Meneer Van Dale wacht op antwoord

Afgelopen week werd de nieuwe 15e editie van de Dikke van Dale gelanceerd. Voor €179 (€149 tot 18 oktober) ben je de gelukkige eigenaar van een drie kloeke dikke delen van een woordenboek waar je ruim 18.000 nieuwe woorden in vindt en waar er ook vele weer uit verdwenen zijn sinds de vorige editie.

Nou is de tijd dat ik mijn teksten schreef met de Dikke van Dale op de tafel naast me definitief voorbij. Ik heb de elfde editie uit 1984 in een boekenkast staan maar die is echt al vele jaren puur voor de sier. Volgens mij heb ik hem letterlijk al 10 jaar niet meer uit de kast gehaald. Ik schrijf thuis op de bank met de laptop op schoot, op mijn zolderwerkkamer achter de computer of op werk en dan is het natuurlijk veel handiger om een digitale versie van het dikste woordenboek van de Nederlandse taal tot je beschikking te hebben. Helemaal als je een liefhebber bent van hele oude, hele nieuwe en vooral hele mooie Nederlandse woorden.

Waarom nog een woordenboek?

van dale woordenboekNou kan je gewoon genoegen nemen met de vele uitstekende gratis sites die zich met taal bezighouden. Van de handige tips van Onze Taal en de nieuwe Spellingsite tot het praktische woorden.org en het digitale Groene Boekje, het is niet moeilijk om online taalhulp te vinden. Heb je geen zin om deze sites te bezoeken (te onthouden)? Dan kun je, net als miljoenen andere wereldburgers, gewoon het woord in Google tikken en kijken of die je corrigeert met een suggestie hoe je het woord daadwerkelijk behoort te spellen.

Maar ook al zijn dat prima gratis opties, ik wilde toch de digitale versies van de Dikke van Dale hebben. Het voelt als een soort verplichting om als taalliefhebber gebruik te maken van de Dikke van Dale hoewel ik het je niet precies kan uitleggen waarom dat zo is.

Jammer alleen dat je met je principes meteen tegen verdienmodellen aanloopt van een uitgever die kennelijk van mening is dat taalliefhebbers vooral met hun portemonnee hun liefde moeten uitdragen. Ik krijg er associaties mee met die Amerikaanse televangelists die het woord van God prijzen op tv en je vervolgens aansporen om minstens 50 dollar online te doneren om je geloof te belijden.

Met 50 dollar ben je er echter nog niet bij Van Dale. Maar liefst €75 euro per jaar voor de Dikke van Dale Online en €79,99 voor de Dikke van Dale iOS app die daarmee volgens mij vast in een top 10 lijstje moet staan van duurste apps.

Duur is ook duurkoop

van dale duurkoopNou ben ik al vele jaren bekend met de argumenten van uitgevers die hun digitale content voor veel geld aan de man proberen te brengen. Platformen en applicaties moeten ontwikkeld worden, er moet permanent geïnvesteerd worden en het is hartstikke duur om dit soort platformen en de content daarop actueel te houden. Als je er naar vraagt dan kun je bijna alleen maar concluderen dat het een godswonder is dat je hun digitale content *mag* afnemen. Wilt u niet zo kritisch zijn, meneer Snijders?

Eind vorig jaar nam ik de moeite om de bovenstaande hypothese te testen bij Van Dale en vroeg ik ze via het vragenformulier op hun site welke doelgroep ze voor ogen hadden toen ze bedachten dat Van Dale Online 75 euro per jaar moest kosten. En specifieker of het met een gigantische groep van (jongere) bloggers geen goed idee was om een abonnement aan te bieden voor een wat realistischer bedrag. Misschien 25 euro per jaar of zoiets. Voor zo’n prijs kun je jezelf nog wijsmaken dat je vanaf nu toch echt eens een woordenboek gaat gebruiken bij het schrijven van je (web)teksten in plaats van alle twijfelgevallen te googelen.

Ik moet zeggen, ik kreeg netjes antwoord van Jaap Parqui, de senior uitgever die inmiddels bekender is van (zijn terloops verdwijnen uit) Heel Holland Bakt dan het feit dat hij de uitgever van de Dikke van Dale is. Hij kopte de voorzet van me netjes in het open doel van mijn laaggespannen verwachtingen en meldde dat ze bij het vaststellen van de prijs van [de]  online-abonnementen balanceren tussen de enorme kosten voor het onderhouden van de site en de prijs die verschillende groepen mensen kunnen of willen betalen. Uit het feit dat hij tevens aangaf het lastig te vinden om onderscheid te maken tussen verschillende doelgroepen (en daar andere prijsmodellen voor te hanteren) leidde ik af dat de online variant vooral op de zakelijke en educatieve markt gericht is en niet op individuele gebruikers zoals ik. Weinig kans dat particulieren massaal bereid zijn om het mijns inziens erg hoge bedrag te betalen.

