Tweetweekoverzicht week 8 2016: Eerste resultaten ebookcampagne, EU vs Google, tweedehands Kindle ebooks en onderzoek naar leenrechtvergoedingen

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht zijn de eerste resultaten van de ebookcampagne van de bibliotheken bekend gemaakt, is het afwachten wat de EU met Google wil, lijkt Amazon plannen te hebben voor hun eigen tweedehands marktplaats voor ebooks en komt er een onderzoek door het ministerie van OCW naar de leenrechtvergoedingen.

Eerste resultaten ebookcampagne van de bibliotheken

Op 15 januari 2016 klonk het virtuele startschot van de ebookcampagne van de bibliotheken. Deze liep tot half februari en hoewel de uitgebreide rapportage over de resultaten ervan nog tot eind maart op zich laten wachten, deelt de KB wel alvast de eerste resultaten.

Nadat op zondag 17 januari het record van het aantal uitleningen op één dag al meteen gebroken werd met 11.500 uitleningen, ging dat record er aan het einde van de campagne – op zondag 14 februari – opnieuw aan. Op die dag werden er maar liefst meer dan 15.000 uitleningen geregistreerd. Het aantal nieuwe accounts (gebruikers) nam met ruim 26.000 toe tot 270.438 en dat is zelfs bijna 4x zo veel als de gemiddelde maandelijkse groei in 2015.

Zodra de definitieve cijfers van januari en februari bekend zijn zal ik er natuurlijk uitgebreider op in gaan.

EU vs Google?

De EU heeft sinds vorig jaar april Google stevig in het vizier toen het een formeel antitrust (mededingings) onderzoek aankondigde voor de wijze hoe Google andersmans diensten rankt in de de eigen zoekmachine en ook nog aangaf kritisch te gaan kijken naar het Android besturingssysteem.

Afgelopen week spraken vertegenwoordigers van de EU met Google over deze lopende onderzoeken en hoewel er (nog) niets naar buiten is gebracht, zal het geen toeval zijn dat Google de dag ervoor meldde de stekker uit de eigen vergelijkingssite Google Compare te gaan trekken. Of er een compromis bereikt is tussen de EU en Google of dat een leger juristen zich nu aan het voorbereiden zijn op een rechtszaak zal wellicht duidelijk worden de komende periode.

Amazon gaat experimenteren met doorverkopen van gekochte Kindle ebooks?

Volgens de site Good Ereader is Amazon bezig om een nieuw onderdeel toe te voegen aan de Kindle Store waarin gebruikers hun eerdere aankopen kunnen doorverkopen aan anderen. Een deel van de opbrengst zou dan naar de uitgevers/rechthebbenden moeten gaan waarmee er dus effectief een tweedehands markt gaat ontstaan voor Kindle ebooks.

Het is geen nieuw idee natuurlijk. In Nederland hebben we Tom Kabinet die hetzelfde beoogt te doen maar waar uitgevers zich met hand en tand verzetten tegen de ontstane mogelijkheid van doorverkopen van ebooks. Amazon heeft echter met het eigen gesloten ecosysteem – waar de ebookbestanden feitelijk altijd in blijven – een sterke troef in handen. Dankzij dat DRM systeem wordt eigenlijk niet het ebook doorverkocht maar slechts het gebruiksrecht om het ebook te kunnen lezen. Amazon kan daarmee garanderen dat de titel verwijderd wordt uit het account van de oorspronkelijke ‘eigenaar’.

Hoe gelukkig de Amerikaanse uitgevers zijn met de plannen van Amazon en hoe de laatste uberhaupt invulling wil gaan geven aan het kunnen doorverkopen van ebooks (hebben uitgevers daar een stem in?), zal allemaal nog moeten blijken. Maar het is een interessant idee, ook al voorzie ik nog flink wat consequenties als je kijkt naar bijv. de tijdelijke prijsdalingen/-acties enz. Het zal, neem ik aan, niet mogelijk zijn om tijdens een actie een ebook goedkoop te kopen en die een week later met winst tweedehands te verkopen? Of wordt speculeren met ebooks de nieuwe hobby van duizenden Amerikanen?

OCW gaat onderzoek doen naar ontwikkelingen uitleningen en leenrechtvergoedingen

Ik schreef enkele weken geleden over de zorgen die (met name) kinderboekenschrijvers zich maken over de dalende leenrechtvergoedingen vanuit de bibliotheken. De Stichting Leenrecht heeft een marktverkenning laten uitvoeren om de verschillende ontwikkelingen in kaart te brengen (zoals De Bibliotheek op School, minibiebs en natuurlijk het uitlenen van ebooks waarbij de vergoeding middels overeenkomsten rechtstreeks met uitgevers worden geregeld) en hoewel dat interessant leesvoer oplevert, maakt het vooral emoties (en meningen) los over wie er “schuldig” is aan het probleem en hoe het opgelost zou moeten worden. [zie een artikel in Bibliotheekblad en een opiniestuk van kinderboekenschrijver Rian Visser in nrc.next]

Feiten, aannames en emoties over zo’n beetje alle betrokken partijen (en het auteursrecht) lopen dwars door elkaar heen in deze discussie. Daarom leek het me indertijd een beter idee als de minister in samenwerking met bibliotheken, auteurs en de Stichting Leenrecht zou komen tot een nieuwe set met afspraken over de (eenduidige) definitie en registratie van uitleningen inclusief aanpassing van de leenrechtvergoeding naar de normen van deze tijd aangezien daar 25 jaar lang maar weinig in veranderd is.

Tot mijn grote tevredenheid komt er ook een onderzoek naar de ontwikkelingen in de uitleningen en de consequenties daarvan voor de leenrechtvergoedingen. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal dit (laten) uitvoeren en alle belanghebbende partijen daarbij betrekken. Hopelijk zal dit duidelijke(re) regels opleveren en enkele misverstanden weg kunnen nemen die kennelijk ook bij meerdere partijen leven.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (6) Write a comment

    • In Europa is het op een vergelijkbare manier geregeld. Net als alle overige onderdelen is ook het leenrecht afkomstig uit de Europese auteursrechtrichtlijn. Hoewel er verschillen zijn in de uitvoering en precieze invulling in de lokale auteurswetten, is het verschijnsel leenrecht – inclusief de uitzondering voor onderwijsbibliotheken – overal in Europa hetzelfde.

      De praktische verschillen zijn bijv. de hoogte van de leenrechtvergoeding per uitlening (laag in Scandinavië, hoger in bijv. Nederland), hoe er geïnd wordt en ook hoe de geïnde bedragen terug komen bij de rechthebbenden. Daar spelen meerdere factoren een rol waaronder, nogal belangrijk, de bibliotheekinfrastructuur en de mate waarin die gebruikt wordt door inwoners natuurlijk.

      Reply

  1. Pingback: Tweetweekoverzicht week 9 2016: Dutch Filmworks, boekendieven, No Big Open Access Deals, meer ereaders en het einde van Myjour - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top