Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers tot nu toe (oktober 2015)

In januari 2014 kwam de Bibliotheek met een landelijk ebookplatform voor alle bibliotheekleden om ebooks te kunnen lenen. Sinds 1 januari 2015 is de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk voor het ebookplatform en worden er statistieken en cijfers gedeeld via een mailinglijst voor (beleids)medewerkers van de openbare bibliotheken.
In overleg met Ylva Hendriks van de KB bleek het mogelijk te zijn de cijfers hier te gebruiken voor een reeks blogposts waarin ik zal pogen de cijfers nader te duiden omdat er altijd een verhaal zit achter de grafieken en cijfers. En deze keer zijn dat de cijfers van oktober 2015.

Sommige onderdelen van de cijfers en grafieken zijn cumulatief over 2014 en 2015 (tot en met oktober 2015) terwijl andere onderdelen alleen maar over de maand oktober gaan. Dit zal per grafiek benadrukt en toegelicht worden. De grafieken die betrekking hebben op de taalverdeling van het aanbod, het aantal downloads van de Bibliotheek app en de top 10 veel gestelde vragen over ebooks zijn in de onderstaande bespreking buiten beschouwing gelaten.

Aantal aangemaakte accounts voor het ebookplatform

ebooks bij de bibliotheek
Om ebooks te kunnen lenen bij de Bibliotheek heb je een webaccount nodig dat gekoppeld wordt aan het pasnummer van je bibliotheekkaart. Na de piek dit jaar in juli – dankzij o.a. de start van de VakantieBieb – daalde het aantal nieuwe accounts in augustus en september naar min of meer gemiddelde waarden. In september waren het 6239 nieuwe accounts en in oktober waren dat er dat iets minder: 6127.

Ook nu is het verschil met dezelfde maand in 2014 erg groot maar is dat wederom te verklaren omdat in september 2014 een landelijke ebookcampagne plaats vond. Dat werkte ook in oktober 2014 door. Een aanwas van ca. 6000 accounts lijkt dit jaar een gemiddelde te worden als je het effect van campagnes en de VakantieBieb buiten beschouwing laat. De eerstvolgende ebookcampagnes zullen in 2016 plaatsvinden en dus zal het aantal nieuwe accounts waarschijnlijk de komende twee maanden ook niet verder stijgen.

Aantal bezoeken aan bibliotheek.nl/ebooks

ebooks bij de bibliotheek
Betekent een bijna gelijk aantal nieuwe accounts ook een bijna gelijk aantal bezoeken aan de site in oktober? Ja dus. In september werd er 236.148 keer een pagina geopend op de site en in oktober waren dat er 234.752. Dat ligt voor beide maanden maar een klein beetje lager dan het jaar ervoor.

Maar dan kun je je ook afvragen of de verschillen bij het aantal uitgeleende ebooks eveneens zo klein zijn in oktober t.o.v. september.

Aantal uitgeleende ebooks

ebooks bij de bibliotheek
En inderdaad tekent zich hetzelfde beeld af. Na de enorme piek in juli daalde het aantal weer tot 138.870 in september. In oktober stopt die daling en komt het aantal uitleningen uit op 141.362. Een lichte stijging dus zelfs, ondanks het (iets) kleinere aantal nieuwe accounts en iets minder bezoeken aan de site. Het is ook nog steeds meer dan dezelfde maand vorig jaar maar dat is het hele jaar al het geval.

Terugkerende bezoekers / actieve leners

ebooks bij de bibliotheekDeze maand is er een nieuwe grafiek toegevoegd die kijkt welk deel van de accounts/leners nou daadwerkelijk actief gebruik maakt van de mogelijkheid om ebooks te lenen. De zwarte lijn geeft het (absolute) aantal leners aan dat minimaal 1 ebook leende in die maand terwijl de oranje lijn dat in een percentage relateert aan het totale aantal leners.

Het aardige is dat beide grafieken de lijn min of meer volgen die je ook ziet in de grafiek van de uitleningen. In de eerste vier maanden zijn er telkens rond de 27.000 a 28.000 leners die elke maand voor gemiddeld zo’n 100.000 uitleningen voor hun rekening namen. De oranje lijn daalt licht omdat het totale aantal leners elke maand bleef stijgen. De grote piek in de uitleningen van juli is ook in deze grafiek goed zichtbaar. De 223.095 uitleningen die maand blijken afkomstig van 47.725 leners: zo’n 50% meer dan de maanden daarvoor!

Ook relatief bekeken is dat een grote sprong want het ging in juli om 22,9% van alle geregistreerde leners die minimaal 1 ebook leende. Net als bij de uitleningen daalden beide aantallen vervolgens weer naar een niveau dat echter nog steeds hoger ligt dan de eerste vier, vijf maanden van dit jaar. In oktober zijn er nog steeds zo’n 36.000 actieve leners en dat is 15,8% van alle leners.

De enorme stijging in de zomermaanden dankzij de vakantie en de VakantieBieb is weliswaar een tijdelijke gebleken maar heeft er wel voor gezorgd dat er meer leners actief zijn gebleven. Het heeft behalve het gemiddelde dus wel degelijk voor structureel meer actieve leners gezorgd.

Downloads van ebooks op alle platformen

ebooks bij de bibliotheek
Ook in oktober blijkt eens te meer hoeveel impact de VakantieBieb heeft gehad op het totale aantal downloads van ebooks bij de Bibliotheek. Ondanks dat de VakantieBieb alleen geopend was in de maanden juli t/m september vormen de 2.255.397 downloads het leeuwendeel van alle downloads. Het aantal downloads via het ebookplatform steeg weliswaar van 1.196.428 naar 1.337.790 maar het is duidelijk dat, met nog twee maanden te gaan, dit niet het aantal van de VakantieBieb zal gaan evenaren.

