voorlezen ios

Je ebooks laten voorlezen door je iPhone of iPad

Als je, om wat voor reden ook, het prettiger vindt om naar je boeken te luisteren dan kun je met behulp van de toegankelijkheidsopties in iOS ze eenvoudig laten voorlezen door je iPhone of iPad. Door betere stemmen te downloaden en een beetje te spelen met de instellingen kun je dat ook nog eens best goed laten klinken.

Vorige maand bracht ik een bezoekje aan (de Koninklijke) Visio, het expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen. Ik was uitgenodigd door Els naar aanleiding van een blogpost over het lezen van ebooks in Edge en hoe je die vervolgens ook kon laten voorlezen door Windows. Toen ze me bij de dichtbijgelegen bushalte ophaalde vroeg ze me een speciale donkere bril op te zetten en kreeg ik een stok in mijn handen gedrukt. Het leverde een bijzondere ervaring op, zeker nadat ik (zonder bril gelukkig) een rondleiding kreeg bij Visio van haar en het me voor het eerst een beetje duidelijk werd wat het echt betekent om blind of (zeer) slechtziend te zijn.

Dat bezoek leverde ook een nieuwe interesse op in de toegankelijkheidsopties van iOS want nu wilde ik ook weten hoe je nog van ebooks kon genieten als je slechtziend of blind bent. Of simpelweg er de voorkeur aan geeft om voorgelezen te worden natuurlijk.

Het goede nieuws is dat het geen enkel probleem is om je ebooks (of welke schermtekst dan ook) voor te laten lezen door je iPhone of iPad. Het minder goede nieuws is dat je je zicht echt wel nodig hebt om alle instellingen optimaal in te stellen zodat het ook nog een beetje OK klinkt. Tenminste, ik zou het echt niet kunnen met mijn ogen dicht maar daarom leg ik het hier ook even vast zodat ik later een beetje kan spieken.

Voorlezen instellen op je iPhone of iPad

Het onderstaande stappenplan is gemaakt op een iPad met iOS 10.3.2.

Stap 1. Aanzetten van ‘Spreek scherm uit’


voorlezen iOS

Ga naar Instellingen -> Algemeen -> Toegankelijkheid en kies daar voor de menu-optie Spraak. Daar vind je een optie die Spreek scherm uit heet. Zet deze aan en vanaf dat moment kun je met twee vingers omlaag vegen vanaf de bovenkant van het scherm om de schermtekst te laten voorlezen.

Zelf heb ik ook de optie daarboven aangezet zodat er automatisch een spraakknop verschijnt als je (waar dan ook) tekst selecteert. Bijvoorbeeld op een webpagina in een browser.

Stap 2. Stel de (voor jou goede) Nederlandse stem in


voorlezen iOS

Voordat we verder gaan is het een goed idee om in hetzelfde menu van Spraak ook te kijken (luisteren) welke stemmen er gebruikt worden voor de verschillende talen.

Standaard is er een mannelijke stem – Xander (verbeterd) geïnstalleerd voor het Nederlands en als je naar een man wilt luisteren hoef je daar niets aan te veranderen. Het is namelijk ook de enige mannelijke stem die beschikbaar is. Luister je liever naar een vrouwelijke stem? Dan kun je kiezen voor Claire maar daarvoor moet je de stem eerst downloaden en het is een pittige download.

voorlezen iOS

Je kunt ook nog kiezen voor Ellen maar zelf ben ik niet zo gecharmeerd van haar Vlaams accent. Overigens lijkt het zo te zijn dat naar mate de download groter is, de stem ook natuurlijker klinkt. Als je genoeg opslagruimte op je iOS apparaat hebt zou ik het zeker aanraden om de stem van Claire te downloaden.

Stap 3 (optioneel).  Stel de (voor jou goede) Engelse of anderstalige stem in


voorlezen iOS

Wil je Engelstalige (of Duitse of Franse of welke taal dan ook) ebooks voorgelezen krijgen door je iOS apparaat? Stel dan ook alvast je voorkeursstem in voor die taal. Voor Engels zijn er fors meer keuzes en kun je zelfs kiezen uit Australische, Britse en Ierse varianten. Zelf vind ik Ava wel goed klinken en heb ik gelukkig nog genoeg opslagruimte om ook die stem nog te downloaden.

Stap 4. Open een ebook-app en veeg met twee vingers omlaag vanaf de bovenkant van het scherm

voorlezen iOS


Je kunt nu een willekeurige reading app openen (iBooks is de gratis app van Apple zelf) en vervolgens met twee vingers van boven naar beneden vegen. Er verschijnt een kleine menubalk in het scherm en de Nederlandse stem begint met het voorlezen van de tekst op het scherm. Met het icoontje van de schildpad en van de haas kun je de stem langzamer respectievelijk sneller laten praten.

In het bovenstaande voorbeeld heb ik een Nederlandstalig ebook geopend in de app Marvin hoewel het dus in alle ebookapps zonder problemen werkt. Het voordeel van Marvin is echter dat het zelf ook al tekst-naar-spraak ondersteunt en je dus niet de twee-vinger-veegmethode nodig hebt. Een bijkomend voordeel is dat Marvin kan herkennen in welke taal een ebook geschreven is en daar zelf de bijbehorende stem bij kiest die in iOS geïnstalleerd is. Een Engelstalig ebook werd dus keurig door Ava voorgelezen in mijn geval terwijl dat in iBooks nog steeds door Claire voorgelezen werd. En Claire spreekt niet heel geweldig Engels.

Wil je Ava (of welke Engelse stem je ook prefereert) in alle andere apps de Engelse teksten laten voorlezen? Dan zul je je iPhone of iPad ook in die taal moeten zetten in de instellingen. Onder Algemeen en vervolgens Taal en regio vind je de optie iPad-taal waar je kunt wisselen naar een andere taal. Standaard heb je al de keuze uit meer dan 20 talen maar je kunt additionele talen installeren onder Andere talen... Let wel dat daarmee geheel iOS in een andere taal komt te staan dus wees voorzichtig en zet het niet per ongeluk op Chinees.

voorlezen ios taalwissel

Persoonlijk zou ik je adviseren om vijf euro te betalen voor Marvin aangezien deze app dus zelf automatisch de goede stem kiest die bij de taal van het ebook hoort maar als je daar op wilt besparen dan is een taalwissel natuurlijk ook een keuze.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (13) Write a comment

  1. Prachtige blog Raymond. Super leuk om te lezen. Je kan natuurlijk ook je boeken laten lezen door gebruik te maken van VoiceOver, maar omdat dan de bediening van je iOS apparaat anders wordt is dat voor veel (ziende) mensen inderdaad geen optie.

    Reply

    • Ik heb VoiceOver inderdaad heel snel weer uitgezet want ik word er ronduit nerveus van. Logisch want het is niet bedoeld voor ziende mensen natuurlijk. En zoals je aangeeft, het is bedoeld voor het navigeren door de menu’s en niet (alleen) voor het voorlezen van teksten op je scherm.

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top