Tweetweekoverzicht week 49 2015: The Pirate Bay, Google zoekresultaten filteren, leenrecht voor ebooks en PETA wil auteursrecht voor apen

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht zijn wordt The Pirate Bay *niet* geblokkeerd in thuisland Zweden, haalt Google *weer* een filter weg uit de zoekresultaten, ziet het NUV het leenrecht voor ebooks *helemaal niet* zitten en is de apenselfie *nogmaals* onderwerp van een rechtszaak.

Geen blokkade van The Pirate Bay in Zweden

In een groot aantal Europese landen is The Pirate Bay inmiddels niet meer rechtstreeks te bereiken dankzij (opgelegde) blokkades door de internetserviceproviders. Ook in Nederland hebben we een periode gehad waarin de piratensite geblokkeerd was maar in hoger beroep oordeelde de rechter uiteindelijk hier dat een blokkade een te zwaar middel was dat ook nog niet effectief bleek te zijn dankzij de talloze manieren die opdoken waarmee de blokkade omzeild kon worden.

In Zweden speelde een zelfde soort rechtszaak, alleen was het daar niet de Zweedse tegenhanger van Brein maar de grote muziekmaatschappijen en filmstudio’s die in het land van origine van The Pirate Bay paal en perk wilden stellen aan de torrentpraktijken. Vooralsnog echter onsuccesvol want de rechtbank oordeelde dat de internetproviders niet verantwoordelijk zijn voor wat hun klanten doen en dat ze daarom niet verplicht kunnen worden om blokkades in te gaan richten op hun netwerk.

Het zal je wellicht niet verbazen dat er hoger beroep wordt aangetekend door de muziek- en filmindustrie ….

Ga weg, ik ben aan het schrijven

He? Hoe is dit nieuws, vraag je je af? Dat is het ook niet maar ik was op Twitter aan het praten over mokken en ik vond deze dus geweldig. Ik heb hem alleen nog niet in de kast staan. Sint zit niet op Twitter ;)

Google verwijdert filter-op-locatie uit de zoekresultaten

Ik weet het, bijna niemand gebruikt de mogelijkheid om de zoekresultaten bij Google te filteren. Of gebruikt uberhaupt geavanceerde zoekmogelijkheden. En het is ook niet dat Google je goede zoekmogelijkheden wil geven want ze willen je alleen maar de goede zoekresultaten voorschotelen zonder dat je hoeft na te denken hoe je die had kunnen vinden (als je wel wist hoe je zoekmogelijkheden had moeten gebruiken). Je hoeft niet na te denken over het zoeken op internet, dat doen wij wel voor je. En pieker er ook maar niet over welke antwoorden je krijgt want dat bepalen wij ook voor je.

Inderdaad, ik ben geen fan van Google als het op dit punt aankomt. De afgelopen jaren heeft Google al diverse malen mogelijkheden verwijderd uit hun zoekmachine voor geavanceerd zoeken en zijn de meeste van de filters die je bij Search Tools/Zoekhulpmiddelen vindt boven de zoekresultaten inmiddels ook verdwenen. Vorige maand verdween ook de mogelijkheid om zoekresultaten op (geografische) locatie te filteren – zodat je bijvoorbeeld over het nieuws in Parijs de resultaten kunt zien uit de Franse Google versie – en houd je nu effectief nog maar één filter over: op datum/tijd. Volgens Google omdat de mogelijkheid te weinig gebruikt werd en wat maar weer aantoont dat Google puur en alleen de grote gemene deler wil aanbieden (en beïnvloeden).

Volgens NUV verstoort leenrecht voor ebooks de markt

Ik heb het op mijn blog al diverse malen gehad over het leenrecht voor ebooks. Het is met de huidige (Europese) wetgeving geen haalbare kaart en dat is de reden dat de VOB (en andere bibliotheekorganisaties in Europa) met acties en rechtszaken proberen om het onderwerp onder de aandacht te brengen van de europarlementariërs. Deze maand zou de Europese Commissie moeten komen met de lijst van aandachtspunten voor de komende herziening van de Europese auteursrechtrichtlijn en de bibliotheken willen natuurlijk dat het leenrecht voor ebooks daar ook op komt te staan.

