Tweetweekoverzicht week 49 2017: Auteursrecht op stockfoto’s, btw op ebooks, VBK neemt Bruna over, Dutch Filmworks kan IP-adressen verzamelen, schrijvers tegen illegale ebooks, Amazon Music en Facebook Sound Collection

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Geen automatisch auteursrecht op stockfoto’s

Het is niet de eerste keer dat er een discussie plaatsvindt over wanneer foto’s wel en wanneer ze niet beschermd worden door het auteursrecht. En het zal ook niet de laatste keer zijn. Helemaal aangezien de vraag over het auteursrecht, zoals altijd, vervlochten is met commerciële belangen van ofwel de gebruiker danwel de fotograaf.

Kijk je naar de auteursrechtelijke kant dan zijn (alle) werken beschermd door het auteursrecht als ze een ‘eigen oorspronkelijk karakter’ hebben en het ‘persoonlijke stempel van de maker’ af te leiden is. Dat is met teksten relatief makkelijk te toetsen (en nog vinden daar ook genoeg rechtszaken over plaats) maar met foto’s wordt het snel lastig. Als je een foto van een willekeurige vork maakt op een witte achtergrond, heeft dat dan een eigen oorspronkelijk karakter? Is het creatief en nieuw genoeg? En hoe zie je dat persoonlijke stempel terug? Oftewel, wat onderscheidt die foto nou van als jij een soortgelijke foto maakt van een vork op een witte achtergrond?

In het geval van een website die in 2012 een foto plaatste van een temperatuurmetertje op een dashboard in een auto leidde dat tot precies die discussie bij de rechter. De stockfotosite Masterfile had de rechten op die foto (overgedragen gekregen van de fotograaf) en eiste een vergoeding wegens inbreuk op hun rechten. De rechter oordeelde:

De foto betreft een natuurgetrouwe zo duidelijk en correct mogelijke close-up van een temperatuurmeter in een auto. Dat daarbij variaties mogelijk zijn in de belichting, afstand en hoek, zoals door Masterfile en Mediapro ter zitting naar voren is gebracht, is naar het oordeel van de kantonrechter onvoldoende om te kunnen spreken van een oorspronkelijk werk.”

En dus stelt de rechter dat deze foto geen auteursrechtelijke bescherming heeft.

Nou betekent dat niet dat stockfoto’s geen van alle auteursrechtelijk beschermd zijn. Integendeel. Maar het automatisme dat alle foto’s door de gekozen belichting, afstand en perspectief dat dus wel zijn is steeds duidelijker van tafel. Maak je als fotograaf dus productfoto’s of zet je alledaagse voorwerpen ‘natuurgetrouw’ op de foto dan heb je niet automatisch het auteursrecht aan je zijde als anderen die zonder toestemming gebruiken. Wat overigens nog steeds niet OK is als je dat als websitehouder doet want het blijft jatten mijns inziens.

(lees nog veel meer over deze uitspraak bij Charlotte)

Europese uitgevers willen (snel) btw aanpassing voor ebooks

De Europese uitgevers die zich verenigd hebben in de Federation of European Publishers (FEP), hebben hun afkeuring en teleurstelling op 5 december uitgesproken tegen de verbroken belofte van de Europese Commissie om de btw tarieven gelijk te trekken tussen fysieke en digitale boekformaten. Ruim 1 jaar na de toezegging en voorstel van de Commissie – op 1 december 2016 – om de btw gelijk te trekken is dat nog steeds niet gebeurd.

Het Europees Parlement ging in juni van dit jaar akkoord met dat voorstel maar het ging twee weken later mis toen in de raad van ministers – die ook unaniem akkoord moesten gaan – Tsjechië als enige tegenstemde en daarmee het hele voorstel torpedeerde. Tot groot chagrijn van de toenmalige demissionaire minister Dijsselbloem.

