Juridische kwesties: Hyperlinken na de EU-uitspraak Sanoma vs GeenStijl

Het regende vragen over de consequenties van de recente EUuitspraak Sanoma/GeenStijl over hyperlinken:

Is er een inschatting te maken van het ‘chilling effect’ dat van deze uitspraak uitgaat, oftewel zullen bedrijven, organisaties (ook non-commerciële zoals bibliotheken en archieven) en personen uit zelfbescherming geen links meer zullen gaan plaatsen, en het dus moeilijker zal worden voor informatieprofessionals om de bron van een artikel op te sporen? Als er ‘verkeerde links’ worden geplaatst, is het dan voldoende voor sites om die link bij een eerste waarschuwing door rechthebbenden te verwijderen? Welke consequenties heeft de uitspraak voor webarchieven zoals die van de Koninklijke Bibliotheek? Moeten de verdwenen inbreukmakende links ook worden verwijderd uit de archieven?

Raymond Snijders antwoordt: Op 8 september 2016 bepaalde het Europese Hof van Justitie dat het linken naar auteursrechtelijk materiaal, dat illegaal online gezet is, niet is toegestaan als de degene die de link plaatst weet dat het materiaal illegaal online staat en de verwijzende site een winstoogmerk heeft. Elders heb ik uitgebreid geschreven over zowel de juridische voorgeschiedenis als de uitspraak zelf.

Met deze uitspraak hebben rechthebbenden nu feitelijk de mogelijkheid gekregen om niet alleen op te treden tegen sites die inbreukmakend materiaal (illegaal) beschikbaar maken maar ook tegen iedereen die linkt naar dat materiaal. Hoewel het Europese Hof onderkent dat particulieren en niet-commerciële organisaties in de praktijk niet of nauwelijks kunnen weten of iets illegaal online staat, staat het rechthebbenden nu vrij met een notice and take down-verzoek websites te laten weten dat links in hun ogen inbreuk maken op hun auteursrechten. Site-eigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor de links die ze plaatsen (ongeacht of ze er geld aan verdienen) en zullen zich bij elke te plaatsen link nu dus moeten afvragen welk risico dat met zich meebrengt. De uitspraak zal om die reden per definitie een chilling effect met zich mee gaan brengen.

Dit zal gevolgen krijgen voor (correcte) bronvermeldingen maar ook voor de journalistiek. Journalisten en redacteuren zullen een afweging moeten gaan maken tussen de nieuwswaarde van bijvoorbeeld gelekte documenten en het risico op een auteursrechtenclaim omdat je in een artikel linkt naar die documenten.

Het zal voor websites wel voldoende zijn om discutabele links te verwijderen als een rechthebbende zich meldt. Het is immers het enige inbreukmakende dat zich op die site bevindt. Toch is de grens tussen handhaving van rechten en het censureren van websites te vergelijken met de Amerikaanse DMCA-wetgeving, waarbij rechthebbenden links kunnen laten verwijderen uit Google, een hele dunne. Worstelen site-eigenaren al met het soms onterecht verdwijnen van hun pagina’s uit de index van Google, nu kunnen ze ook nog eens verplicht worden om links te verwijderen van hun eigen sites. Iets wat gevolgen kan hebben voor webarchieven zoals die van de KB of The Internet Archive. Voor het besloten KB-webarchief zal het wel loslopen, verwacht ik, maar je kunt erop wachten dat publieke archieven in de toekomst dezelfde notice and take down-verzoeken gaan krijgen als de sites die ze archiveren.

Het internet lijkt met deze EU-uitspraak een stukje minder vrij te zijn geworden.

Deze Juridische kwesties is ook gepubliceerd in IP 7 (2016).

 

Beste collega’s, sla je slag, pak je kans en mail die prangende auteursrechtvragen naar redactie (at) informatieprofessional.nl om het antwoord terug te lezen in de IP en op Vakblog. Als je liever je naam er niet bij vermeld wilt hebben dan kan dat ook! Of mail ze anders naar mij op rsnijders (at) gmail.com. 

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top