Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers tot nu toe (augustus en september 2015)

In januari 2014 kwam de Bibliotheek met een landelijk ebookplatform voor alle bibliotheekleden om ebooks te kunnen lenen. Sinds 1 januari 2015 is de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk voor het ebookplatform en worden er statistieken en cijfers gedeeld via een mailinglijst voor (beleids)medewerkers van de openbare bibliotheken.
In overleg met Ylva Hendriks van de KB bleek het mogelijk te zijn de cijfers hier te gebruiken voor een reeks blogposts waarin ik zal pogen de cijfers nader te duiden omdat er altijd een verhaal zit achter de grafieken en cijfers. 

Sommige onderdelen van de cijfers en grafieken zijn cumulatief over 2014 en 2015 (tot en met augustus/september 2015) terwijl andere onderdelen alleen maar over de maand september gaan. Dit zal per grafiek benadrukt en toegelicht worden. De grafieken die betrekking hebben op de taalverdeling van het aanbod, het aantal downloads van de Bibliotheek app en de top 10 veel gestelde vragen over ebooks zijn in de onderstaande bespreking buiten beschouwing gelaten.

Aantal aangemaakte accounts voor het ebookplatform

ebooks bij de bibliotheekOm ebooks te kunnen lenen bij de Bibliotheek heb je een webaccount nodig dat gekoppeld wordt aan het pasnummer van je bibliotheekkaart. In juli werden er uitzonderlijk veel nieuwe accounts aangemaakt – 14.445 – dankzij o.a. de start van de VakantieBieb en het lag voor de hand dat het daarna weer naar het ‘normale’ niveau zou gaan. Dat klopt ook want in augustus waren het er 7901 (bijna identiek aan wat er in juni bij kwam) terwijl de daling zich zelfs doorzet naar september met 6239 nieuwe accounts.

Dat lijkt een nogal spectaculaire daling, zeker als je het vergelijkt met de hoeveelheid nieuwe accounts in september 2014. Toen vond echter een landelijke ebookcampagne plaats waardoor een record aantal nieuwe leners zich aanmeldde. Kijk je daarentegen naar bijvoorbeeld de maanden februari en april 2015, dan ligt september 2015 op datzelfde niveau. Overigens verwacht ik dat de aantallen nieuwe accounts de komende maanden geleidelijk wat lager zullen komen te liggen omdat de meeste bibliotheekleden die een account overwegen, die inmiddels ook wel geregistreerd hebben. Nieuwe ebookcampagnes daargelaten natuurlijk.

Aantal bezoeken aan bibliotheek.nl/ebooks

ebooks bij de bibliotheekZoals verwacht zijn er met veel minder nieuw aangemaakte accounts in augustus en september ook minder bezoeken gebracht aan de site. Na het recordaantal bezoeken van 301.624 in juli daalde dit in augustus naar 258.097 en in september naar 236.148.

Het valt wel op dat, net als in juli, de site ook twee keer zo veel werd bezocht in augustus vergeleken met vorig jaar augustus. De landelijke ebookcampagne in september 2014 zorgde ook voor een zeer grote sprong in de bezoekersaantallen op de site en dat is de enige reden dat de aantallen bezoekers in september 2015 (iets) minder hoog waren dan het jaar ervoor.

Maar betekenen minder nieuwe accounts en minder bezoeken aan de site in augustus en september ook dat er minder ebooks geleend werden?

Aantal uitgeleende ebooks

ebooks bij de bibliotheekEn inderdaad tekent zich hetzelfde beeld af. In juli werd er een recordaantal van 223.095 uitleningen geregistreerd en dat record werd niet verbeterd. In augustus waren er 161.734 uitleningen terwijl dat er in augustus 138.870 waren. Dat is een forse daling maar moet niet als zodanig gezien worden. In beide maanden werd nog steeds meer uitgeleend dan in de eerste zes maanden van 2015. Ook in september werden er meer ebooks uitgeleend dan in dezelfde maand van 2014, ondanks het feit dat er toen een recordaantal accounts werden aangemaakt.

In september werd eveneens de mijlpaal van twee miljoen (cumulatieve) uitleningen bereikt.

Aangezien het CB in de infographic voor het derde kwartaal van 2015 niet de absolute aantallen verkochte ebooks vermeldt voor de laatste drie maanden is het lastig vergelijken maar uit de grafiek is af te leiden dat het om ca. 750.000 verkochte ebooks moet gaan. Kijk je vervolgens naar de uitgeleende ebooks in de maanden juli, augustus en september, dan kom je uit op 523.699 uitleningen.

Het aantal uitleningen via het ebookportaal van de Bibliotheek begint dus het aantal verkochte ebooks te naderen. Kijk je echter ook naar het aantal downloads van de VakantieBieb, dan laat de Bibliotheek de retail achter zich. Zelfs met een VakantieBieb die slechts drie maanden geopend is zorgt deze er voor dat het gemiddelde voor 2015 (waarschijnlijk) in het voordeel van de Bibliotheek zal uitvallen.

Downloads van ebooks op alle platformen

ebooks bij de bibliotheekDat de VakantieBieb een enorm succes is geweest (en een enorme impact heeft op het aantal downloads/uitleningen) is hierboven te zien. Via het ebookplatform werden er gedurende de eerste drie kwartalen van 2015 1.196.428 ebooks uitgeleend maar is dit slechts iets meer dan de helft van het aantal gedownloade ebooks uit de VakantieBieb. Die laatste is alleen in de maanden juli, augustus en september geopend geweest maar leverde 2.255.397 downloads op.

