Ebooks bij de Bibliotheek: de grafieken en cijfers voor (december) 2015

In januari 2014 kwam de Bibliotheek met een landelijk ebookplatform voor alle bibliotheekleden om ebooks te kunnen lenen. Sinds 1 januari 2015 is de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk voor het ebookplatform en zijn er ook statistieken en cijfers beschikbaar voor o.a. (beleids)medewerkers van de openbare bibliotheken.
In overleg met Ylva Hendriks van de KB probeer ik deze gegevens nader te duiden omdat er altijd een verhaal zit achter de grafieken en cijfers. En deze keer zijn dat de cijfers van december 2015 waarmee het overzicht voor geheel 2015 ook beschikbaar is!

Sommige onderdelen van de cijfers en grafieken zijn cumulatief over 2014 en 2015  terwijl andere onderdelen alleen maar over de maand december van 2015 gaan. Dit zal per grafiek benadrukt en toegelicht worden. De grafieken die betrekking hebben op de taalverdeling van het aanbod, het aantal downloads van de Bibliotheek app en de top 10 veel gestelde vragen over ebooks zijn in de onderstaande bespreking buiten beschouwing gelaten. De volledige en oorspronkelijke infographic van Ylva is hier te vinden.

Aantal aangemaakte accounts voor het ebookplatform

ebooks bij de bibliotheek
Met de kerstvakantie voor de boeg – en de aankondiging van de volgende ebookcampagne die halverwege januari 2016 zal beginnen – zal het aantal nieuwe accounts waarschijnlijk in december weer een klein beetje stijgen. Dat was mijn verwachting vorige maand en inderdaad werden er in december 2015 6875 nieuwe accounts aangemaakt en dat is ruim 1000 meer dan in november.

Aangezien er in 2014 – het jaar waarin het platform live ging – 153.699 accounts werden aangemaakt en de teller eind december 2015 op  239.506 staat, zijn er in 2015 dus 85.807 nieuwe accounts aangemaakt. Dat betekent een gemiddelde groei van ca. 7150 accounts per maand en in de bovenstaande grafiek is te zien dat dit veel gelijkmatiger verdeeld is dan in 2014 (met uitzondering van de maand juli 2015 toen de VakantieBieb ook een extra grote groei opleverde voor het ebookplatform).

Terugkerende bezoekers / actieve leners

ebooks bij de bibliotheekNatuurlijk is het interessant dat er een gestage aanwas lijkt te zijn van nieuwe accounts maar welk deel van de accounts/leners maakt daadwerkelijk actief gebruik van de mogelijkheid om ebooks te lenen? De zwarte lijn geeft het (absolute) aantal leners aan dat minimaal 1 ebook leende in die maand terwijl de oranje lijn dat in een percentage relateert aan het totale aantal leners.

In de eerste vier maanden van 2015 waren er telkens rond de 27.000 a 28.000 leners die gemiddeld zo’n 100.000 uitleningen per maand voor hun rekening namen. De oranje lijn daalt licht omdat het totale aantal leners elke maand bleef stijgen. De grote piek in de uitleningen van juli 2015 is in deze grafiek goed zichtbaar. De 223.095 uitleningen die maand blijken afkomstig van 47.725 leners: zo’n 50% meer dan de maanden daarvoor!

Ook relatief bekeken was dat een grote sprong want het ging in juli om 22,9% van alle geregistreerde leners die minimaal 1 ebook leende. Net als bij de uitleningen daalden beide aantallen vervolgens weer naar een niveau dat echter nog steeds hoger ligt dan de eerste vier, vijf maanden van dit jaar. In oktober waren er nog steeds 36.146 actieve leners – 15,8% van alle leners. In november zag je iets bijzonders gebeuren want met 34.611 actieve leners die 14,8% van alle leners uitmaken raken de twee lijnen elkaar bijna en in december zijn voor het eerst de lijnen gekruist. Het percentage actieve leners bleef met 14,8% gelijk in december maar aangezien het absolute aantal leners bleef stijgen is de lijn van het absolute aantal leners boven die van het relatieve aantal actieve leners gekomen.

Dit betekent dat het aantal actieve (veel)leners verhoudingsgewijs kleiner wordt ten opzichte van de totale groep leners. Dit impliceert dat de groei in accounts nu waarschijnlijk vooral afkomstig is van incidentele gebruikers. En is een teken dat het ebookplatform niet meer primair door de early adopters gebruikt wordt die al gewend waren om ebooks te lezen.

In de komende week start er wederom een ebookcampagne vanuit de Bibliotheek om nieuwe leners aan te trekken. Het zal interessant zijn om te zien wat voor soort nieuwe leners deze campagne gaat opleveren en of de campagne ook in staat zal zijn al bestaande leden actiever te maken.

