Tweetweekoverzicht week 12 2016: Tien jaar Twitter, BREIN vs 2Lions Team (en ondertitelaars), Humble Bundle, Scribd en Europese consultatie uitgeversrecht

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht sta ik kort stil bij 10 jaar Twitter, schikken torrentuploaders 2Lions Team met BREIN, blijkt gebruikers laten betalen wat ze willen een goede manier te zijn om ebooks te verkopen, is Scribd nu officieel geen ‘onbeperkt lezen’ dienst meer en is Europa met een nieuwe consultatie gestart over uitgeversrecht.

Tien jaar Twitter

Op 21 maart 2006 werd de eerste tweet getwitterd en dat betekende natuurlijk dat afgelopen maandag Twitter zijn tiende verjaardag vierde. Dat zonder Twitter het internet er anders uitgezien zou hebben is wel duidelijk en het is al jarenlang het eerste wat ik check elke ochtend. Ik geloof ook niet dat ik er ooit op uitgekeken zal raken hoewel ….

Torrentuploaders 2Lions Team schikken met BREIN

Stichting BREIN gaat onverminderd door met hun klopjacht missie om torrentuploaders te laten stoppen met het verspreiden van illegale films, tv series en muziek. Afgelopen week blijkt BREIN met behulp van een rechter (pdf) de stekker getrokken te hebben uit 2Lions Team, een groep uploaders van nieuwe releases. En daar ook nog 67.500 euro aan over te houden want dat is het bedrag dat BREIN aan schikkingen ontvangt van de leden van deze groep.

Interessante passage uit het bericht van BREIN zelf is:

Engelstalige films werden door de groep voorzien van ongeautoriseerde Nederlandse ondertitels vervaardigd door anderen uit de releasescene om de producten geschikt te maken voor de illegale Nederlandse markt.

Waarmee BREIN ‘ineens’ de ondertitelaars betrekt als onderdeel van het probleem met de illegale uploads. Dat zit BREIN ook hoog natuurlijk want ondertitels maken (illegale) buitenlandse films inderdaad aantrekkelijker voor de Nederlandse markt. BREIN haalde twee jaar geleden twee ondertitelingssites onderuit maar dat ook al konden ze dat onderbouwen met de Auteurswet, zelfs de Europese Commissie vond het schimmig genoeg om er gericht een vraag over te stellen bij een consultatie in 2014. En ik ook overigens. Wellicht is het expliciet vermelden van de rol van ondertitels hier een opmaat naar de komende rechtszaak die ondertitelaars tegen BREIN aangespannen hebben.

Humble Bundle, een succesformule voor verkopen van ebooks

In Publishers Weekly stond eerder deze maand een artikel over Humble Bundle, een site die pakketten met games, muziek, comics en ebooks verkoopt aan gebruikers die zelf bepalen wat ze er voor willen betalen. Humble Bundle bestaat sinds 2010 en testte in 2012 of ook de verkoop van ebookbundels rendabel zou zijn. Dat bleek zo te zijn en in 2014 voegde de site een permanent tabblad toe met tweewekelijks een ebook en/of digitale comicsbundel.

Afgelopen jaar blijkt Humble Bundle 31 van die bundels gedaan te hebben en een omzet van 6,1 miljoen dollar behaald te hebben. Een redelijke stijging t.o.v. 2014 toen er 18 ebookbundels waren en er 4,75 miljoen omzet gegenereerd werd. Met alleen maar DRM-vrije ebooks werd die omzet verdeeld tussen auteurs, uitgevers, Humble Bundle zelf en een goed doel. Kopers kunnen zelf bepalen hoe de verdeling van hun eigen bijdrage eruit komt te zien.

Het interessante hieraan is dat het model van Humble Bundle ook goed blijkt te werken voor auteurs en uitgevers dankzij de enorme populariteit van de site. De bestverkopende ebookbundel van 2015 was er eentje waarbij auteur Neil Gaiman een collectie zeldzame en niet meer leverbare boeken en comics verkocht: de Gaiman Rarities verkocht 32.340 bundels voor een totaal van $634.774,73 (het was elke cent waard vond ik zelf). Uitgevers en auteurs staan nu in de rij te wachten om hun titels via deze route te promoten en Humble Bundle verwacht in 2016 dan ook 52 ebookbundels te gaan brengen. Ik ben benieuwd!