Overigens is het wel goed om te realiseren dat de VakantieBieb 578.000 geregistreerde gebruikers had en het ebookplatform op dit moment nog niet de helft daarvan heeft. Gratis lenen is toch een stuk populairder ;) .

Aanbod

ebooks bij de bibliotheek
Nog steeds is de overgrote meerderheid van de titels te downloaden voor gebruik op een ereader. Het percentage blijft echter gestaag afnemen. Elke maand wordt er een procentje afgeknabbeld: in oktober was 71,2% van de titels geschikt om op een ereader te lezen terwijl dit de maanden ervoor 72,3%, 73,8% en 74,6% was.

Dat zal ook te maken hebben met het feit dat het lezen/lenen via de app aanzienlijk populairder is geworden, ongetwijfeld ook versterkt door de VakantieBieb waarbij dit de enige vorm van lezen is. In oktober is de volgende verdeling in ‘formaten’ te zien:

  • een meerderheid van de geleende ebooks (59,8%) werd gelezen/geleend voor tablet of telefoon via de Bibliotheek app. Dit was vorige maand 60,1% maar voor de zomer was het nog 51,5%;
  • toch nog 35,9% van de titels werd geleend voor op een ereader (was 36% in september maar 45,2% voor de zomer) terwijl
  • 4,3% van de geleende titels (was 3,9% in septemberop pc of laptop werd gelezen.

Lezen van geleende ebooks op een tablet of smartphone blijft populair hoewel nog steeds ruim een derde van alle titels op een ereader gelezen wordt. De geleidelijke afname van het percentage titels dat (ook) op de ereader gelezen kan worden is wel een punt van aandacht dat op termijn ervoor kan zorgen dat leners met ereaders minder keuze krijgen. Die leners zullen waarschijnlijk niet overstappen op lezen via een app en eerder genegen zijn om minder gebruik te maken van het aanbod op het ebookplatform.

Genres in het aanbod en bij de uitleningen

ebooks bij de bibliotheek
Welke genres, welke categorieën boeken, zijn nou vertegenwoordigd in het aanbod van de Bibliotheek? En zijn dat ook de genres die goed uitgeleend worden in oktober 2015?

Romans vormen met 48,5% (was 48,9% in september) nog steeds bijna de helft van het aanbod en ze worden ook het meeste uitgeleend: romans maken exact de helft uit van alle uitleningen (was 48,9% in september). Informatief (het oude non-fictie) maakt een kwart deel uit van het aanbod met 27,7% terwijl het – niet verrassend – verantwoordelijk is voor een relatief klein deel van de uitleningen met 14%. Spannende boeken blijven wel populair in de uitlening want ruim een kwart (26,3% – was 29,1% in september) van alle uitgeleende ebooks valt in deze categorie. Niet gek als je ziet dat het 11,6% van het aanbod is.

Bij de jeugdboeken is de piek van juli definitief een uitzondering gebleken. Toen namen deze 16,3% van de uitleningen voor hun rekening (waarschijnlijk) dankzij de focus op kinderboeken die maand in de VakantieBieb. In september was dat al weer afgenomen naar het ‘reguliere’ gebruik en waren 8,4% van alle uitleningen jeugdboeken. Nu in oktober is dat percentage licht gestegen naar 8,7% en dat is iets meer dan het percentage jeugdboeken in het aanbod: 8% (was 7,9% in september).

Top 10 meest geleende titels voor volwassenen

ebooks bij de bibliotheekDe top 10 meest geleende titels is sinds september 2015 gesplitst in een top 10 titels voor volwassenen en een top 10 van kinderboeken. Voor volwassenen ging het in oktober 2015 om de volgende top 10 van meest geleende titels:

  1. Danielle Steel – De verjaardag
  2. Jill Mansell – Vlinders voor altijd
  3. Herman Koch – Zomerhuis met zwembad
  4. Tatiana de Rosnay – Het appartement
  5. Thomas Verbogt – Als de winter voorbij is
  6. Loes den Hollander – Voorbedacht
  7. Henning Mankell – Midzomermoord (Wallander deel 7)
  8. Gillian King – 60 dagen
  9. Henning Mankell – De chinees
  10. Roslund & Hellstrom – Vaderwraak

Het overlijden van Henning Mankell – schrijver van de boeken over Wallander – heeft ook de populariteit van zijn titels op het ebookplatform aangewakkerd. Bestsellerauteur Danielle Steel voert deze maand echter de top 10 aan.

Top 10 meest geleende jeugdtitels

ebooks bij de bibliotheek
Jeugdboeken hebben hun eigen top 10 van meest geleende titels en die ziet er in oktober 2015 als volgt uit:

  1. Anna Woltz – Honderd uur nacht
  2. John Flanagan – De Outsiders (Broederband boek 1)
  3. John Flanagan – De ruïnes van Gorlan (De Grijze Jager boek 1)
  4. Julie Berry – Wat ik weet
  5. Caja Cazemier & Martine Letterie – Keerzijde
  6. Mel Wallis de Vries – Vals
  7. Selma Noort – Stiefkind
  8. John Flanagan – De brandende brug (De Grijze Jager boek 2)
  9. John Flanagan – De jagers (Broederband boek 3)
  10. John Flanagan – De keizer van Nihon-Ja (De Grijze Jager boek 10)

De titels van John Flanagan komen maar liefst vijf keer voor in de top 10. In welke mate dat beïnvloedt wordt door het ontbreken van bijna alle “bekende” kinderboekenschrijvers op het ebookplatform laat zich alleen maar raden maar kinderboeken blijven het desondanks dus goed doen. Mede dankzij de series van Flanagan!

@ met dank aan Ylva Hendriks (KB)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top