Tweetweekoverzicht week 5 2017: Monitor Bibliotheekwet, nieuwe Kindle for PC met meer DRM, einde van Shelfie en ereaders blijven populair

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Monitor Bibliotheekwet

Op 1 januari 2015 is, na een lang traject, de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen in werking getreden. De Bibliotheekwet, zoals de meesten het noemen, legde niet alleen de basisfuncties vast van elke bibliotheek maar introduceerde ook nieuwe eisen en uitdagingen, en een compleet nieuwe organisatiestructuur voor de digitale bibliotheekvoorzieningen. In december 2015 kondigde de minister (van OCW) aan om middels een Bibliotheekmonitor een beeld te zullen geven van de situatie na 1 jaar Bibliotheekwet.

Het duurde eventjes maar nu is die Bibliotheekmonitor 2015 er ook en afgelopen week werd die door de minister aan beide Kamers verstuurd ter evaluatie van de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen. De monitor bestaat uit een Kamerbrief en een bijlage met de Bibliotheekstatistiek 2015 (PDF). Met name de laatste bevat veel feitelijke informatie over allerlei aspecten van de openbare bibliotheken. Wat mij betreft een zeer goede ontwikkeling om (eindelijk) een discussie over de kwantiatieve aspecten van bibliotheken en bibliotheekdienstverlening te kunnen praten en ik hoop dat de Bibliotheekstatistiek 2016 niet al te lang op zich laat wachten.

Kindle for PC update

Amazon heeft een nieuwe versie 1.19 van de Kindle for PC applicatie uitgebracht en die introduceert allerlei nieuwe functionaliteiten voor je gekochte Kindle ebooks die je op je pc wilt lezen, zoals verbeterde weergaves en de mogelijkheid om de boeken voor te laten lezen door de applicatie. Helaas zijn dat mogelijkheden die bij het door Amazon gebruikte KFX formaat horen en die niet compatibel zijn met andere ereaders of applicaties waardoor je nog meer afhankelijk wordt van de Kindle apps.

Een vervelende bijkomstigheid is ook dat het nu dus niet meer mogelijk is om de MOBI of AZW versies van Kindle ebooks te downloaden zodat je de DRM eraf kunt halen. De enige oplossing is om van de oude versie (1.17) gebruik te blijven maken en de optie uit te zetten van automatisch updaten. Hoe lang de oude versie nog ondersteund wordt door Amazon is echter nog de vraag. Beschik je over een Kindle ereader, dan hou je voorlopig nog wel de optie om via een alternatieve route aan de AZW bestanden te komen.

Einde van Shelfie

Het stond letterlijk al jaren op mijn lijstje van onderwerpen om nog over te bloggen. Shelfie is .. was .. een Canadese boekendienst waarbij je met behulp van een app een foto kon maken van je boekenplanken (een shelfie) waarna de dienst op zoek ging naar ebook- en audioboekversies van die titels. Versies die je goedkoop of soms zelfs gratis dan kon toevoegen aan je Shelfie account. Want waarom zou je meerdere keren de hoofdprijs moeten betalen voor dezelfde titel?

Hoewel (vanzelfsprekend?) alle grote uitgevers niet meewerkten aan dit initiatief waren er toch duizenden uitgevers wereldwijd wel aangesloten bij Shelfie die daarmee ook zicht kregen op de klanten die hun (papieren) titels al wel hadden gekocht. Het leek me ook een heel interessant iets om uit te proberen op mijn kasten met Engelstalige boeken maar op de één of andere manier is het daar nooit van gekomen.

En nu is het te laat want afgelopen maandagavond maakte Shelfie bekend dat met onmiddellijke ingang (nou ja, vanaf dinsdag) de stekker uit Shelfie getrokken werd. De precieze redenen zijn niet bekend gemaakt maar het is aannemelijk dat het simpelweg niet winstgevend is geworden.

Ereaders blijven populair

Inct heeft de recente cijfers van Gfk, die periodiek onderzoek uitvoert onder een groot aantal panelleden over diverse onderwerpen, te pakken gekregen waaruit blijkt dat een kwart van de Nederlanders over 1 of meer ereaders beschikt. Hoe zich dat verhoudt tot het aantal van 1,85 miljoen ereaders in Nederland dat uit datzelfde onderzoek komt weet ik ook niet maar er zal wel weer met leeftijdscategorieën gewerkt worden. Hoe dan ook, het blijven veel ereaders.

