Verjaring van inbreuken op het auteursrecht

Verjaring van het auteursrecht zelf is heel wat anders dan de verjaring van een inbreuk op iemands auteursrechten. Als je inbreuk pleegt op andermans auteursrechten kun je niet 70 jaar na dato nog een claim aan je broek krijgen. Maar hoe lang duurt het dan voordat een inbreuk op het auteursrecht verjaard is? En na hoeveel jaar hoef je je geen zorgen meer te maken over het betalen van eventuele schadevergoedingen?

Een lezer vroeg: Ik weet dat het auteursrecht 70 jaar lang het werk van een auteur beschermt na zijn dood. Maar betekent dat ook dat als je inbreuk maakt op dat auteursrecht, je gedurende die 70 jaar (of langer!) aansprakelijk gesteld kan worden? Of kan een inbreuk op het auteursrecht ook verjaren zoals dat met schulden en bepaalde misdrijven gebeurt?

Verjaring

Verjaring is een juridisch begrip en gaat over de termijn van hoe lang een bepaalde vordering rechtelijk afgedwongen kan worden. Bijvoorbeeld bij een openstaande schuld, als je je huisbaas in gebreke wilt stellen voor problemen in je huurwoning maar ook als je aanspraak meent te kunnen maken op een schadevergoeding. Verjaring komt voor in zowel het strafrecht – veel misdrijven hebben zo’n verjaringstermijn – als in het civiele recht.

Auteursrecht valt onder het civiele recht en de mogelijkheid tot verjaring zorgt er hier voor dat een bepaalde actie na lange tijd geen gevolgen meer kan hebben voor iemand. Het civiele recht wordt op die manier praktischer gemaakt en meer in lijn met de werkelijkheid. Het zou bijzonder raar zijn als je bijvoorbeeld aangesproken zou worden op een inbreuk die je vader of grootvader gepleegd heeft, laat staan dat je ook nog opdraait voor de consequenties. Het is bijvoorlijk zo goed als onmogelijk om nog bewijslast te verzamelen na een bepaalde periode.

In het civiele recht is verjaring opgenomen in een flink aantal verschillende artikelen van het Burgerlijk Wetboek. De algemene verjaringstermijn is 20 jaar en dat betekent dat je dus 20 jaar na de (start van de daadwerkelijke) inbreuk nog door de inbreukmaker hierop aangesproken kan worden.

Maar! Het is niet zo dat je als rechthebbende 20 jaar je tijd kunt nemen om bijvoorbeeld een claim in te dienen. De verjaringstermijn van de rechtsvordering tot schadevergoeding wordt namelijk apart benoemd in het Burgerlijk Wetboek en is aanzienlijk korter: 5 jaar vanaf het moment dat de schade – en de persoon die het veroorzaakt heeft – bekend is (artikel 3:310 lid 1 BW).

Het is belangrijk om te beseffen dat die termijn van vijf jaar niet per se in het voordeel van de inbreukmaker uitvalt. Stel je voor dat iemand bijvoorbeeld een inbreukmakende (commerciële) foto op zijn of haar blog heeft geplaatst in 2000. De fotograaf komt daar nu pas achter omdat er een bekende website naar de foto gelinkt heeft. Dat betekent dat de termijn voor de vordering van een schadevergoeding pas in 2016 in gaat maar dat de fotograaf die schadevergoeding over de volledige zestien jaar kan rekenen.

De termijn van vijf jaar voor de vordering op een schadevergoeding wordt onderbroken (gepauzeerd) gedurende de formele communicatie – van aanmaningen en mededelingen – tussen inbreukmaker en benadeelde. Dit voorkomt dat een inbreukmaker het proces zo lang kan rekken dat de termijn verloopt. Wel verjaart de vordering (alsnog) als de inbreukmakende handeling 20 jaar oud is. In het bovenstaande voorbeeld heeft de fotograaf effectief dus vier jaar de tijd om een vordering in te dienen.

De termijnen op een rijtje

Duizelt het al een beetje? Het auteursrecht zelf “verjaart” 70 jaar na het overlijden van de maker ervan (al is verjaring niet de goede term hier). Een werk is al die jaren auteursrechtelijk beschermd en er is toestemming nodig van de maker (of diens erven) als je er gebruik van wilt maken.

Heeft iemand geen toestemming om dat werk te mogen gebruiken? Dan pleegt die daarmee dus inbreuk op het auteursrecht en kan die persoon daar 20 jaar lang op aangesproken worden door de rechthebbende(n).

Heeft de rechthebbende de inbreuk gesignaleerd en achterhaald wie de inbreuk gepleegd heeft? Dan heeft hij of zij 5 jaar de tijd om een (eventuele) schadevergoeding te claimen die over de gehele periode van de inbreuk gerekend mag worden.

Wil de rechthebbende alleen maar dat de inbreuk gestaakt wordt? Dan staat die volledig in zijn recht om dat gedurende de volledige 20 jaar te doen natuurlijk aangezien de termijn van 5 jaar alleen van toepassing is op een vordering voor een schadevergoeding.

Meer lezen? Verjaring in civiele en in strafzaken via Wet& Recht // Wanneer verjaart een vordering, en hoe kan je verjaring stuiten? via AMS Advocaten

@headerfoto via Pixabay met en CC0 verklaring

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

    Leave a Reply

    Required fields are marked *.


    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

    • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
      Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
    Top