Tweetweekoverzicht week 25 2016: Wikipedia, Sci-Hub, YouTube, Privacy Shield, BREIN, Stairway to Heaven, Kindle Paperwhite en een nieuwe Kobo ereader?

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over 15 jaar Wikipedia, bekeek Bianca Kramer of opgevraagde artikelen in Sci-Hub in Utrecht ook legitiem gedownload hadden kunnen worden, vinden Amerikaanse artiesten dat de wetgeving herzien moet worden en worden de pijlen op YouTube gericht, schiet het nog niet heel hard op met Privacy Shield, krijgt BREIN de gevraagde naw-gegevens van ebookuploaders, is de Kindle Paperwhite straks ook in het wit verkrijgbaar, heeft Led Zeppelin niets gejat voor het intro van Stairway to Heaven en komt er binnenkort een nieuwe Kobo ereader?

Vijftien jaar Wikipedia

Bijna 2 miljoen Nederlandstalige artikelen staan er in ‘onze’ Wikipedia die een klein half jaartje later opgericht werd dan zijn grote Engelstalige broer in januari 2001. Dat betekent dat Wikipedia al 15 jaar bestaat en het is niet meer weg te denken. De site is bijna altijd de eerste in de zoekresultaten van Google en met honderden miljoenen maandelijkse bezoekers wereldwijd (voor alle versies) is het dan ook één van de populairste sites op internet. Zelfs in het onderwijs wordt Wikipedia gebruikt.

Hopelijk blijft het nog lang bestaan.

Hoe zit het met het gebruik van Sci-Hub?

Bianca Kramer (@MsPhelps) keek naar het gebruik van Sci-Hub vanuit de Nederlandse universiteiten en onderzocht vervolgens o.a. of de opgevraagde artikelen ook verkrijgbaar waren via de aanwezige abonnementen (en/of Open Access). Oftewel, wordt Sci-Hub gebruikt om toegang te krijgen tot artikelen waar onderzoekers geen toegang tot hebben via hun bibliotheek of is het vooral een handige one-stop shop?

Deel 1 van de bevindingen gaat over het gebruik in de universiteitssteden van Nederland terwijl ze verder inzoomt op het gebruik vs abonnementen op de Universiteit Utrecht in deel 2.

Overall, 75% of Utrecht Sci-Hub downloads would have been available either through our library subscriptions (60%) or as Gold Open Access/free from publisher (15%). In so far as these downloads were requested by academic users (i.e. affiliated with Utrecht University), use of Sci-Hub for these materials could be seen as ‘convenience’. For the remaining 25%, Sci-Hub use could be seen as a way of getting access to articles that are not freely available through publishers.

Maar lees vooral beide artikelen! Ze zijn gratis en vrij beschikbaar :P

Artiesten in VS willen andere afspraken rondom DMCA en YouTube

Een groot aantal artiesten willen een wijziging van de Digital Millennium Copyright Act (nav een oproep door de Copyright Office om input overigens). Die wetgeving maakt het volgens hen mogelijk dat anderen grof kunnen verdienen aan hun muziek terwijl de inkomsten van artiesten en schrijvers teruglopen. Hierbij worden de pijlen vooral gericht op YouTube (maar zullen de vele streaming muziekdiensten ongetwijfeld ook in het achterhoofd zitten). YouTube wijst er weliswaar op dat ze diverse tools hebben ontwikkeld om misbruik te voorkomen en dat ze inmiddels al 3 miljard dollar hebben uitgekeerd aan rechthebbenden maar dat weerhoudt de artiesten er niet van om het digitale tij te willen keren.

Of de oproep van deze miljoenen verdienende artiesten op veel sympathie kan rekenen  – laat staan een wetswijziging die de klok dertig jaar terug zou moeten draaien – is discutabel. Voor elke Taylor Swift die het met minder inkomsten moet doen (gelukkig houdt ze voldoende over vermoed ik) staan tientallen artiesten die juist via YouTube hun publiek gevonden hebben. En tja, dat de muziekmarkt nu verdeeld wordt over meer partijen en inkomsten niet meer linea recta bij muziekmaatschappijen en een selecte groep van grote artiesten belandt lijkt me een teken van de tijd. Niet van een te corrigeren misstand.

Stand van zaken rondom Privacy Shield

In oktober 2015 werd het Safe Harbor systeem door het Europese Hof van Justitie ongeldig verklaard. Daarmee werd het uitwisselen van persoonsgegevens met Amerika met onmiddellijke ingang onrechtmatig verklaard en moest er snel aan de gang gegaan worden met een nieuwe set van afspraken die wel door de beugel zouden kunnen.