De helft van de bezitters gebruikt de ereader ook minimaal één keer per week. Wat (voor mij) nogmaals aantoont dat de berichtgeving over de verminderde populariteit van ereaders ten koste van tablets en smartphones met een flinke korrel zout genomen moeten worden. Hopelijk snappen uitgevers nu beter dat hun klanten graag op een ereader lezen en gaan ze eindelijk eens fatsoenlijke ebookversies uitbrengen die niet geoptimaliseerd zijn voor tablets en daardoor bijna onleesbaar zijn op ereaders.

En verder nog …

Alles wat je ooit maar wilde weten over het Interbibliothecair Leenverkeer werd uitgezocht door Johan Stapel en gepubliceerd in het Bibliotheekblad. Maar dit artikel wordt ook vrijelijk gedeeld met niet-leden en dus is er geen excuus om het niet te lezen ;)

Blendle maakt het nieuws (iets) toegankelijker voor scholen in samenwerking met Nieuws in de klas. Niet volledig gratis zoals ze zelf naar buiten brachten maar met maximaal 2 maanden gratis toegang.

Je hebt een klarinet bij je in de trein en krijgt een verzoek van medereizigers om een stukje te spelen. Je vraagt aan de rest in de coupe of ze geen bezwaar hebben en speelt vervolgens een paar nummers. Om vervolgens een boete te krijgen van de NS want je mag geen voorstelling geven in de trein zonder toestemming van de NS. Ergens gaat er dan toch iets fout met de handhaving van de regels, beste NS.

Kinderboekenleenmuseum Stichting ‘t Oude Kinderboek heeft geen plek meer op de nieuwe locatie van de Bibliotheek Deventer. Ik maakte in 2014 nog een boekenplog van dit prachtige praktische museum en hoop heel erg dat ze met hun collectie een nieuwe plek in Deventer Boekenstad vinden.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

  1. Ik lees hier iets waar ik niet van op de hoogte was: geoptimaliseerde e-books voor tablets. Is dat de reden dat de foto’s soms zo klein zijn op de e-reader, vaak met een onderschrift in een piepkleine letter?
    Vorige week las ik een voorwoord, probeerde althans, waarvan de letters zo klein waren dat het echt onmogelijk was. Lettervergroting werkte niet. Er wordt blijkbaar op 2 gedachten gehinkt.

    Reply

    • @Theo Ik had het iets beter kunnen verwoorden als dat uitgevers de ebooks opmaken met tablets en ereading apps in het achterhoofd en nogal eens vergeten/negeren dat die opmaaktrucs niet werken op ereaders. Sterker nog, het zorgt er zelfs voor dat de basisfuncties van ereaders, zoals het kunnen wijzigen van lettertypes en andere aspecten van de pagina-opmaak niet meer functioneren. Vooral het niet meer kunnen wijzigen van lettertypes stoort me mateloos en ik heb er ook wat trucs voor moeten ontwikkelen om die ebooks alsnog geschikt te maken voor een ereader. Zie ook https://rsnijders.info/vakblog/2015/08/15/veranderen-van-lettertypes-op-ereaders/

      Als er foto’s in een ebook zitten of als je zelfs de lettergrootte niet meer kunt aanpassen, dan heeft de uitgever waarschijnlijk een zogenaamde fixed layout epub gemaakt. Dat is nodig als de opmaak onlosmakelijk verbonden is met de leeservaring van een boek, zoals bijvoorbeeld bij een kookboek vol recepten of een prentenboek, maar wordt helaas soms ook gebruikt door de uitgever om een al bestaande vormgeving van een boek (op papier) 1 op 1 te vertalen naar de ebookversie. Dat werkt goed in een ereading app op een tablet maar is feitelijk onleesbaar op een ereader.

      Idealiter zou een uitgever minimaal moeten aangeven of een verkocht ebook geschikt is om op een ereader te lezen (of op een tablet gelezen moet worden) of – nog beter – twee verschillende versies beschikbaar maken maar helaas is die kans niet heel erg groot. Mijn ervaring is dat veel uitgevers zich niet eens bewust zijn van het feit dat dit problemen oplevert voor hun klanten :(

      Er valt nog een wereld te winnen voor ebooks vrees ik.

      Reply

      • Raymond, bedankt voor de uitgebreide info. Ik ga het zeker nog een keer goed doornemen. De uitgeverswereld is gericht op papier, kranten hebben destijds ook een inhaalslag moeten maken, de uitgevers zullen er echt aan moeten geloven.

        Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top