En tja, dan ben je feitelijk wel uitgepraat als jij dan kennelijk de uitzondering bent die een product wil dat niet voor jou bedoeld is. Even goede vrienden, ook al wil je mijn geld dan niet hebben. Toegegeven, ik gaf zelf ook een verwarrend signaal af want – via mijn werk – nam ik alsnog voor 1 jaar een abonnement op Van Dale Online en tijdens een actie kocht ik een maand later ook nog de iOS app met een flinke korting. Die laatste zou ik kunnen blijven gebruiken natuurlijk als ik een jaar later geen toegang meer had tot de Van Dale Online.

Woorden schieten te kort

van dale sprakeloosInmiddels is het bijna zo ver en loopt mijn abonnement op de Van Dale Online binnenkort af. Meneer Van Dale verwacht dan vast en zeker een antwoord op de vraag of ik voor (onveranderd) €75 nog een jaartje langer zou willen blijven. Maar aangezien ik uiteindelijk te weinig gebruik heb gemaakt van de digitale Van Dale om de uitgave van nog eens 75 euro te rechtvaardigen, gaan onze wegen zich scheiden vrees ik.

Bij de aanschaf van de nieuwe papieren Dikke van Dale zit weliswaar een jaartje online toegang (omdat volgens Van Dale onderzoek heeft uitgewezen dat mensen graag beide willen en particulieren kennelijk nu toch interessant zijn) maar tot welke doelgroep ik ook behoor in de ogen van Van Dale, in ben niet diegene die een papieren versie van 150 euro aanschaft om eenmalig 75 euro te besparen. Behalve in taal was ik ook best goed in rekenen op school.

Gelukkig heb ik de Van Dale app nog. Die wordt niet automatisch bijgewerkt van de 14e naar de 15e editie maar wordt apart verkocht voor (wederom) €79,99. Jawel, woordenboekenapps zijn net papieren woordenboeken. Als je de nieuwe druk wilt dan moet je het gewoon nog een keer kopen. Ook al krijg je tot 1 december schijnbaar korting als je de oude app al gekocht hebt. Hoe meer je al betaald hebt, hoe meer korting. Het is maar goed dat ik ook van oude Nederlandse woorden houd want ik heb me voorgenomen de oude app te blijven gebruiken.

Ik hou van woorden maar minder van Van Dale

Taal is een oude liefde die ik zal blijven koesteren. Maar die oude liefde heeft inmiddels te veel aanbidders die in het verleden zijn blijven hangen. Zoals Parqui zelf ook aangeeft op de vraag die Boekblad hem stelde of mensen wel een nieuwe papieren editie willen als ze online zo gemakkelijk definities, informatie en spelling vinden.

De Dikke Van Dale is cultuurgoed. Mensen vinden het fijn om aan hun klanten of aan familie en vrienden te laten zien: ik ben geletterd. Misschien dat oudere mensen eerder streng zijn over taalregels dan jongere, en dat door sms-en en twitteren de oude taalregels minder belangrijk zijn, maar ook jonge mensen die slordig schrijven moeten op een gegeven moment een nette sollicitatiebrief schrijven.

Ja, de Dikke Van Dale is cultuurgoed maar het begrip cultuurkloof is er ook in te vinden. Ik hoef niet geletterd over te komen, ik ben niet (te) streng over taalregels, vind goed taalgebruik ook op Twitter belangrijk en zou niet eens weten hoe ik de Van Dale Online aan klanten, familie en vrienden moet laten zien (nou ja, behalve met schermafdrukken in deze blogpost natuurlijk).

meneer van dale wacht op antwoord
Nee, meneer Van Dale wacht op mijn antwoord maar is zelfs naar eigen zeggen verouderd. Deze meneer gaat straks verder zonder Van Dale Online. En zonder de nieuwe Van Dale app. Ik ben dankzij Van Dale helaas een beetje genezen van mijn affectie voor woordenboeken. En afkerig van wat ik als archaïsch denken beschouw.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (16) Write a comment

  1. Je kunt sommige mensen soms bij de neus nemen, maar niet iedereen voortdurend… dacht ik. Van Dale bewijst het tegendeel. “Overpriced” is al jaren in het Nederlands ingeburgerd, maar staat nog altijd in geen van hun Nederlandstalige uitgaven. In 1989 heb ik me laten verleiden een vermogen uit te geven aan Lexitron, de eerste van Dale CD ROM (1989, fl 1750,-) http://toendigitalemedianognieuwwaren.blogspot.nl/2015/10/van-dale-lexicografie-digitale-pionier.html. Bij het aantreden van Spellingcommissie-Geerts heb ik ze direct een briefje geschreven dat ik wel aannam dat bij het verschijnen van het nieuwe Groene Boekje ook Lexitron een fatsoenlijk geprijsde update zou krijgen. Die is er nooit gekomen, wel een aanbieding voor 10% korting op aanschaf van de nieuwe CD ROM (1995, fl 450,- min fl 45,- omdat ik immers al fl1750,- had betaald…). Op dat aanbod ben ik maar niet ingegaan, Meneer Van Dale heeft sindsdien aan mij geen cent meer verdiend.

    Reply

    • Dat is een mooi en interessant overzicht van de digitale producten van Van Dale trouwens! Het illustreert mijns inziens ook waar het fout is gegaan want alle prijsmodellen zijn qua hoogte overduidelijk gericht op een zakelijke markt waar meerdere/vele gebruikers profiteren van dat digitale product. Terwijl de papieren woordenboeken wel degelijk op consumenten gericht waren en nu nog steeds zijn.