Scribd verandert van ‘onbeperkt lezen’ naar ‘lezen met credits’

Vorige maand kondigde Scribd al aan van model te gaan veranderen – en daar was ik niet negatief over – en afgelopen week was het dan zo ver. Het nieuwe model is redelijk simpel: elke maand krijgen abonnees drie credits die ze kunnen inwisselen voor (permanente) toegang tot drie ebook- of audioboektitels. Daar bovenop is er nu Scribd Select, een selectie van titels waar wel onbeperkt in gelezen kan worden zonder dat het credits kost. Deze selectie wordt maandelijks bijgewerkt en bevat titels uit alle categorieën (comics, ebooks en audioboeken) en diverse genres.

De transitie lijkt echter niet voor iedereen vlekkeloos te zijn gegaan want Scribd begint ook met een schone lei voor bestaande abonnees die soms tientallen titels op ‘I’m reading’ hadden staan. Die abonnees zagen hun nogtelezen-lijst verdwijnen hoewel je kunt beargumenteren dat het logisch gevolg is van de overgang naar het nieuwe model. Zelf zou ik niet voldoende hebben aan drie credits als ik alleen via Scribd zou lezen (met name de comictradepaperbacks lees ik sneller) maar als je genoeg hebt aan drie titels per maand – en dat zal de ruime meerderheid zijn – dan voldoet ook dit nieuwe model. Het aardige is wel dat je niet gebruikte credits kunt meenemen naar een volgende maand (tot een maximum van 9) zodat je niet bang hoeft te zijn zonder leesvoer te komen zitten op bijv. een vakantie.

Europese consultatie over uitgeversrecht en de panorama-exceptie gestart

De Europese Commissie is 23 maart met een publieke consultatie gestart over zowel de rol van uitgevers in de ‘copyright value chain’ als de zogenaamde panorama-exceptie. Deze consultatie kan door overheden, uitgevers, auteurs, bibliotheken, providers, onderzoekers en consumenten ingevuld worden tot en met 15 juni 2016. Iedereen met een mening over dit onderwerp dus.

Ik wil daarbij even stil staan bij de rol van de uitgevers in het auteursrecht want dat is feitelijk de reden voor deze consultatie. De Europese Commissie overweegt een nieuw (naburig) auteursrecht te introduceren voor uitgevers zoals dat nu ook voor uitvoerende kunstenaars (artiesten die een voorstelling uitvoeren of een muzieknummer ten gehore brengen) bestaat.

Hoewel ik absoluut het belang en de rol van uitgevers niet wil bagatelliseren in het proces van beschikbaar maken van auteursrechtelijk beschermde werken, heb ik wel grote moeite met een naburig recht toe te kennen aan uitgevers voor de handeling van het uitgeven van een boek, muziekwerk of ander werk. Van een uitvoerend kunstenaar of artiest kan ik me uitstekend voorstellen wat de toegevoegde waarde is die hij of zij levert (een eigen persoonlijk en unieke interpretatie van een bestaand werk) maar ik zie het toch echt niet zo met uitgevers. Die geven een invulling – handen en voeten – aan het recht van de auteur om zelf te bepalen hoe die zijn of haar werk verder wil verspreiden. De rechthebbende bepaalt dat de uitgever dat mag doen en dan is het bijzonder raar dat een uitgever een naburig recht verwerft op datzelfde beschermde werk. Snap jij het, snap ik het?

Als je dan ook nog bedenkt dat auteurs steeds vaker besluiten om hun werken juist niet via een traditionele uitgever uit te geven omdat die niet kan/wil leveren wat de auteur zoekt, dan klinkt het introduceren van een uitgeversrecht juist als een krampachtige poging om oude modellen te versterken en innovatie te onderdrukken. Niet raar als je bedenkt dat het auteursrecht zowel in Amerika als in Europa ooit begon als een uitgeversrecht en auteurs van uitgevers afhankelijk waren. Van die situatie zijn we al ruim een eeuw af en het lijkt me dat we niet de klok terug moeten willen draaien. Reden genoeg voor mij om de consultatie in te vullen en sterk te pleiten *tegen* een naburig recht voor uitgevers. Als uitgevers niet kunnen innoveren zonder zo’n recht, dan moeten we ons maar eens gaan afvragen waarom we alleen al in Nederland 356 uitgeverijen nodig hebben.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (2) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top