Tweetweekoverzicht week 11 2016: Bookmate, Star Trek fanfilm, Nederlanders willen ebooks (kunnen) lenen, aansprakelijkheid bij gratis wifinetwerken, auteursrecht op korte slagzinnen en een inbreukmakende bierbrouwer

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht komen er twee nieuwe abonnementsdiensten voor ebooks naar Nederland (nou ja, eentje eigenlijk), gaat Paramount achter de nieuwste Star Trek fan-film aan, blijken Nederlanders graag ebooks te willen lenen in de bibliotheek, stelt de AG van het HvJEU dat aanbieders van gratis wifi niet aansprakelijk zijn voor auteursrechtinbreuken van gebruikers, is er nu auteursrecht toegekend op een Bavaria slogan van 5 woorden en schendt een andere bierbrouwer het auteursrecht van fotograaf Vincent Mentzel.

Bookmate en Mofibo

Op de één of andere manier lijkt Nederland ook een bijzonder interessante markt te zijn voor buitenlandse ebookdiensten. Het Deense Mofibo is al actief in Nederland en ook het van oorsprong Russische Bookmate gaat zich op Nederland richten. Bookmate is ook een all you can read dienst die je alleen via Windows, Android en iOS apps kunt lezen. Bookmate heeft een standaard-abonnement voor 6,99 waarbij je zelf ebooks kunt uploaden om te lezen in de app (vergelijkbaar met Google Play Books behalve dat het daar gratis is) en toegang hebt tot de hele bibliotheek minus de nieuwe toevoegingen en de bestsellers. Om daar ook toegang tot te krijgen is er een premium-abonnement voor 9,99 euro per maand.

Lid worden kan nu al op de site van Bookmate die ook in het Nederlands beschikbaar is. Een eerste blik leert dat er ook veel Deense en Zweedse boeken tussen zitten en ik ben benieuwd hoe het aanbod zich verhoudt tot de overige diensten zoals Scribd, Mofibo en Bliyoo als Bookmate officieel in september gelanceerd wordt in Nederland.

Paramount gaan het auteursrechtengevecht aan met de makers van Star Trek fanfilm

De afgelopen jaren zijn er veel documentaires en films gemaakt over Star Trek. Er zijn ook diverse films gemaakt die zich in het Star Trek universum afspelen maar volledig door fans geproduceerd zijn. Hoewel dat per definitie inbreuken op een groot aantal rechten zijn van de rechthebbenden, waaronder de filmstudio Paramount, werd daar nooit tegen opgetreden. Met de nieuwe Star Trek: Axanar film ligt dat echter anders. Via crowdfunding werd er maar liefst een miljoen dollar opgehaald om de film te kunnen maken en er zijn een aantal Hollywood acteurs die er aan meewerken.

Daar moet Paramount de lijn getrokken hebben want ze komen nu met een leger aan advocaten achter de makers van Axanar aan. En daar worden alle registers opengetrokken want het gaat zelfs over het auteursrecht op de Klingon taal en de gebruikte Starfleet uniformen. Hoe dit gaat aflopen valt nog te bezien maar de kans lijkt niet groot dat Axanar ooit nog het licht zal zien vrees ik.

Uit onderzoek blijkt: Nederlanders willen ebooks lenen in de bibliotheek

De VOB heeft een onderzoek laten uitvoeren door onderzoeksbureau Ipsos over de bekendheid met, en vraag naar, ebooks in de bibliotheek. Ruim 1000 Nederlanders zijn hierover ondervraagd en dan blijkt bijna de helft het (heel) belangrijk te vinden dat bibliotheken ebooks kunnen uitlenen en 40% het ook (heel) belangrijk te vinden dat daar de nieuwste titels bij zitten.

Hoewel ik op zich weinig waarde hecht aan onderzoeksresultaten bij dit soort principiële kwesties vind ik het wel een goede ontwikkeling dat de bibliotheeksector onderzoek laat doen naar actuele thema’s. Het helpt in elk geval om de dialoog en discussie op gang te krijgen. De conclusies en bijbehorende grafieken van het Ipsos onderzoek kun je hier vinden (PDF).

Aanbieders van gratis wifi zijn niet aansprakelijk voor auteursrechtinbreuken

Bij het Europese Hof van Justitie ligt een rechtszaak waarin het Hof moet bepalen of en in hoeverre een ondernemer die in het kader van zijn bedrijf een voor het publiek gratis wifinetwerk heeft, aansprakelijk kan worden gesteld voor een inbreuk op auteursrechten door gebruikers van dat wifinetwerk.

In 2010 heeft iemand via het openbare wifinetwerk van Tobias McFadden in München een muziekwerk illegaal aangeboden waar Sony de rechthebbende van is. Sony sleepte McFadden voor het gerecht. De regionale rechtbank in München oordeelde dat McFadden niet zelf inbreuk had gemaakt maar twijfelde wel of McFadden niet indirect aansprakelijk was omdat het wifinetwerk niet beveiligd was en legde daarom het Europese Hof van Justitie een aantal vragen voor.

