Tweetweekoverzicht week 28 2016: Survivor vs Huckabee, OA Taylor & Francis, SocArXiv en het verschil tussen vrij toegankelijk, open access en rechtenvrij

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht overleeft Survivor wederom een politiek getinte inbreuk op hun auteursrecht, is de VSNU ook akkoord met Taylor & Francis voor open access, kun je nu (groen) open access publiceren in SocArXiv en betekent vrij toegankelijk niet dat iets open access is net zo min als dat een werk met CC-licentie niet rechtenvrij is. Plus de restjes van week 28!

Survivor vs Mike Huckabee

Eye of the Tiger blijft een populair nummer om te gebruiken bij politieke campagnes. Dat vond ook Mike Huckabee toen hij vorig jaar nog één van de kandidaten was het presidentschap van de Verenigde Staten. Hij gebruikte het nummer tijdens een bijeenkomst voor iemand anders maar dat was echter geen onderdeel van de licentie die zijn eigen campagne had afgesloten. De songwriter van het nummer klaagde hem pardoes aan voor inbreuk en toen werd het eventjes belachelijk.

Huckabee voerde namelijk aan dat de bijeenkomst een religieuze bijeenkomst was en dat het gebruik van het nummer daarom fair use was. Geen discussie mogelijk met God natuurlijk.

Of misschien toch wel want Huckabee wilde het niet op een rechtszaak laten aankomen en kwam tot een schikking van 25.000 dollar met het bedrijf van de songwriter, Frank Sullivan. Waarschijnlijk herinnerde Huckabee zich hoe het met Newt Gingrich afliep die in 2012 ook aan de schandpaal genageld werd voor auteursrechteninbreuk op exact hetzelfde nummer ;-)

Open access overeenkomst met Taylor and Francis

De VSNU heeft wederom (na o.a. Elsevier, Wiley en Springer) een akkoord gesloten met een grote wetenschappelijke uitgever voor het open access – kunnen – publiceren van artikelen. In dit geval dus de tijdschriften van Taylor & Francis en Routledge.

Net als de deals met de overige uitgevers (zoals bijv. met Wiley) loont het echter om op de details van de regeling te letten. Het geldt namelijk – wederom – alleen voor een selectie van tijdschriften die in het Open Select programma zitten. Waarmee de regeling dus feitelijk ook hier weer alleen hybride open access stimuleert.

En als verzuurde slagroom op de taart is ook bij deze overeenkomst de toegang tot het (hybride) open access publiceren beperkt tot auteurs van universiteiten en UMC’s. Dat er ook hogescholen zijn die een licentie op Taylor & Francis (en auteurs van wetenschappelijke artikelen) hebben is kennelijk nog steeds geen aandachtspunt.

Dat is het wel tijdens het seminar Open Access in het hbo van 27 september waar ik, sowieso, aan de Vereniging Hogescholen zal vragen waarom hierin niet wordt opgetrokken met de VSNU.

SocArXiv, een open archief voor de sociale wetenschappen

Met de overname van SSRN door Elsevier ontstond er een vacuum voor een nieuwe, niet-commerciële, plek waar wetenschappers hun preprints kunnen uploaden zonder zich zorgen hoeven te maken over wat Elsevier er mee wil doen. En die plek is er nu in de vorm van SocArXiv. Een initiatief dat hopelijk een nieuwe impuls geeft aan het (groen) open access publiceren in de sociale wetenschappen.

Vrij toegankelijk is geen open access, CC-licentie betekent geen rechtenvrij

Tijdens een seminar over open access en auteursrecht twee weken geleden (voor het Netwerk Auteursrechten Informatiepunten van het hbo) gebruikte ik voor een casus één van de meestvoorkomende misverstanden over open access, namelijk dat vrij toegankelijk op het internet hetzelfde is als open access. Het was een herhaling van een betoog dat ik al voor het gebruikersoverleg van de HBO-Kennisbank had gehouden aangezien daar meer dan 80% van de publicaties een Open access label heeft terwijl maar slechts een (zeer) klein een gebruiksrecht heeft om er ook iets mee te mogen doen. Open access is meer dan alleen vrij toegankelijk, het moet ook mogelijk zijn om dat werk, die publicatie, te mogen hergebruiken.

