Tweetweekoverzicht week 12 2017: Naturalis en architectenauteursrecht, open access in licenties en digitale content via smart contracts blockchain technologie

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Naturalis en het auteursrecht van een architect

Fons Verheijen ontwierp het in 1998 geopende Naturalisgebouw en vond het een inbreuk op zijn auteursrechten toen Naturalis ruim twee jaar geleden hun plannen bekend maakte om het museumgedeelte ingrijpend te verbouwen. Hij spande een bodemprocedure aan maar dat weerhield Naturalis er niet van om door te gaan met de voorbereidingen voor de verbouwing. Verheijen kreeg eind januari echter gelijk van de rechter in een tussenvonnis en wist in maart met een kort geding de bouwplannen van Naturalis te stoppen.

Ondanks de principiële opstelling van Verheijen, die per se de zaak via de rechter wilde uitvechten om de (auteurs)rechten van architecten verduidelijkt te krijgen, is hij nu toch alsnog akkoord gegaan met een schikking voordat de definitieve uitspraak in mei zou volgen. Omdat hij zonder twijfel gelijk zou hebben gekregen en het Naturalis vervolgens tientallen miljoenen euro’s gekost zou hebben. Naturalis heeft excuses aangeboden, betaalt 1,5 miljoen euro (die Verheijen in een nieuwe stichting stopt voor architectuuronderzoek) en ontwikkelt een virtueel museum waar het gehele interieur van Verheijens oorspronkelijke gebouw in zichtbaar zal zijn.

Een mooie oplossing voor een probleem dat vooral (en alleen?) ontstaan is omdat onbekend is dat architecten een auteursrecht op hun creaties hebben. Wat overigens wel vaker een schok is voor degenen die daadwerkelijk in het gebouw wonen of werken :)

Open access in VSNU licenties

Er is de afgelopen jaren veel te doen geweest over de nieuwe open access afspraken met wetenschappelijke uitgevers in de ‘big deal’ overeenkomsten. Vaak waren het stevige onderhandelingen waarin de universiteiten en uitgevers een balans moesten vinden tussen (betalen voor) de toegang tot de wetenschappelijke artikelen en (zo min mogelijk) betalen voor het open access publiceren in de OA tijdschriften van die uitgevers. Een ingewikkeld proces waarbij zelfs de uiteindelijke afspraken vertrouwelijk behandeld worden.

Maar ja, deze informatie bleek wel degelijk onder de Wet openbaarheid bestuur te vallen en een WOB-verzoek leidde dan ook tot het bekend maken van de open access afspraken en overeenkomsten per uitgever. Ze zijn op de site van de VSNU te vinden (op Springer en Elsevier na die bezwaar hebben aangetekend) en interessant voor iedereen die zich met open access of licenties bezig houdt. Of als je denkt dat uitgevers er niet zitten om goed geld te verdienen. Of als je denkt dat open access gratis is …

Digitale content en blockchain technologie

Stel je voor dat je als auteur jouw digitale content zou kunnen distribueren via het internet en dat iedereen die het wil lezen daar jou rechtstreeks voor kan betalen. Omdat het eigenaarschap van het artikel of ebook vastgelegd ligt en jij de voorwaarden kunt bepalen van de toegang en het gebruik ervan. Als lezer kun je dan alle betaalde content op het internet behandelen alsof het in Blendle zit maar dan zonder dat je een account nodig hebt.

Technisch is dat geen probleem, betoogt Eveline Klumpers, met de smart contracts blockchain technologie. En dat levert een intrigerend idee op dat voor mij lijkt op hoe ze in SF films met digitale content omgaan: beschikbaar op al je apparaten waarbij je automatisch afrekent als dat nodig is. Goed, ik denk dat je nog steeds goed moet oppassen dat dit geen high tech DRM oplossing wordt – ik huiver om het op gekochte ebooks toe te passen – maar voor de journalistiek zie ik eigenlijk geen enkel nadeel. Vrijelijk delen van artikelen waarbij mensen een klein bedragje betalen als ze het willen lezen, zonder daarvoor accounts en tegoeden te hoeven regelen.. Het klinkt alsof NRC eens zou moeten gaan praten met Katalysis ….

Ter info en voor de volledigheid, ik heb uitgebreid gesproken met Eveline en Alex van Katalysis over wat er wel (en mijns inziens niet) mogelijk zou moeten zijn met de combinatie van digitale content en smart contracts. Alex heeft me haarfijn uitgelegd hoe de technologie werkt – niet dat ik het 100% snapte hoor – en ik hoop ook hier op dit blog die ontwikkelingen te gaan volgen.

En verder nog …

Vaarwel Vista. De wereld vond je niet geweldig maar je hebt jaren tot volle tevredenheid op mijn pc gedraaid.

Ooit werd ik bloednerveus van de gedachte om een presentatie te moeten houden. Nu word ik enthousiast van een mooi ontworpen afstandsbediening-voor-presentaties en wil ik hem gebruiken. Hoe de tijden kunnen veranderen.

Gaan we echt volgend jaar ereaders krijgen met een kleuren e-ink scherm? Ik durf er nog niet in te geloven.

Medium wilde de vernieuwer zijn met kwalitatieve content op een laagdrempelig blogplatform maar dat levert te weinig op. En dus proberen ze het met een abonnementsdienst waar je 5 dollar per maand betaalt voor exclusieve content en gespeend blijven van advertenties. Dan zul je hele goede stukken van hele goede schrijvers moeten gaan publiceren en ik vrees dat dit niet de vernieuwing gaat zijn waar het internet op zit te wachten.

Of ze het nou wel of niet gaan doen met een betaalde dienst …. waag het niet om Tweetdeck exclusief te maken voor betalende gebruikers!

Bye bye Google Talk.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

  1. @Digitale content en blockchain technologie:
    Als IPFS en Filecoin voet aan de grond krijgen, eventueel in combinatie met smart contracts (bijv. Ethereum), dan zal er nog heel wat meer “gedesintermediaird” worden, dat wil zeggen het complete internet zoals we dat nu kennen! (IPFS is voorgesteld alternatief voor HTTP(S): https://en.wikipedia.org/wiki/InterPlanetary_File_System , zie daar link naar “club” achter IPFS)

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top