Tweetweekoverzicht week 39 2015: Lezen van ebooks, Oyster, Office 2016, Happy Birthday, de Batmobile, betalen voor YouTube en bloggen op Facebook

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht is het de vraag of je alles leest wat je koopt, gaat Oyster de deuren sluiten, is Microsoft Office 2016 nu beschikbaar, staat het auteursrecht op het liedje ‘Happy Birthday’ ter discussie, is de auto van Batman een auteursrechtelijk beschermd personage, komt YouTube eind volgende maand dan toch met hun betaalde dienst(en) en kun je (straks) bloggen bij Facebook.

Lees jij alle ebooks die je koopt?

Good Ereader verbaast zich over de uitkomsten van een onderzoek door Kobo waaruit de ebookwinkel concludeert dat 60% van alle ebooks die bij hen gekocht worden, nooit geopend worden. Waarom iemand dat verbazingwekkend vindt ontgaat mij dan weer want in mijn beleving werkt dat nou eenmaal zo met impulsaankopen. Als je een ebook in de aanbieding koopt voor een paar euro dan doe je dat in alle waarschijnlijkheid omdat de prijs zo laag is, niet omdat het die fantastische titel is waar je nu meteen je tijd in gaat investeren.

En in tegenstelling tot papieren boeken hoef je je ook niet geremd te voelen om tientallen ebooks aan te schaffen *omdat ze goedkoop* zijn want ze nemen geen kostbare kastruimte in. Ik weet daar alles van want ik leef mijn hele leven lang al tussen de overvolle boekenkasten maar durf je niet eens te vertellen hoeveel ongelezen gekochte ebooks ik in mijn digitale boekenkasten heb staan ;)

Overigens is dit verschijnsel ook helemaal niet beperkt tot ebooks want het is bij het lenen van boeken in de bibliotheek ook een bekend iets. Als je 10 tot 15 materialen tegelijkertijd mag lenen, denk je echt dat die allemaal binnen 3 a 4 weken gelezen worden? Of doe jij dat wel?

Ebookabonnementdienst Oyster stopt er mee

Twee jaar geleden begon Oyster als een abonnementdienst voor ebooks op je mobiel. Ca 1 miljoen titels voor $9,95 per maand die in eerste instantie alleen te lezen waren op iPhone en iPad en waar later ook Android en de Kindle Fire tablets van Amazon bijkwamen. Afgelopen week kondigde Oyster aan dat de dienst gedurende de komende maanden afgebouwd wordt en zal gaan stoppen begin 2016.

Diverse nieuwssites zagen in dit nieuws de bevestiging dat ebookabonnementdiensten simpelweg niet levensvatbaar zijn maar dat is wel wat kort door de bocht. Het businessmodel van Oyster wijkt namelijk behoorlijk af van andere ebookabonnementdiensten. Oyster was er vroeg bij maar heeft nogal kostbare overeenkomsten afgesloten met de uitgevers om te komen tot hun aanbod van titels.

Oyster betaalt een afgesproken prijs per titel (die dicht bij de retailprijs ligt) aan de uitgever zodra een abonnee enkele pagina’s van het boek doorgebladerd heeft. Hoewel dat zeer gunstig voor de uitgever en auteur is natuurlijk, levert het een businessmodel op waarbij elke Oyster abonnee meer geld kost dan dat die oplevert. Met enkele miljoeneninvesteringen heeft Oyster het hoofd boven water kunnen houden gedurende de twee jaar maar nu lijkt het einde van de financiële reserves in zicht te komen.

Overigens heeft Scribd een vergelijkbaar businessmodel maar heeft deze er voor gekozen om populaire (en dus voor Scribd dure) genres uit te dunnen in het aanbod en daarnaast stevige restricties op te leggen op het gebruik van de eveneens populaire audioboeken. Kindle Unlimited (de dienst van Amazon) heeft gekozen voor een ander model waarbij er een klein bedrag per gelezen pagina wordt betaald aan rechthebbenden en dat klinkt mij als een beter plan in de oren.

En daar is Microsoft Office 2016

Ooit was het redelijk groot nieuws als er een nieuwe versie van Microsoft Office uitkwam. Dat gebeurt zo eens in de drie jaar en hoewel je nooit gejuich of applaus hoorde over de nieuwe mogelijkheden in Word, Excel of Powerpoint, werd er door de media wel altijd veel aandacht aan besteed.