Dat had ik ook in mijn achterhoofd toen ik het artikel bekeek dat Barack Obama – je kent hem wel – schreef over de United States Health Care Reform in de Journal of the American Medical Association (JAMA). Hoewel het een betaald tijdschrift is, is dit artikel echter vrij toegankelijk – terecht want onder de Amerikaanse auteurswet wordt een publicatie van de overheid niet beschermd door auteursrecht – maar is het de vraag of je het daarmee ook als open access kunt beschouwen. Ja zou ik zeggen want als het niet beschermd wordt door het auteursrecht mag je het dus gewoon hergebruiken maar als het tussen de betaalde artikelen staat waarvan het auteursrecht allemaal geclaimd wordt door de American Medical Association dan moet je auteursrechtelijk wel erg sterk in je schoenen staan.

Een gebruiksrecht wordt niet apart vermeld bij het artikel (de copyrightmelding lijkt echter inmiddels ook weggehaald te zijn)

Maar ook als er wel een gebruiksrecht, in de vorm van bijv. een Creative Commons licentie, is afgegeven wil het nog niet zeggen dat je er alles mee mag. Dat is nog zo’n auteursrechtenmisverstand: een CC-licentie is niet hetzelfde als rechtenvrij.

Zoals in het voorbeeld van een festival dat een foto gebruikte op hun poster onder een CC-licentie maar naliet om daar de naamsvermelding bij te zetten die volgens de licentie vereist is. Ook daar kwam bijna een rechtszaak aan te pas voordat de organisatoren schikten met de rechthebbende.

De restjes van de week

In Amerika is het delen van wachtwoorden officieel verboden maar Netflix vindt het prima als je het toch doet.

Pokemon Go is zo’n groot wereldwijd succes dat er in Amerika meer regelgeving wordt opgesteld om overlast van Pokemontrainers te voorkomen dan om misbruik van wapens te voorkomen.

Nog drie weekjes en dan is het weer zo ver!

Microsoft kondigde het al bijna een jaar geleden aan, bood vervolgens de mogelijkheid voor alle bestaande gebruikers om hun gratis gigabytes te behouden maar begint nu dan toch echt met het terugbrengen van de gratis opslagruimte voor iedereen die geen actie ondernomen heeft. Ondanks dit vervelende gedoe blijft OneDrive mijn favoriete plek voor opslag van documenten, foto’s en OneNote notebooks.

Er is de afgelopen jaren veel te doen geweest in Europa (en wereldwijd) over de hoge btw op ebooks. België pakt stevig door en verlaagt zonder gedoe en discussie de btw op ebooks naar het lage tarief van 6 procent. Waarin een kleiner dan Nederland-land groter kan zijn dan hun noorderburen…..

Pokémon en bibliotheken. Wat een mooie combinatie.

Het verdrag van Marrakesh kwam met zeer veel moeite tot stand om de toegang tot beschermde werken te regelen voor blinden en slechtzienden en moet een nieuwe uitzondering in de auteurswetgeving (wereldwijd) opleveren. Maar ja, dat betekent wel dat rechthebbenden zo’n nieuwe uitzondering moeten ‘tolereren’ en in Europa liggen al enkele landen dwars als het gaat om het implementeren ervan. Maar ook in Amerika liggen de uitgevers dwars en hebben ze geen zin om blinden en slechtzienden te faciliteren. En dat is nou net de reden waarom auteursrecht zo’n slecht imago heeft …

Bibliotheken en het uitlenen van ebooks. Overal in de wereld een fijne combinatie :)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (2) Write a comment

    Leave a Reply

    Required fields are marked *.


    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

    • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
      Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
    Top