Ik ben er zelf nog niet over uit wat ik er van vind. Ja, ik vind dat bibliotheken aan hun maatschappelijke en wettelijke verplichting moeten kunnen voldoen om informatie laagdrempelig aan te bieden aan hun gebruikers (en daar horen ook de ebooks bij waarvoor ze nu letterlijk met elke uitgever aparte overeenkomsten moeten sluiten). Maar je moet ook oppassen dat het leenrecht voor ebooks geen cadeau wordt dat een paard van Troje blijkt te zijn. Het in Nederland redelijk zeldzame “one copy multiple use(rs)” heeft grote voordelen qua kunnen uitlenen van ebooks maar heeft als nadeel dat de leengeldvergoedingen enorm kunnen oplopen. Dat wordt nu in de hand gehouden door de bibliotheken dankzij de limiet van 10 gelijktijdige uitleningen en het feit dat je dan ook 3 weken moet wachten voor je weer nieuwe ebooks kunt lenen.

Zo’n model wordt lastiger te handhaven als wel alle grote bestsellers aangeboden kunnen worden door de bibliotheken want niet alleen zullen uitgevers voor die titels voor een hogere leenvergoeding gaan strijden, het ligt nog meer voor de hand dat ze vooral hun eigen verkoop met hand en tand zullen verdedigen door te eisen dat een “one copy one use(r)” model gehanteerd wordt voor die titels waarbij bibliotheken “exemplaren” moeten inkopen die ze maar één keer kunnen uitlenen.

Dat staat haaks op alle vormen van gezond verstand als het om uitlenen van ebooks gaat – vind ik – maar het is precies dat model dat in de meeste landen gebruikt wordt. Met allerlei desastreuze gevolgen nu bijv. Amerikaanse uitgevers de prijzen van ebooks omhoog stuwen en bibliotheken daar de enorme rekening voor moeten betalen. Dat is weliswaar geen leenrechtregeling maar ik zie het echt niet gebeuren dat Europa het leenrecht voor ebooks gelijk gaat schakelen met dat voor fysieke boeken. Een gemengde variant van leenrecht (voor oudere titels) en “one copy one use(r)” moeten inkopen door bibliotheken voor de commercieel rendabele titels, is dan het beste waar je op kunt hopen en het is precies die variant waarvan ik denk dat je het niet moet willen als bibliotheken.

De afgelopen weken heeft de VOB gelobbyd in Brussel voor het leenrecht maar laten de verenigde Europese uitgevers zich ook niet onbetuigd om hun kant van het verhaal te benadrukken. Met angsten voor minder inkomens en inderdaad een one copy, one use(r) model als alternatief. Wat allemaal niets met auteursrecht te maken heeft maar ach, dat een auteursrechtrichtlijn sowieso niet tot stand komt om het auteursrecht goed te laten werken, dat wist ik al lang. Ik durf wel de weddenschap aan te gaan dat Europa de vingers niet durft te branden aan het leenrecht voor ebooks.

PETA strijdt in de rechtszaal voor auteursrecht voor apen

Alsof het allemaal nog niet (erg) genoeg was met de discussie over de apenselfie en of fotograaf David Slater wel of niet rechten kan doen gelden op die foto’s – mijn standpunt is dat aangezien de aap in het auteursrecht niet over rechten kan beschikken, mensen niet zo flauw moeten doen en de fotograaf niet moeten pesten, net als dat de fotograaf zo snugger had moeten zijn om de foto’s onmiddellijk vrij beschikbaar te maken nadat de discussie losbarstte – komt er nu nog een raar hoofdstuk bij.

De Amerikaanse dierenrechtenorganisatie PETA heeft namelijk een advocatenkantoor bereid gevonden zichzelf belachelijk te maken door een rechtszaak te beginnen waarbij de claim is dat de aap die de selfies gemaakt heeft, wel degelijk de auteursrechthebbende is. Een idiote claim want ongeacht in welk land je kijkt, de auteursrechtwetgeving sluit uit dat niet-menselijken een auteursrecht kunnen hebben. En dan maakt het echt niet uit dat je de aap een naam geeft en dat apen ‘zo veel op mensen lijken’. Het is in elk geval een publiciteitsstunt neem ik aan en ik ben benieuwd of de advocaten nog een andere rechtszaak aan de broek gaan krijgen. Een aap in de media brengen en die Naruto noemen zal niet in goede aarde vallen denk ik bij de eigenaren van de wereldwijd succesvolle anime serie (en personage) van dezelfde naam.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comment (1) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top