Bitter (lettertype) installeren en gebruiken op je Kobo ereader

In 2015 kwam Amazon met een eigen lettertype, Bookerly, dat speciaal ontworpen is voor de Kindle ereaders en het lezen vanaf een scherm. Amazon staat niet toe dat andere leveranciers het lettertype op hun ereaders gebruiken maar er bestaat een open source variant, genaamd Bitter, dat wel vrij te downloaden en te gebruiken is. Inmiddels is Bitter standaard terug te vinden op de Tolino ereaders maar ook in ereading apps als Marvin voor iOS.

Gelukkig is het eenvoudig om Bitter zelf toe te voegen en te gebruiken op je Kobo ereader(s). In het onderstaande stappenplan zal ik het Bitter lettertype toevoegen aan een Kobo Aura H2O en de Glo HD maar het werkt in beginsel met alle TrueType Fonts (lettertypebestanden met een .ttf extensie), OpenType Fonts (.otf) en alle Kobo ereaders.

Het is belangrijk onderscheid te maken tussen een lettertype en een lettertypefamilie. Als je het over een lettertype als Helvetica, Arial, Times of in dit geval Bitter hebt, dan gaat het feitelijk over een lettertypefamilie. Het reguliere Bitter is een lettertypebestand maar vetgedrukt Bitter is weer een ander lettertypebestand net zoals cursief en vetgedrukt+cursief Bitter. Wil je in een tekst onderscheid kunnen lezen tussen reguliere tekst, vetgedrukt, cursief en vetgedrukt+cursief, dan heb je dus minstens vier lettertypebestanden nodig.

Het zijn ook deze vier lettertypebestanden van dezelfde lettertypefamilie die je nodig hebt om een lettertype goed weer te geven op een Kobo ereader. Dergelijke bestanden horen ook de vier verschillende benamingen in de bestandsnaam te hebben staan zodat de software, in dit geval de Kobo, weet wanneer welk lettertype bestand gebruikt moet worden.

<lettertypenaam>-Regular.ttf (.otf)
<lettertypenaam>-Italic.ttf (.otf)
<lettertypenaam>-Bold.ttf (.otf)
<lettertypenaam>-BoldItalic.ttf (.otf)

Stappenplan

  • Verbind je Kobo ereader met een computer en maak een nieuwe (sub)map “fonts” aan in de hoofdmap van de ereader zelf waar ook o.a. de .kobo en .kobo images mappen al te zien zijn. Let op dat “fonts” zonder aanhalingstekens en met alleen kleine letters geschreven moet zijn.;
  • Kopieer of verplaats de lettertypefamilie(s) naar de zojuist aangemaakte map fonts. Dus in het geval van (het OpenType Font) Bitter de vier lettertypebestanden Bitter-Regular.otf, Bitter-Italic.otf, Bitter-Bold.otf en Bitter-BoldItalic.otf. Ik heb de vier bestanden in één zipbestand gezet om makkelijker te kunnen downloaden;
  • Ontkoppel je Kobo ereader, zet hem uit en start hem vervolgens weer opnieuw op. Dit zorgt ervoor dat de ereader het toegevoegde lettertype ook laadt en je het kunt selecteren als je een ebook gaat lezen.

Overigens kan het voorkomen dat het lettertype van een ebook niet veranderd kan worden op een Kobo ereader. Dit komt omdat uitgevers regelmatig lettertypes ‘inbakken’ in een ebook en daarmee de functionaliteit van ereaders blokkeren om dat lettertype te wijzigen. In dit artikel beschrijf ik hoe je die ebooks alsnog geschikt kunt maken om het lettertype te veranderen (naar bijv. Bitter).

Ik gebruik altijd Bookerly op mijn Kindle Voyage en heb nu Bitter al enige maanden op zowel de Kobo Aura H2O als Glo HD als mijn favoriete lettertype. Het is mijns inziens een perfecte aanvulling op de tien lettertypes die standaard op een Kobo ereader geïnstalleerd staan en het zou me niet verbazen als Kobo het in de toekomst zou toevoegen middels een firmware-update. Daar hoef je nu niet op te wachten natuurlijk en ik ben benieuwd of je het ook een prettig lettertype vindt voor het lezen van je ebooks.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (14) Write a comment

  1. Dank voor deze blog. Het installeren op mijn KoboGlo is prima gelukt en op het eerste zicht is het een fijn en rustig lettertype dat ik waarschijnlijk ga blijven gebruiken.

