Tweetweekoverzicht week 45 2015: Harvard en de Twentse kranten gaan digitaliseren, Elsevier, OneDrive, i heart Twitter, Europese auteursrechtenbeleid

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht leer ik meer over het digitaliseren van het Twents krantenarchief, moeten de portals met wetenschappelijke artikelen hun deuren sluiten, verlaat weer een toonaangevend tijdschrift de stal van Elsevier, doet Microsoft stomme dingen met OneDrive, gaat de rechtenbibliotheek van Harvard de collectie digitaliseren, vervangt Twitter de favorieten door hartjes en lekt een concept voor de hervorming van het Europese auteursrechtenbeleid uit.

De lange weg naar een gedigitaliseerd Twents krantenarchief

Ik wist dat er in het project Historische Kranten van de KB nog een ‘relletje’ gespeeld had over het wel of niet opnemen van de oorlogskranten maar het was me ontgaan dat de Twentse kranten geen onderdeel waren van dat prachtige archief. Op zijn blog beschrijft Tonny Peters de verschillende fases van een project waarin de drie miljoen krantenpagina’s en 1 miljoen foto’s van de 13 regionale kranten alsnog gedigitaliseerd worden.

Iets meer dan een week geleden was te lezen in de Tubantia dat er inmiddels tienduizenden voorpagina’s van Twentse kranten gedigitaliseerd zijn en dat ze nu te bekijken (en te koop) zijn via de webshop. Met de inkomsten hoopt men de verdere digitalisering te kunnen crowdfunden. Ergens vind ik het dieptreurig dat dit soort belangrijke projecten afhankelijk moeten zijn van crowdfunding en werkgelegenheidsprojecten om de kosten te kunnen drukken maar het is kennelijk niet anders. Nu even nadenken of ik €9,90 wil betalen voor het belangrijkste nieuws op mijn geboortedag.

Rechter maakt een einde aan Libgen, Bookfi en Sci-Hub

Sites als Sci-Hub en Library Genesis zijn Elsevier al jarenlang een doorn in het oog. Beide sites stellen miljoenen wetenschappelijke artikelen gratis beschikbaar voor de onderzoekscommunity. Artikelen die voor een groot deel afkomstig zijn uit de dure tijdschriften van Elsevier en de uitgever klaagde daarom eerder dit jaar beide portals aan.

Hoewel de rechter begrip had voor het argument om wetenschappelijke onderzoeksresultaten breed en laagdrempelig toegankelijk te maken – Elsevier heeft die reputatie bepaald niet – is het geen reden om de rechten van de uitgever te schenden. Het Hof oordeelde dan ook (PDF) dat de aangeklaagde sites moeten stoppen met hun activiteiten. Daar is gezien de positie van die sites (ze staan overduidelijk niet in hun recht) ook geen hoger beroep in te verwachten en dus lijkt dit het definitieve einde te zijn voor de sites.

Taaltijdschrift Lingua ook weg bij Elsevier

Over Elsevier gesproken, nadat enkele weken geleden al enkele tijdschriften besloten hadden om weg te gaan bij (o.a.) Elsevier zodat ze Open Access konden publiceren is daar nu ook het toonaangevende taaltijdschrift Lingua bijgekomen. De frustraties met de wetenschappelijke uitgever over de verdienmodellen liepen dermate op dat de redactieraad overstapt naar een andere uitgever en met een nieuw tijdschrift begint onder gunstigere voorwaarden.

Microsoft kortwiekt OneDrive

Na jarenlang gewerkt te hebben aan hun reputatie door *eindelijk* met producten te komen waar consumenten wel op zaten te wachten besloot Microsoft afgelopen week dat het weer eens tijd werd voor een ouderwetse haatcampagne. Tenminste, je moet aannemen dat dit het doel was van de aankondiging dat Microsoft niet alleen de onbeperkte opslaghoeveelheid van OneDrive gaat intrekken voor betalende Office 365 gebruikers maar ook meteen bijna alle opslagruimte voor de gratis gebruikers afpakt.

De OneDrive blogpost is voorzien van een titel die suggereert dat ze de wijzigingen doorvoeren om ‘productiviteit en samenwerking’ te verbeteren maar zelfs de grootste Microsoft fan zal dat niet geloven. De aankondiging begint met het klagen over een kleine groep gebruikers die meenden dat “onbeperkte opslag” ook betekent dat ze tot 75TB mochten opslaan en trekt daaruit (?) de conclusie dat Microsoft zich liever focust op productiviteit en samenwerking dan op backupmogelijkheden verschaffen.

Dat ze daarom de onbeperkte opslag die bij een Office 365 abonnement hoort terugbrengen tot 1TB is al bizar genoeg maar in ieder geval nog te verklaren. Het elimineren van de 100GB en 200GB abonnementen en die vervangen door een 50GB abonnement doet suggereren dat ze liever helemaal geen gebruikers meer willen die (niet werkgerelateerde) bestanden op OneDrive opslaan. Een aanname die meteen bevestigd wordt doordat ook nog eens de opslagruimte voor de gratis gebruikers ernstig gereduceerd wordt. Van 15GB naar 5GB terwijl ook de eerder gegeven bonus van 15GB voor het gebruiken van de camera roll functie ingetrokken wordt. Bijna alle gratis gebruikers van OneDrive zullen in 2016 hun 30GB ruimte terug zien lopen naar 5GB!

