Documenten opslaan als EPUB in Google Docs

Begin deze week voegde Google de mogelijkheid toe aan Google Docs om documenten te kunnen opslaan als EPUB bestand. Maar waarom is dat handig en kun je daarmee nu ook zelf ebooks gaan maken?

Google Docs, Word, PDF of toch EPUB?

Elk programma waarmee je documenten kunt maken heeft een eigen bestandsformaat. Elk heeft zijn eigen voor- en nadelen maar een gedeeld kenmerk is dat ze er allemaal op gericht zijn om optimaal te werken in combinatie met de software waarin gewerkt wordt. Als je complexe documenten maakt veel opmaak in bijvoorbeeld Microsoft Word, dan weet je bijna zeker dat je die niet in een andere tekstverwerker kunt openen en bewerken zonder dat er iets van dat document verloren gaat. Het is de reden waarom iedereen jaren heeft gewacht op de beschikbaarheid van Word op Android en iOS tablets: andere apps bleken Word documenten niet goed weer te geven, laat staan dat je ze kon aanpassen.

Als je documenten alleen maar wilde lezen, dan kon je beter kiezen voor het Adobe PDF formaat. Het maakt dan niet uit waar het document in gemaakt is want je kunt het ‘printen’ naar een PDF bestand waarbij het document er precies zo uitziet zoals het bedoeld is door de maker ervan. Dat je een PDF bestand niet meer kunt bewerken is juist een voordeel in de ogen van velen en het is niet voor niets dat Adobe PDF zo populair is gebleven als formaat om documenten in te verspreiden.

Maar ook PDF’s zijn niet perfect in alle situaties. De opmaak wordt weliswaar prima bewaard maar die opmaak gaat bijna altijd uit van een (papieren) bladzijde in A4 formaat en is gefixeerd. Dat betekent dat afbeeldingen en tekst optimaal leesbaar zijn in dat specifieke formaat. Lees je een PDF op bijvoorbeeld een ereader (ca A6 formaat) of een smartphone (ca. A8 formaat), dan wordt de tekst bijna onleesbaar omdat de PDF dan sterk verkleind wordt weergegeven. De tekst in een PDF bestand past zich niet aan aan de grootte van het scherm.

En dat is wat de tekst in een EPUB bestand wel doet. Het offert een groot deel van de opmaakmogelijkheden van een tekstverwerker op en legt de focus op de flexibiliteit bij het tonen van de inhoud. Tekst en – tot op zekere hoogte – afbeeldingen houden rekening met de grootte van het scherm waar ze op getoond worden. De grootte van de tekst (en zelfs het lettertype) kan door de lezer achteraf worden aangepast waardoor een EPUB document prima te lezen is op allerlei apparaten met verschillende schermgroottes. Een computerscherm, een tablet, een ereader maar ook op een smartphone.

Opslaan als EPUB

In Google Docs is het maken van een EPUB bestand nu net zo eenvoudig als het omzetten van een Google document naar Word of PDF. Onder File -> Download as -> EPUB Publication (.epub) kun je nu elk document opslaan als EPUB.

Dat is heel simpel maar het gebrek aan verdere opties hierbij betekent dat de resultaten zeer wisselend kunnen zijn. Je kunt geen metadata (zoals de naam van de auteur) meegeven, geen omslagafbeelding opgeven of (experimenteren met) een inhoudsopgave. Linebreaks worden soms genegeerd als je de tekst in Google Docs rechtstreeks hebt getikt – tenzij je ze met Shift-Enter maakt – terwijl het meestal wel goed gaat als je een tekst kopieert uit Word naar Google Docs.

Het meest vervelende is echter dat Google Docs zelf de EPUB bestanden niet kan openen en bewerken. Je zult dus bij elk document eerst een EPUB bestand moeten maken, kijken of en waar het fout gaat in bijvoorbeeld Adobe Digital Editions of een ereading app en dan terug moeten naar het oorspronkelijke document in Google Docs om correcties aan te brengen die hopelijk een beter vormgegeven EPUB bestand gaan opleveren.

Hierbij is het sterk afhankelijk van hoe complex de opmaak van het bestand is. Maak je gebruik van niet-standaard lettertypes (zoals die van Google Fonts), dan komt dat niet goed terug in de EPUB want die ondersteunt dat niet. Tabellen, voetnoten en grotere afbeeldingen leveren ook wisselende resultaten op bij mij terwijl een editie van Recht op informatie – met onderstreepte en vet en cursief gemaakte woorden – juist perfect werd omgezet.

opslaan als epub
De hierboven gemaakte EPUB blijkt ook zonder problemen gevalideerd te worden als geldig EPUB 3 bestand.

opslaan als epub validator

Dit suggereert dat Google Docs ook multimediale (met video en/of audio) EPUB documenten moet kunnen maken maar dat heb ik verder niet getest. Er zijn maar een beperkt aantal ereading apps die goed overweg kunnen met EPUB 3 documenten (iBooks en Readium voor zover ik weet) en Google Docs is zelf ook niet bedoeld om video en/of audio in documenten op te nemen.

Kan ik ebooks maken met Google Docs?

De optie om documenten op te slaan als EPUB document is eigenlijk alleen bedoeld om een relatief eenvoudig tekstdocument makkelijk leesbaar te maken op een ereader, tablet of smartphone. Google Docs biedt geen enkele mogelijkheid om de conversie van (de opmaak van) documenten te beïnvloeden of wijzigingen in het aangemaakte EPUB document te maken. Daarvoor zul je apart nog een EPUB editor moeten gebruiken, zoals het excellente en gratis Sigil maar dan heb je Google Docs eigenlijk ook niet meer nodig.

Als je dan toch per se ebooks wilt maken, dan ben je beter af bij Calibre dat sinds 2013 Word documenten 1 op 1 kan omzetten naar EPUB formaat die je meteen kan bewerken met de ingebouwde editor.

Ik hoop dat Google nog een keer komt met een webeditor voor EPUB bestanden, al dan niet geïntegreerd in Google Docs, om het maken van ebooks makkelijker te maken. Tot die tijd zullen we het moeten doen met deze eenvoudige functie in Google Docs waarmee ik in elk geval alle oude Recht op informatie columns makkelijk kan opslaan als EPUB :)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top