestanden terwijl alle andere ereaders niet de Kindle ebooks kunnen openen.

mobipocket ebooksHoewel Amazon in Amerika bijzonder groot is en de Kindle ereaders met afstand het meest gebruikt worden daar, worden er wel degelijk ebooks verkocht buiten Amazon om. Rechtstreeks via de uitgever bijvoorbeeld, als eigen webshop of via sites als Humble Bundle of Storybundle. Die worden natuurlijk niet met de DRM van Amazon verkocht maar moeten wel gelezen kunnen worden op zowel de Kindle ereaders als alle andere merken ereaders die in Amerika te koop zijn. Daarom kun je de gekochte ebooks na aankoop downloaden in zowel Mobipocket formaat als ePub formaat. Voor elke ereader wat wils zeg maar.

In Nederland is er niet voor elk wat wils

In Nederland heb je bij geen enkele ebookwinkel de optie om gekochte ebooks te downloaden in het Mobipocket formaat. Logisch, zou je misschien kunnen denken, aangezien het ePub formaat hier de standaard is maar er worden – dankzij de komst van Amazon.nl vorig jaar – steeds meer Kindle ereaders in Nederland verkocht. En dat betekent dat een groeiende groep lezers niet de ebooks kunnen lezen op hun Kindle ereader die ze bij Nederlandse ebookwinkels als Bol of ebook.nl gekocht hebben. Of die ze geleend hebben bij de bibliotheek.

Tenminste, niet zonder de gekochte ebooks te converteren naar Mobipocket formaat in Calibre. En dat is met de bij de bibliotheek geleende ebooks niet mogelijk zonder de Adobe DRM te verwijderen. Wat weer niet de bedoeling is. Dus doe dat niet. Serieus.

Met de Adobe DRM beveiligde ebooks van de bibliotheek ligt het lastiger maar er is geen goede technische reden te bedenken waarom Nederlandse uitgevers niet de mogelijkheid bieden om een gekocht ebook ook te kunnen lezen op een Kindle ereader. Of op zijn minst dat als je ergens een gratis ebook aanbiedt, je ook rekening houdt met de bezitters van een Kindle.

Zelfs Kobo houdt rekening met Mobipocket ebooks

Uitgevers van ebooks in Nederland en de bibliotheken zijn dan misschien nog niet zo ver, Kobo probeert wel zo veel mogelijk opties open te houden. Bij de beschrijving van hun nieuwe budget ereader, de Kobo Touch 2.0, valt het volgende te lezen bij de ondersteunde bestandsformaten:

kobotouch20 supportedfileformats mobipocket ebooks
Dat je op de Kobo ereaders (het is niet alleen de Touch 2.0) de ebooks kunt lezen die je geleend hebt bij de bibliotheek is niet nieuw natuurlijk. Dat Kobo er de aandacht op vestigt is wel nieuw. Op de bovenste regel is echter ook te zien dat Kobo expliciet het MOBI formaat ondersteunt.

Deze ondersteuning van DRM-vrije Mobipocket ebooks is evenmin nieuw voor Kobo want dit is al sinds de eerste Kobo Touch onderdeel van de Kobo software. Bijna 4 jaar geleden werkte dit echter zeer gebrekkig en maakte Kobo er geen gewag van in handleidingen en hun supportsite. Inmiddels is er flink gesleuteld aan deze functionaliteit en kun je Mobipocket ebooks met dezelfde opties gebruiken op Kobo ereaders als ePub ebooks. Dus met mogelijkheden om het lettertype, lettergrootte en regelafstand aan te passen. Een test met drie Mobipocket ebooks van Humble Bundle op de Kobo Glo HD leverde tenminste geen problemen op.

Dat doet Kobo voornamelijk omdat ze met hun Kobo ereaders in Amerika rechtstreeks de concurrentie aan (willen) gaan met de Kindle modellen. En dan moet je de huidige bezitters van Mobipocket ebooks geen reden geven om wederom een Kindle te kopen omdat die als enige Mobipocket ebooks ondersteunt.

En samenvattend?

Als je alleen een Kindle ereader hebt maar je ook wel eens ebooks wilt lezen die je niet bij Amazon gekocht hebt, dan is het goed om te weten dat je ze in het Mobipocket formaat op de kop moet tikken. Of je ze nou koopt bij een (Amerikaanse) webshop of dat je ze converteert van ePub naar Mobipocket formaat maakt dan niet veel uit.

Het aanbod van ebooks in Mobipocket formaat lijkt tegen te vallen maar Engelstalige ebooks zijn met name bij de kleinere uitgevers, ebookwinkels en andere sites met (legale) ebooks volop via internet te vinden. In bijna alle gevallen zijn die titels ook als ePub bestanden te downloaden maar ook al is Mobipocket een wat verouderd formaat, ebooks in dit formaat kun je op meer verschillende ereaders lezen dan het nieuwere ePub of Kindle ebook formaat.

Desondanks hoef je er helaas niet op te rekenen dat je bij de Nederlandse ebookwinkels je gekochte ebooks in Mobipocket formaat kunt gaan downloaden voor op je Kindle en dat geldt ook voor de ebooks die je kunt lenen bij de bibliotheek. Het is natuurlijk maar een kleine minderheid die hier ‘last’ van heeft maar het is wat mij betreft wel weer een voorbeeld van hoe de ebookmarkt het zichzelf moeilijk maakt door een specifieke groep klanten en gebruikers uit te sluiten.

Ook nu we het einde van 2015 naderen is het kennelijk nog steeds nodig dat je als koper of lener van ebooks je moet verdiepen in bestandsformaten, DRM, converteren van ebookbestanden en wat de ene ereader onderscheidt van de andere. Vind je het dan nog steeds vreemd dat niet iedereen de voorkeur geeft aan ebooks boven papieren boeken?

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (2) Write a comment

  1. Pingback: Een backup maken (en converteren) van je gekochte ebooks met Epubor Ultimate - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top