      En eigenlijk is met het idee achter de digitale en nu online versies dus niets gewijzigd. Ze richten zich op bedrijven en onderwijsinstellingen en hebben de opkomst van het internet met alle gratis taalhulpen en -gidsen effectief genegeerd als het om eindgebruikers gaat. Inclusief de les die bijna alle marketeers hardhandig hebben moeten leren: namelijk dat als er een gratis alternatief is, je heel goed moet kijken *wat* jouw toegevoegde waarde is en hoeveel geld je er voor kunt vragen zonder dat je mensen naar dat gratis alternatief jaagt.

      Ik ben er van overtuigd dat die toegevoegde waarde er is bij de Dikke Van Dale maar ook dat individuele consumenten daar echt geen 75 euro per jaar voor gaan betalen. En dat zullen ze volgend jaar vanzelf zien gok ik als al die gratis jaarabonnementen aflopen die ze bij de papieren versies nu erbij doen. Maar ja, dat blijft dan de put dempen nadat het kalf al lang verdronken is.

      Jammer want door deze werkwijze blijven ze afhankelijk van de nostalgie die mensen voelen om papieren woordenboeken te kopen terwijl er echt wel een markt is voor betaalbare toegang tot de digitale en online varianten. Totdat ze daar mee aan de slag gaan zullen ze ook aan mij geen cent meer verdienen.

      Reply

  2. Ik weet nog: Henk en ik hadden de Dikke van Dalen gekocht!
    Trots dat we waren, tja voor mijn gevoel even later alweer verouderd.
    Nu vind ik het zonde van mijn geld en zoek ik alles online op.

    Reply

  3. Mag ik mede namens de andere zijlijnroeptoeters hartelijk dank zeggen voor de zeer constructieve, inspirerende bijdrage van de onvolprezen Bok?

    Reply

    • Dat mag zeker. Behalve dat ik zijn zeer constructieve bijdrage van mijn blog verwijderd heb omdat het werkelijk nergens op sloeg en hij kennelijk deze blogpost met een berichtje op GeenStijl verwarde.

      Reply

  4. De Spijker op de kop!
    Nu in begin 2020 is er nog niets veranderd bij Van Dale. Het afgelopen decennium heb ik meerdere keren geïnteresseerd gekeken op de site van Van Dale voor een digitale versie van de Dikke of een online versie bij voorkeur maar de prijzen zijn nog steeds absurd hoog voor een particulier. Vroeger kocht je misschien eens in de 10 jaar de laatste druk voor rond de 200 gulden. Maak daar gemakshalve even €150 van en je had dus plezier van die aanschaf voor zo’n €15 per jaar.
    Je schrikt je het lazarus als je ziet dat de Van Dale Online professioneel totaal voor 1 jaar van €398 is afgeprijsd naar €198. Die heeft dus minimaal €200 teveel gekost voorheen. Goed, die is kennelijk niet voor mij bedoeld maar toch, wat een bedrag.
    Ik heb de 14e uitgave van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal digitale versie uit 2005 die nog steeds voldoet. En ook de driedelige versie van 1992 staat in de kast maar die gebruik ik zelden meer.
    Enfin, €75 per jaar voor de Dikke gaat ‘m niet worden voor mij. Haal daar €40 vanaf en ik neem ‘m doorlopend.
    Hoewel ik vind dat ik tot de doelgroep behoor van de Dikke Van Dale ga ik niet €750 per decennium betalen waar ik vroeger €150 per decennium voor betaalde.
    Terecht dat de schrijver hier zich afvraagt wie die doelgroep nu eigenlijk is.

    Reply

    • Ben hier terechtgekomen na een Google-search op “Van Dale Online” en “duur”. Jij nam de moeite nog te reageren op dit oude artikel, dus ventileer ik graag mijn eigen ongenoegen onder jouw vrij recente reactie. Ik ben een van de “zakelijke gebruikers” (vertaler) en heb tot nog toe altijd met de (dure, maar nog min of meer acceptabele) vertaalsoftware van Van Dale gewerkt. Ik deed er een vijftal jaar mee, dus budgettair was dat nog verantwoord. Dat aanbod is echter inmiddels helemaal afgeschaft en voortaan kan je enkel nog een online-abonnement nemen. Voor de woordenboeken die ik nodig heb (Dikke, Frans, Engels en Duits) mag ik mag zomaar eventjes 400 euro per jaar neertellen. Dat is iets minder dan het bedrag dat ik nodig had voor een eenmalige aankoop van mijn software, waar ik dus 5 jaar mee deed. Het is werkelijk te belachelijk voor woorden. Gelukkig werk ik voorlopig nog met de (verouderende) versie van mijn software, maar als ik binnenkort een nieuwe desktopcomputer moet kopen, is ook dat gedaan. Ik zal dan ook voor het eerst in mijn 20-jarige vertaalcarrière vaarwel zeggen tegen Van Dale. Aan deze walgelijke broodroof doe ik niet mee.

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top