Een kwart van die gedownloade ebooks is ook daadwerkelijk geopend door gebruikers. De VakantieBieb kent overigens 578.000 geregistreerde gebruikers en 233.000 daarvan hebben zich de afgelopen zomermaanden aangemeld. De KB meldt ook wat de meest gedownloade titels waren:

Volwassenen

  1. Dicht op de hielen – Tess Gerritsen
  2. Donderdagskinderen: een Frieda Klein thriller – Nicci French
  3. Drift– Marion Pauw

Jeugd

  1. Mees Kees op de Planken – Mirjam Oldenhave
  2. Wat een mop! – Erik van Os en Elle van Lieshout
  3. De waanzinnige wereld van Tom Groot – Liz Pichon

De 17.220 gedownloade ebooks uit de Eregalerij van de Bibliotheek en de 21.374 downloads uit Selectie, de collectie rechtenvrije ebooks, zijn van een geheel andere orde maar ook dit zijn natuurlijk hele aardige aantallen.

Aanbod

ebooks bij de bibliotheekOndanks het succes van de VakantieBieb worden geleende ebooks niet alleen in een app op tablet of smartphone gelezen. Ook de ereader blijft populair, ook al neemt het percentage titels in het aanbod van de Bibliotheek geleidelijk af dat geschikt is om op een ereader te kunnen lezen. In september waren 72,3% van de titels geschikt voor ereaders terwijl dat in juli nog 73,8% was en in juni 74,6%.

Die onderlinge verdeling tussen de ‘formaten’ ziet er wel anders uit als je kijkt naar de uitleningen in september 2015:

  • een groeiende meerderheid van de geleende ebooks (60,1% en dat was 51,5% in juli) koos voor het lezen van de geleende titel(s) op tablet of telefoon via de Bibliotheek app op tablet of smartphone;
  • downloadde 36% (dat was 45,2% in juli) de geleende titels voor op een ereader terwijl
  • toch nog 3,9% (was 3,2% in juli) het geleende online op pc of laptop las.

Lezen van geleende ebooks op de ereader is minder populair geworden (het groeide nog in juli) en dat is ten koste gegaan van het lezen op een tablet of smartphone. Het lezen via de VakantieBieb app lijkt ook het lezen via de Bibliotheek app te bevorderen.

Genres in het aanbod en bij de uitleningen

ebooks bij de bibliotheekWelke genres, welke categorieën boeken, zijn nou vertegenwoordigd in het aanbod van de Bibliotheek? En zijn dat ook de genres die goed uitgeleend worden in september 2015?

Romans vormen met 48,9% (was 49,8%) nog steeds bijna de helft van het aanbod en ze worden met dat identieke percentage van 48,9% ook het meeste uitgeleend (was 43,7% in juli). Informatief (het oude non-fictie) maakt een kwart deel uit van het aanbod met 27,6% terwijl het – niet verrassend – verantwoordelijk is voor een relatief klein deel van de uitleningen met 12,6%. Spannende boeken blijven wel populair in de uitlening want bijna een derde (29,1% – was 26,4% in juli) van alle uitgeleende ebooks valt in deze categorie. Niet gek als je ziet dat het 11,6% van het aanbod is.

Bij de jeugdboeken zie je wel een afwijking ten opzichte van juli. Toen namen deze 16,3% van de uitleningen voor hun rekening (waarschijnlijk) dankzij de focus op kinderboeken die maand in de VakantieBieb en dat doorwerkte in het ebookplatform. In september is dit weer afgenomen naar het ‘reguliere’ gebruik en waren 8,4% van alle uitleningen jeugdboeken. Dat ligt ook dicht bij het percentage jeugdboeken in het aanbod: 7,9% (was 7,5% in juli).

Top 10 meest geleende titels voor volwassenen

ebooks bij de bibliotheekDe top 10 meest geleende titels wordt met ingang van dit overzicht gesplitst in een top 10 titels voor volwassenen en een top 10 van kinderboeken. Voor volwassenen ging het in september 2015 om de volgende top 10 van meest geleende titels:

  1. Nicci French – Verlies (was tijdelijk uitleenbaar maar nu niet meer)
  2. Joost Zwagerman – Vals Licht
  3. Joost Zwagerman – Gimmick!
  4. Marion Pauw – Daglicht
  5. Joost Zwagerman – De Buitenvrouw
  6. Loes den Hollander – Voorbedacht
  7. René Appel – Spanning
  8. Camilla Lackberg – Predikant
  9. Saskia Noort – De Eetclub
  10. Jill Mansell – Huisje Boompje Beestje (was tijdelijk uitleenbaar maar nu niet meer)

Het is interessant (maar niet onverwacht) dat de recentelijke aanwinsten van de titels van Joost Zwagerman – er zijn er op het moment van schrijven maar liefst 33 titels van hem te vinden – het zeer goed doen qua uitleningen. Net zo interessant overigens als het feit dat de tijdelijk toegevoegde titel van Nicci French de nummer 1 plek wist te behalen.

Top 10 meest geleende jeugdtitels

ebooks bij de bibliotheek
Jeugdboeken krijgen nu hun eigen top 10 van meest geleende titels en die ziet er in september 2015 als volgt uit:

  1. Anna Woltz – Honderd uur nacht
  2. Mel Wallis de Vries – Verstrikt
  3. Mel Wallis de Vries – Vals
  4. John Flanagan – De ruïnes van Gorlan (De Grijze Jager boek 1)
  5. Mirjam Oldenhave – Donna Lisa
  6. John Flanagan – De Outsiders (Broederband boek 1)
  7. Lydia Rood – Kathelijne van Kenau
  8. John Flanagan – De verloren verhalen (De Grijze Jager boek 11)
  9. Julie Kagawa – De IJzerkoning (was tijdelijk uitleenbaar maar nu niet meer)
  10. Caja Cazemier – De eerste keer
@ met dank aan Ylva Hendriks (KB)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top