Aantal bezoeken aan bibliotheek.nl/ebooks

ebooks bij de bibliotheekEen daling of stijging in het aantal nieuw aangemaakte accounts betekent ook bijna altijd een daling of stijging in het aantal bezoeken op de website. December 2015 blijkt hierop echter een uitzondering te zijn want nadat in november 225.317 keer de site bezocht werd, was dat bijna precies hetzelfde in december met 225.328.

Dat het gemiddelde aantal bezoeken in 2015 op ongeveer 220.000 zou komen te liggen was al maanden duidelijk en over het gehele jaar komt het aantal bezoeken inderdaad uit op ruim 2,7 miljoen. Iets meer dan 225.000 per maand.

Aantal uitgeleende ebooks

ebooks bij de bibliotheekNieuwe accounts en veel bezoek voor de site zijn mooi en aardig maar het echte gebruik zie je natuurlijk vooral terug in de uitleningen. Deze zijn in december weer gestegen ten opzichte van november en daarmee komt het met 141.431 uitleningen terug op het niveau van oktober (toen er 141.362 uitleningen waren).

In 2014 waren er in totaal 814.072 uitleningen en met een eindstand van 2.424.220 uitleningen eind december betekent dit dat er 1.610.148 uitleningen in 2015 waren. Een stijging van maar liefst 98% ten opzichte van 2014!

Gemiddeld waren er in 2015 dus 134.179 uitleningen per maand – een aantal dat hoger gelegen had als je alleen naar het laatste half jaar van 2015 kijkt. Kijk je naar de gemiddelde hoeveelheid uitleningen per persoon dan zijn er in 2015 6,7 uitleningen per account/lener geweest. In 2014 waren dat er 5,3 uitleningen per account/lener.

Downloads van ebooks op alle platformen

ebooks bij de bibliotheekKijk je naar alle andere platformen waar de Bibliotheek ebooks op aanbiedt dan komt de grote meerderheid van alle downloads in 2015 (2.255.397) van de VakantieBieb (ondanks dat de VakantieBieb alleen geopend was in de maanden juli, augustus en september). Daar komt dus het totale aantal uitleningen bij van het ebookplatform (1.610.148). Extra interessant hierbij is dat de VakantieBieb 578.000 (gratis) geregistreerde gebruikers had dit jaar en het ebookplatform eindigde op 239.506 gebruikers.

Kijk je dus naar het gemiddelde aantal ebooks dat geleend/gedownload is dan krijg je toch een ander beeld: er werden 6,7 ebooks *geleend* per gebruiker tegenover 3,9 ebooks die per gebruiker gedownload werden in de VakantieBieb.

Vergeleken met de 3,8 miljoen downloads vallen de 21.117 downloads uit de Eregalerij en de 27.554 gedownloade ebooks uit Selectie bijna in het niets maar het blijven op zichzelf zeer respectabele aantallen, zeker als je bedenkt dat het hier om een beperkt aanbod van (oude) rechtenvrije titels gaat.

Aanbod

ebooks bij de bibliotheek

In de bovenstaande grafiek is te zien dat de collectie ebooks eind 2015 (31 december) bestond uit 10.611 titels, onderverdeeld in 5103 romans, 2837 informatieve ebooks, 1340 spannende ebooks, 893 jeugdebooks en 380 poëzietitels.
ebooks bij de bibliotheek

Het percentage titels in het aanbod dat (ook) geschikt is voor de ereader stijgt (ineens) weer. Nadat het een half jaar lang gestaag bleef afnemen van 74,6% in juni tot 70,6% in november. In december stijgt dit percentage weer naar 73,7%.(7820 titels) Het lijkt er op dat er ofwel een groot aantal titels is toegevoegd dat ook geschikt is voor een ereader of dat een bestaand aanbod, alleen geschikt voor pc, laptop, tablet of smartphone, verdwenen is uit de collectie.

Qua verdeling in de uitleningen is daardoor ook een kleine verschuiving te zien naar meer geleende ebooks voor op een ereader:

  • 36,6% werd namelijk geleend voor op een ereader (was 35,5% in november hoewel het nog op 45,2% zat voor de zomer);
  • een meerderheid van de geleende ebooks (59,1%) werd nog steeds gelezen/geleend voor tablet of telefoon via de Bibliotheek app. Voor de zomer was dit nog 51,5% en je kunt concluderen dat de VakantieBieb app – waar je alleen maar via tablet of telefoon kunt lezen – een permanente positieve invloed op gehad heeft;
  • 4,3% van de geleende titels (was 4,6% in november) werd op pc of laptop gelezen. Naar aanleiding van een vraag over het ontbreken van een Windows Phone app voor de Bibliotheek ben ik nog wel benieuwd of/hoeveel mensen (noodgedwongen) ebooks op hun Windows telefoon via de browser lezen.