Mark Jansen van Dirk Zwager schreef een overzichtsartikel wat er in die bijna 9 maanden allemaal gebeurd is en waaruit blijkt dat de opvolger, Privacy Shield, al in februari 2016 gereed was maar tot de dag van vandaag niet goedgekeurd is door de Europese Commissie.

BREIN krijgt naw-gegevens van usenetgebruikers

Vorige week begon BREIN een rechterlijke procedure om de naw-gegevens te krijgen van twee gebruikers die meer dan 2000 ebooks hadden geüpload via usenet. Nadat eerst provider Eweka en daarna Usenetter hun accounts afsloot weigerden deze echter de gegevens van de uploaders te verstrekken. Afgelopen woensdag deed de rechter in Haarlem uitspraak en die oordeelde dat de gegevens van de uploaders inderdaad overhandigd moeten worden aan BREIN. De belangen van BREIN wegen volgens de rechtbank zwaarder dan de privacybelangen van de uploaders. En hoewel ik een stevige hekel heb aan de reguliere werkwijze van BREIN kan ik er in dit specifieke geval geen speld tussenkrijgen. Dat vindt Arnoud Engelfriet volgens mij ook.

(Oh en ik vind dat de NOS best wel eens een nieuwe stockfoto mag maken voor plaatsing bij ebookgerelateerd nieuws. Een oude 5″ Sony ereader met Het Diner van Herman Koch is niet meer van deze tijd natuurlijk)

Een witte Kindle Paperwhite?

Amazon heeft een nieuwe versie van hun basis Kindle onthuld die dunner, lichter en nog steeds 80 euro kost. Wat wel nieuw is, is dat deze Kindle voor het eerst ook in het wit verkrijgbaar is. Mocht je echter je hele leven op een witte Kindle hebben gewacht, dan is het nog wel een overweging om nog een paar dagen te wachten. Dan is namelijk ook de witte Kindle Paperwhite verkrijgbaar. Weliswaar is dat model niet vernieuwd maar is het met afstand de betere ereader. Ik vind zelf kleur geen overweging om een ereader wel of niet te kopen (nou ja, ik zou niet snel een gele of roze ereader kopen) maar misschien jij wel?

Geen inbreuk bij (intro van) Stairway to Heaven

Wat krijg je als je vindt dat anderen een deel van jouw nummer gejat hebben (en daar bekend en rijk mee zijn geworden?) Een rechtszaak natuurlijk! En dat is wat de erfgenamen van Randy Wolfe deden toen ze Led Zeppelin eerder deze maand aanklaagden voor het gebruik van zijn nummer Taurus in het beroemde begin van Stairway to Heaven.

Afgelopen week hakte een jury al binnen een dag de knoop door en sprak Led Zeppelin vrij van de beschuldigingen.

Hoewel het voor het auteursrecht niets uitmaakt blijft toch de vraag overeind waarom het 45 jaar duurde (Stairway to Heaven dateert uit 1971) tot deze rechtszaak. Kennelijk zag Wolfe er zelf geen enkele aanleiding toe en besloten zijn erfgenamen tot deze actie. Waar ze nu waarschijnlijk spijt van hebben want ze zullen de kosten van het hele proces moeten betalen.

Een nieuwe grotere ereader van Kobo?

Het is alweer eventjes een tijd geleden dat er een nieuw model van de Kobo Aura ereaders uitkwam (de recentste was de 6,8″ grote Kobo Aura H2O) maar het lijkt er op dat Kobo nu dan toch een nieuwe ereader in ontwikkeling heeft. Er is een aanvraag ingediend bij de FCC voor een ereader met een scherm van 7,8 inch.

Volgens Good Ereader is dit de Kobo Aura One. Ik neem aan dat deze ereader hetzelfde (kwaliteit) e-ink scherm zal krijgen als de Aura H2O en de Glo HD, en zich daarom wil onderscheiden op de grootte van dat scherm. Wat ik overigens een goed idee vind want mijn allereerste ereader – de iLiad – had een scherm van 8,1 inch en dat blijft tot de dag van vandaag mijn voorkeursgrootte. Niet dat een 6″ scherm niet voldoende is maar een 8″ scherm geeft mijns inziens een betere balans tussen een grotere bladspiegel (met minder bladeren) en het nog steeds makkelijk kunnen meenemen van een ereader.

Kobo lijkt ook nog een nieuwe 6″ ereader in ontwikkeling te hebben voor diegenen die de Kobo Touch 2.0 (terecht) overgeslagen hebben. Meer details over de specifieke modellen en, vooral, de prijzen zullen ongetwijfeld binnenkort bekend gemaakt worden.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comment (1) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top