In Amerika wordt de term ‘dick move’ gebruikt voor een actie of handeling die iemand doet tegen de sociale verwachtingen in en ik denk dat de term hier van toepassing is. Het is extra bizar omdat Microsoft OneDrive centraal stelt in Windows 10, Office 365 maar ook hun muziekdienst Groove Music waarbij ze promoten dat je eigen mp3’s kunt streamen vanuit OneDrive (en dat ook verrassend goed werkt).

Nu heb ik zelf genoeg aan 1TB. OneDrive wordt ook steeds beter qua functionaliteiten en ik gebruik het voor het opslaan en terugvinden van documenten, rapporten en foto’s maar Microsoft lijkt nu vastbesloten te zijn om consumenten actief te weren van hun dienst met hun backups, foto’s, video’s en muziek. En helemaal als je er niet voor wilt betalen.

Harvard gaat rechtencollectie digitaliseren

De Harvard Law School maakte bekend dat ze hun hele juridische collectie gaan digitaliseren en toegankelijk wordt via het platform van Ravel Law. Ca. 40.000 boeken worden ingescand waardoor ongeveer 40 miljoen rechterlijke uitspraken in het Amerikaanse recht doorzoekbaar zullen worden.

Een soort juridische Google Books zeg maar. Maar dan zonder de rechtszaken om te voorkomen dat de boeken gedigitaliseerd worden.

Twitter vervangt de favorieten door hartjes. Like or not?

Vanaf deze week kun je onder alle embedded tweets in dit tweetweekoverzicht een hartje vinden in plaats van het sterretje. Jawel, de discussie op Twitter ging afgelopen week vooral over het verdwijnen van het sterretje, waarmee je tweets als favoriet kon markeren, en de hartjes die nu die plek innemen. Twitter volgt Facebook in het kunnen ‘liken’ van een tweet met dat hartje.

Niet iedereen is daar even gelukkig mee en menig discussie op Twitter barstte los over het bookmarken van een tweet voor later versus het ‘liken’ van een tweet. Functioneel is er overigens niets veranderd want je vindt ze nog steeds allemaal terug in je profiel. Precies zoals vroeger.

Eerste concept over hervorming Europese auteursrechtenbeleid

Er wordt – in ieder geval door mij – reikhalzend naar uitgekeken: de plannen die de Europese Commissie heeft voor de hervorming van het Europese auteursrechtenbeleid. In mei van dit jaar kwam de EC al met hun plannen voor een Digital Single Market en daar stond in opgenomen dat nog voor het einde van 2015 voorstellen zouden komen hoe een modern en geactualiseerd auteursrechtbeleid er uit zou moeten zien. Er werden al ideeën genoeg aangedragen in (o.a.) het Reda-rapport voor de zomer maar het bleef de vraag wat er daadwerkelijk terecht zou (kunnen) komen in een nieuwe auteursrechtrichtlijn.

Via de IPKAT lekte een concept uit (Google Doc) en hoewel dat dus weinig zegt over de definitieve tekst zijn er aantal interessante ontwikkelingen in te vinden:

  • er zal een voorstel komen om ‘content portability’ mogelijk te maken in de lente van 2016. Dit moet het mogelijk maken om toegang te houden tot content waar je een abonnement op hebt (of die je gekocht hebt) als je tijdelijk in een ander EU-land bent;
  • de EC wil eindelijk werk maken van implementatie van het Verdrag van Marrakesh, waarmee in de Europese lidstaten een verplichte uitzondering op het auteursrecht tot stand moet komen voor het maken en verspreiden (ook grensoverschrijdend) van aangepaste content voor mensen met een leesbeperking
  • er wordt gekeken naar (nieuwe) uitzonderingen in de wetgeving zoals bijv. voor onderzoekers die text & data mining verrichten.
  • verduidelijking van de omvang en formulering van de uitzonderingen ten behoeve van het onderwijs zodat ook nieuwe onderwijsvormen er van kunnen profiteren.
  • een onderzoek naar de impact van het ontbreken van harmonisatie in de thuiskopieheffingen op de Europese interne markt.
  • de mogelijkheid van raadpleging op afstand via gesloten elektronische netwerken van werken die in het bezit zijn van (onderzoeks)bibliotheken. Dit is nu alleen maar mogelijk binnen de muren van de bibliotheek.

Echte hervormingen zijn er niet te bespeuren hoewel ik dat ook niet had durven hopen. Hoe lang de EC de discussie over bijv. het mogen doorverkopen van tweedehands ebooks en het mogen uitlenen van ebooks door bibliotheken onder het leenrecht, nog kan vermijden blijft de vraag.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (4) Write a comment

  1. Pingback: Tweetweekoverzicht week 48 2015: LibGen, BookFi en Sci-Hub, Star Wars Google, Zite, WordPress, leenrecht voor ebooks, NWO verplicht Open Access en einde aan Recht op informatie - Vakblog

  2. Pingback: Tweetweekoverzicht week 50 2015: Tweedehands ebooks, kamerbrief Bibliotheekwet, ebookcampagne van de bibliotheek, 1 miljard CC werken, OneDrive, VSNU en Elsevier sluiten een big deal - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top