Het aantal titels in de collectie fluctueert van maand tot maand omdat er telkens titels bijkomen maar er ook af en toe weer titels verdwijnen. Veel bestsellers/toptitels zijn in 2015 tijdelijk aan de collectie toegevoegd en na april verdwenen de Engelse titels van Bloomsbury omdat de overeenkomst met de aanbieder eindigde.

ebooks bij de bibliotheek
Dat zie je ook duidelijk terug als je kijkt naar alle verschillende titels die (ergens) in 2015 in het aanbod van de Bibliotheek hebben gezeten (dus inclusief alle tijdelijk beschikbare titels en de Engelse titels van Bloomsbury). In 2015 hebben er in totaal 12.282 titels in het aanbod gezeten. Hiervan waren er 720 anderstalige titels waardoor je 11.562 Nederlandstalige titels overhoudt. Zodra het CB de Q4 cijfers van 2015 publiceert kun je het aanbod van Nederlandse ebooks voor de verkoop dan vergelijken met het aanbod voor de uitleen.

Genres in het aanbod en bij de uitleningen

ebooks bij de bibliotheekRomans vormen met 48,1% (was 48,6% in november) het leeuwendeel van het aanbod en ze worden ook het meeste uitgeleend: romans maken nu wel 50,7% uit van alle uitleningen (was 52% in november). Informatief (het oude non-fictie) maakt voor een kwart deel uit van het aanbod met 26,7% terwijl het – niet verrassend – verantwoordelijk is voor een relatief klein deel van de uitleningen met 12,7%. Spannende boeken blijven wel populair in de uitlening want ruim een kwart (26,7% – was 25,8% in november) van alle uitgeleende ebooks valt in deze categorie. Niet gek als je ziet dat het 12,6% van het aanbod is.

Bij de jeugdboeken is de piek van juli definitief een uitzondering gebleken. Toen namen deze 16,3% van de uitleningen voor hun rekening (waarschijnlijk) dankzij de focus op kinderboeken die maand in de VakantieBieb. In december waren 9% van alle uitleningen jeugdboeken, net iets meer dan het percentage jeugdboeken in het aanbod: 8,4% (was 8,2% in november).

Kijk je naar de verdeling in genres binnen het aanbod voor geheel 2015 dan waren 47,2% romans, 27,8% informatieve titels, 12% spannende boeken, 9,2% jeugdtitels en 3,2% poëzie.

Top 10 meest geleende titels voor volwassenen in 2015

ebooks bij de bibliotheek

De top 10 meest geleende titels is sinds september 2015 gesplitst in een top 10 titels voor volwassenen en een top 10 van kinderboeken. Deze keer is er echter de top 10 geleende titels voor volwassen in het gehele jaar!

  1. Marion Pauw – Daglicht (niet meer in de collectie)
  2. Jaap Robben – Birk
  3. Erik Scherder – Laat je hersens niet zitten
  4. Loes den Hollander – Schijnvertoon
  5. Sandra Berg – De vlucht
  6. Elly Koster – Blind vertrouwen
  7. Hakan Ostlundh – De indringer
  8. Esther Gerritsen – Roxy
  9. Nicci French – Verlies (niet meer in de collectie)
  10. Marjolijn Uitzinger – De huisgenoot

Top 10 meest geleende jeugdtitels in 2015

ebooks bij de bibliotheek

  1. Julie Berry – Wat ik weet
  2. John Flanagan – De Outsiders (Broederband boek 1)
  3. John Flanagan – De ruïnes van Gorlan (De Grijze Jager boek 1)
  4. Julie Kagawa – De IJzerkoning
  5. Mel Wallis de Vries – Vals (niet meer in de collectie)
  6. Anna Woltz – Honderd uur nacht
  7. Cecely von Ziegesar – Gossip Girl
  8. Mel Wallis de Vries – Verstrikt (niet meer in de collectie)
  9. John Flanagan – De jagers (Broederband boek 3)
  10. John Flanagan – De brandende brug (De Grijze Jager boek 2)
@ met dank aan Ylva Hendriks (KB)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (10) Write a comment

  1. Pingback: Spoorzone Theresia » e book en

  2. Pingback: Het vernieuwde ebookplatform van de bibliotheek - Vakblog

  3. Pingback: Resultaten 2015 - Biebblog Vlissingen

  4. Pingback: Collectie en uitleen van papieren boeken en ebooks door openbare bibliotheken in 2015 - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top