Misschien dat het komt omdat de nieuwe Office als automatische update binnen het cloudabonnement Office 365 verspreid wordt maar afgelopen week vond ik het wat stilletjes rondom de introductie van Office 2016. Maar goed, als jij wel vol ongeduld zat te wachten om realtime gelijktijdig samen te werken in Word dan kun je nu dus aan de slag. Mits je een Office 365 abonnement hebt natuurlijk.

Wie heeft het auteursrecht op het liedje ‘Happy Birthday’?

De rechter deed, na een rechtzaak die twee jaar heeft geduurd, vorige week uitspraak over de vraag of (mediabedrijf) Warner inderdaad over het auteursrecht beschikt op het liedje Happy Birthday. Iets dat het bedrijf jaarlijks 2 miljoen aan inkomsten oplevert omdat niets zo feestelijk is als de jarige toezingen in een restaurant en dan vervolgens geld verdienen *omdat* de jarige toegezongen wordt in een restaurant.

Het artikel van Ars Technica vat de rechtszaak mooi samen inclusief de conclusie van de rechter dat Warner hoogstens beschikt over de muziekrechten van de melodie maar dat het nergens duidelijk is dat de rechthebbenden van het oorspronkelijke liedje (dat een andere tekst heeft en Good Morning heette) uberhaupt verantwoordelijk waren voor de tekst waar het liedje zijn bekendheid mee kreeg.

En ook al vind je elders de conclusie dat Happy Birthday met deze uitspraak in het publiek domein valt, de correcte gevolgtrekking is dat het liedje nu bestempeld moet worden als een verweesd werk aangezien de rechthebbende dus niet bekend is. Dat gezegd hebbende dateert de eerste vermelding van Happy Birthday uit het begin van de 20ste eeuw en is het bijna gegarandeerd dat het nu in het publiek domein ligt. Hoe dan ook, overal kan weer vrolijk Happy Birthday gezongen worden zonder dat een factuur betaald hoeft te worden aan een Amerikaans mediabedrijf.

Batman’s auto is een beschermd personage

Geen gebrek aan vreemde auteursrechtzaken afgelopen week want zodra er iemand geld gaat verdienen met iets waar je een rechtszaak over kunt voeren dan sta je al snel bij de rechter. Zo ook Mark Towle die met zijn bedrijf Gotham Garage op bestelling Batmobiles maakt voor (rijke) klanten. De Batmobile is de auto van Batman die voorzien is van allerlei snufjes en die in de loop van de afgelopen 50 jaar nogal wat verschillende versies gekend heeft hoewel de focus ligt op de Batmobile die in de jaren 60 tv serie verscheen en die in de eerste Batman films te zien was eind jaren 80.

DC Comics – die de rechten heeft op alles wat Batman is – begon een rechtszaak die recentelijk dus tot een uitspraak kwam. Ironischerwijs kon het voertuig niet als zodanig bestempeld worden als een auteursrechtelijk beschermd werk maar de rechter kwam tot de – verrassende – constatering dat Batman’s auto als een personage gezien kon worden in de verhalen (en tv serie en films). En dat dit personage onder het auteursrecht valt dat DC Comics heeft op alle Batman personages.

Techdirt deelt mijn verbazing over hoe op deze manier een belangrijk beginsel van het auteursrecht volledig omzeild lijkt te worden: het beginsel dat alleen een werk, een uitwerking van een idee/concept, beschermd kan worden door het auteursrecht. Nu lijkt de rechter ervoor gekozen te hebben dat een nogal generiek concept van een ‘auto met technische snufjes en wapens waar Batman soms in rondrijdt’ beschermd wordt terwijl de uitwerkingen van dit concept in de tv serie, de films maar ook in de comics onderling enorm uiteenlopen.