    Reply

  2. Top, dank Raymond! Werkt feilloos op mijn Kobo Glo. Ik geef dit nieuwe lettertype een kans en ben benieuwd of deze uiteindelijk mijn favoriet – Avenir Next, volgens mij ook handmatig toegevoegd – gaat verdringen. Mijn eerste indruk is dat Bitter wat oubolliger en minder strak smoelt dan laatstgenoemde maar zegt an sich weinig over de leesbaarheid.

    Reply

    • Ik heb Avenir Next ook lange tijd gebruikt (het is 1 van de standaardlettertypes op een Kobo ereader) en die is ook uitstekend. Ik ben benieuwd of Bitter je gaat bevallen!

      Reply

  3. Ook bij mij was het installeren van dit lettertype erg eenvoudig. Klopt het dat ik bij dit lettertype geen ‘geavanceerd’ menu heb om b.v. de dikte van het lettertype aan te passen? Is dat alleen voor de standaard-Kobo-lettertype voorbehouden?

    Reply

    • @Helmar Dat heb je helemaal correct gezien. Het “geavanceerd” menu is beperkt tot de lettertypes die door Kobo zelf geoptimaliseerd zijn voor hun ereaders. Die lettertypes bestaan ook uit meer dan vier lettertypebestanden om o.a. de dikte van een lettertype ook nog instelbaar te maken.

      Reply

  4. Pingback: De Kobo Aura ONE in de praktijk - Vakblog

  5. Jaren terug had ik Bitter als lettertype als eens bekeken, maar toen was het niet compleet – bold and bold italic ontbraken toen nog. Leuk om te zien dat het nu wel compleet is.
    Een ander lettertype dat – denk ik – de moeite waard is: Source Sans Pro, het eerste open source font van Adobe. Het is een schreefloze letter die het wat mij betreft ook heel goed doet op mijn Kobo Touch. Source Sans Pro is te downloaden via GitHub.

    Reply

    • @Gijsbert Ik heb Source Sans Pro al in 2012 gedownload toen het uitkwam maar er zelfs nooit over nagedacht om het op de ereader te proberen. Nu wel gedaan dus dank voor de tip!

      Reply

  6. Een mooi lettertype inderdaad, maar ik krijg de italic versie niet werkend. Heb van alles geprobeerd, bijvoorbeeld alle vier de bestanden in een submap plaatsen, het zip-bestand in de map ‘fonts’ plaatsen, de extensie .otf veranderen in .ttf, de originele bookerly.ttf-familie gebruiken, maar in alle gevallen weigert Kobo om de italic versie te laten zien. Daarmee bedoel ik dat woorden die in het font van de uitgever schuingedrukt staan, in de Bitter of Bookerly gewoon in de Regular blijven staan. Wat moet ik doen?

    Reply

  7. Om gedeeltelijk antwoord te geven op mijn eigen vraag: vermoedelijk ligt het aan het boek dat ik aan het lezen ben. Een testpagina die ik van internet downloadde liet zien dat alle gewichten van Bitter keurig worden getoond. Maar het boek in kwestie houdt hardnekkig vast aan de Regular-versie en negeert de italics. Wel jammer, want in dat boek (Zulaika opent de ogen) komen nogal wat buitenlandse woorden en zinsneden voor die er gewoon mooier en begrijpelijker uitzien als ze, zoals bedoeld, schuin gedrukt staan.

    Reply

    • Het vervelende met sommige boeken is dat er met eigen opmaak in de css inderdaad dit soort rare dingen kunnen gebeuren. Het is vooral irritant omdat het bijna niet opvalt als iets niet cursief getoond wordt want als je niet weet dat het de bedoeling is, dan let je er natuurlijk ook niet op.

      Ik ben het zelf nog niet tegengekomen maar zou waarschijnlijk in de css gaan rommelen om het werkend te krijgen (en daarna de uitgever te mailen met het vriendelijke verzoek dit aan te passen).

      Reply

  8. volgens instructie bitter geplaatst op mijn Kobo Clara. In de lijst lettertypes is niets toegevoegd. Hoe kan ik het lettertype dan vinden en toepassen.

    Reply

    • Als je de instructie gevolgd hebt en de vier lettertypebestanden in een mapje fonts op je ereader staan, dan duikt het lettertype automatisch op in de lijst. Oftewel, doordat die niet opduikt in die lijst weet je dat er ergens iets niet volgens de bovenstaande instructie is gegaan.

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top