Die vragen gaan om de interpretatie van de richtlijn inzake elektronische handel. Die richtlijn beperkt de aansprakelijkheid van tussenpersonen voor door eindgebruikers veroorzaakte onrechtmatige handelen en is dezelfde die bijvoorbeeld internetproviders beschermd tegen de consequenties van wat klanten doen met hun internetverbinding. Hoewel het Hof nog uitspraak moet doen heeft de advocaat-generaal een conclusie gepubliceerd dat hij het standpunt inneemt dat McFadden dezelfde rol vervult als een provider en niet aansprakelijk is voor inbreuken die door gebruikers veroorzaakt worden. Ook als dat een gratis en onbeveiligd wifinetwerk is. Auteursrechthebbenden kunnen wel een rechterlijk verbod krijgen om de inbreuk te (laten) staken maar kunnen niet de aanbieders aansprakelijk stellen.

De kans is groot dat het Europese Hof van Justitie het standpunt van de advocaat-generaal volgt maar dat zal later blijken als het Hof de vragen beantwoordt van de Duitse rechtbank.

Een uitspraak hierover zal zeer waarschijnlijk ook consequenties hebben voor bijv. de wifinetwerken die door bibliotheken aan hun eindgebruikers worden aangeboden hoewel me nog geen geval bekend is van een rechthebbende die een bibliotheek aansprakelijk wil stellen voor een inbreuk door een gebruiker.

Zo. Nu eerst een rare uitspraak over auteursrecht

De rechtbank Den Haag deed afgelopen week uitspraak in een geschil tussen Bavaria en webhostingbedrijf Your Hosting. De laatste gebruikte een slogan “Zo. Nu eerst naar de cloud …” en dat vond Bavaria een inbreuk op hun woordmerk op de bekende slogan “Zo. Nu eerst een Bavaria”.

Zoals dat vaker gaat met rechtszaken over het intellectueel eigendomsrecht gooide Bavaria het niet alleen op hun merkenrecht maar voerde ook een inbreuk op hun auteursrecht op die slogan aan tegen Your Hosting.

Daarmee kwam de vraag naar voren of de zin van 5 woorden een auteursrechtelijk beschermd werk is. Het criterium is dat het werk oorspronkelijk is (dus niet overgenomen of geretweet van een ander) en het stempel van de maker draagt (HR 4 januari 1991, NJ 1991, 608, Van Dale/Romme) maar met hele korte zinnen kun je bijna niet spreken over een oorspronkelijk werk. Het is de reden dat lang niet alle tweets bijvoorbeeld beschermde werken kunnen zijn en de ondergrens al jarenlang op een tekst van 11 woorden ligt.

De Haagse voorzieningenrechter besloot echter een stuk verder te gaan en concludeert dat, omdat de slogan “kernachtig en pakkend is met een zekere kwinkslag” dat de tekst oorspronkelijk is en het stempel van de maker draagt. En kent huppakee, auteursrecht toe op een zinnetje van vijf woorden.

Nu ben ik geen jurist maar hou me wel lang genoeg bezig met auteursrechtzaken om daar een eigen mening over te hebben. En die mening is dat de voorzieningenrechter de veel soepelere criteria van het merkenrecht verwart met de criteria voor een auteursrechtelijk beschermd werk. “Even Apeldoorn bellen” is ook kernachtig, pakkend en met een zekere kwinkslag maar hoewel ik een inbreuk op het woordmerk van de verzekeraar zou maken als ik mijn diensten zou gaan aanbieden onder de noemer “Even Deventer bellen”, levert dat geen auteursrechtelijke inbreuk op mijns inziens. Er zijn zelfs slogans die nog korter zijn natuurlijk en hoewel Your Hosting terecht zelf wat creatiever moet zijn bij het bedenken van hun eigen slogans, zie ik niet waarom de rechtbank er ook nog een inbreuk van maakt op het auteursrecht.

…. tja, en dan schrijf ik er maar geen aparte blogpost over en duikt het alleen maar op in het weekoverzicht. Ik kan geen toelichting geven op wat ik zelf niet snap.

Bierbrouwerij InBev schendt auteursrecht van fotograaf

Het was de week van het bier in de rechtbank want behalve Bavaria kon ook bierbrouwerij InBev – van Jupiler – zich melden voor de rechter. Fotograaf Vincent Mentzel maakte een foto van voetbalsupporters in 1969 die hij in in 2012 voor eenmalig niet-commercieel gebruik in licentie gaf aan de bierbrouwerij. InBev sneed de foto echter bij, fotoshopte er flesjes Jupiler in (het origineel was Oranjeboom, wat ook ooit van InBev was) en verspreidde dat naar een aantal restaurants en kantines in Nederland als muurfoto’s.

Dat was een overduidelijke inbreuk op de rechten van Mentzel waar de licentie niet in voorzag (commercieel gebruik, geen toestemming en ook nog verminking van het oorspronkelijke werk) en een lang verhaal kort: de rechter maakt korte metten met deze zaak en kent een schadevergoeding toe aan Mentzel gebaseerd op 8 verschillende inbreuken met verminking. Het commerciële tarief voor die foto van 825 euro wordt verveelvoudigd naar 5000 euro hierdoor en InBev dient dus 40.000 euro schade te betalen aan fotograaf Mentzel.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

  1. Pingback: Tweetweekoverzicht week 29 2016:Google, Yahoo, auteursrecht op slogans, Twitter verificatie, Melania Trump, torrents, teletekst en Pokémon Go - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top