YouTube komt eind oktober met de betaalde versie

Het was al (veel) eerder aangekondigd, het zou er deze zomer al moeten zijn maar het lijkt er op dat eind oktober Google dan toch gaat komen met hun gecombineerde betaaldienst. Voor tien dollar per maand een advertentievrije versie van YouTube, gecombineerd met een vernieuwde versie van YouTube Music Key dat eind vorig jaar gelanceerd werd in Amerika. YouTube zet stevig in op de nieuwe betaalde versie en aangezien dat in eerste instantie niet om het geld lijkt te gaan – alleen al het regelen van de muziekrechten moet meer kosten dan wat het ze oplevert bij de abonnees – heeft YouTube bijna zeker een lange termijn planning waarbij uiteindelijk de gratis versie naar de achtergrond zal verdwijnen en er meer betaalde content op de nieuwe versie van YouTube zal komen.

Wat dit betekent voor Nederland (Music Key is hier niet beschikbaar terwijl Google Play Music All Access nauwelijks bekend is in Nederland) zullen we dan eind oktober wel vernemen lijkt me.

Bloggen op Facebook?

Heb jij ook wat met Notes gedaan? Ik niet. Ik moest zelf even opzoeken wat het precies was en kwam er toen pas achter dat het een simpele teksteditor was waarmee je apart berichten kunt maken voor in je tijdlijn. Je weet wel, dat wat iedereen doet met dat tekstvak dat boven in je tijdlijn staat.

Het moet ook Facebook opgevallen zijn dat er geen enkele reden te bedenken was om Notes te gebruiken en dat is de reden dat ze het vernieuwd hebben. Het ziet er nu toegegeven een stuk beter uit waarbij het saaie tekstvak en de buttons vervangen zijn door een strakke interface die aansluit op wat je ook bij (bijv.) Medium te zien krijgt.

facebook bloggen
Met plek voor een (grote) foto als header boven je bericht en een zwevend menu waar de opmaakknoppen in opgenomen zijn voelt het ook echt aan alsof je aan het schrijven/bloggen bent in plaats van “slechts” een Facebookupdate te geven. Dat soort berichten werden altijd al apart weergegeven maar nu lijkt Facebook het bloggen-via-Facebook een extra duwtje in de rug te willen geven.

De nieuwe Notes omgeving wordt geleidelijk uitgerold voor zowel Pages als persoonlijke accounts. En nu maar wachten op alle blogs natuurlijk ;)

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (4) Write a comment

  1. In reactie op “Lees jij alle e-books die je koops?”
    Misschien nog het meest zorgwekkend dat Kobo dit allemaal bijhoudt… Hebben zij recht om bij te houden wat ik met de door mij aangekochte e-books doe?

    Verder kan ik me voorstellen dat wanneer je een e-book via Calibre op je reader of iPad plaatst, Kobo geen inzicht meer heeft in wat je verder met het e-book doet: bijv. converteren naar een format dat geschikt is voor je Kindle reader. Dus in hoeverre de cijfers van Kobo kloppen…?

    Reply

    • Het is niet zo zeer dat zij het recht hebben (of niet) maar meer dat Kobo bepaalde data kan afleiden omdat het van hun eigen servers afkomt. Vergelijk het met elke website bijvoorbeeld waarbij de eigenaar kan zien welke pagina’s bezocht zijn, hoe lang iemand een bezoek brengt enz. Op dezelfde manier ‘ziet’ Kobo of een gekocht ebook opgevraagd wordt via de site, ereader of 1 van de apps. En op dezelfde manier als Google Analytics voor websites kun je daar ook met ebooks bepaalde conclusies uit trekken dus. Met dezelfde beperkingen overigens want de meetmethode dekt niet alle mogelijke vormen van het daadwerkelijke gebruik af.

      In het geval van Kobo: als je het ebook downloadt via hun site en de DRM verwijdert, dan verlies je alle online koppelingen en kan Kobo (en Adobe) dus onmogelijk zien wat je er mee doet verder.

      De realiteit zal echter zijn dat slechts een klein deel van de klanten van Kobo de ebooks downloadt om ze op een andere ereader te lezen (wat je bij Amazon niet eens kunt trouwens) en hoewel ik denk dat de cijfers van Kobo niet 100% betrouwbaar zijn vermoed ik dat het representatief genoeg zal zijn.

      Reply

  2. Facebook Notes als bloginstrument?
    Ik dacht het niet!
    Een van de kenmerken van een blog is wat mij betreft het hebben van een RSS feed. Facebook heeft er alles aan gedaan om RSS feeds te verwijderen, dus Notes mag wat mij betreft niet de naam van blog hebben…

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top