Heel erg constructief is het statement van de FEP daarmee ook niet aangezien zowel het Europees Parlement als alle lidstaten – op Tsjechië na – zich ingespannen hebben voor de aanpassing van de btw. Hopelijk zal de nieuwe ronde volgend jaar meer resultaten opleveren want het onderwerp is niet minder relevant geworden.

Uitgever VBK neemt Bruna over

Stevige verliezen en strategische keuzes die leidden tot een directeurswisseling brachten Bruna in zwaar weer de afgelopen jaren. Min of meer onverwachts blijkt uitgever VBK nu de boekwinkelketen overgenomen te hebben en gaat VBK nu verder als Shared Stories Group waarin VBK, Bruna en Bookchoice zelfstandige onderdelen worden.

Wat precies de gevolgen gaan zijn is nog niet duidelijk maar het is interessant dat een grote uitgever nu zijn ‘eigen’ boekwinkels heeft. Net als het feit dat het nieuwe bedrijf nu maar liefst twee ebookabonnementsdiensten (Bliyoo en Bookchoice) in huis heeft. Ik ben benieuwd hoe dit verder gaat.

Dutch Filmworks mag IP-adressen verzamelen

Het (kennelijk voorlopige) besluit dat de Autoriteit Persoonsgegevens eerder dit jaar nam over het mogen verzamelen van IP-adressen door filmdistributeur Dutch Filmworks is nu definitief en gepubliceerd op 6 december in de Staatscourant. Dat betekent dat er nog 6 weken bezwaar aangetekend kan worden en dat daarna Dutch Filmworks zou mogen beginnen met het verzamelen en verwerken van deze persoonsgegevens.

DFW heeft grote plannen om downloaders van hun filmwerken aan te pakken. Directeur Pruijssers laat weten dat mensen die worden betrapt op het downloaden van een DFW film een schriftelijk voorstel krijgen om te schikken voor de inbreuk op hun rechten. Wordt er niet geschikt? Dan kan er een rechtszaak gestart worden. DFW verwijst graag naar de hoge bedragen die in Duitsland opgelegd worden en benadrukt dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen mensen die vaak of een enkele keer een film downloaden.

Welke downloader nog zonder VPN downloadt en of zo’n aanpak uberhaupt overeind blijft bij de rechter valt nog te bezien. De aanname dat een IP-adres gelijk staat aan de downloader is lang niet altijd correct en in het verleden heeft de rechter zich al meerdere malen gebogen over de vraag of de privacy van de eigenaar van het IP-adres zwaarder moet wegen dan het belang van een rechthebbende. Iets dat belangrijk is aangezien providers terecht niet happig zijn op het verstrekken van NAW-gegevens. Overigens besloot de voorzieningenrechter in Arnhem afgelopen zomer nog dat de AP onterecht toestemming had gegeven aan de gemeente Arnhem om persoonsgegevens op te mogen slaan dus die toestemming zegt ook niet alles.

Schrijvers tegen illegale ebooks

Afgelopen week presenteerde de Auteursbond een spotje via YouTube die op ludieke wijze aandacht vraagt voor (nou ja, tegen) het illegaal downloaden van (hun) ebooks.

Vijf auteurs jatten ijsjes, kranten, een bidon drinken, wijn, een ereader en zelfs een hondje om aan te geven dat het stelen van ebooks net zo min OK is als wat ze zelf hebben gestolen.

Het is een boodschap die ik snap en waar ik het grotendeels ook mee eens ben al blijf ik stellig van mening dat het gelijkstellen van diefstal (juridisch onder het strafrecht) en inbreuk maken op iemands auteursrecht (juridisch onder het civiele recht) zowel gevoelsmatig als juridisch simpelweg niet geloofwaardig overkomt.

Net zoals de boodschap die velen op social media bij dit spotje zetten: door illegaal te downloaden doe je aan broodroof van auteurs. Het suggereert dat voor elk illegaal gedownload ebook ‘normaliter’ iemand het boek gekocht zou hebben. Wat pertinent niet zo is.

Maar hulde voor de Auteursbond dat het wijzende vingertje beperkt blijft tot één zinnetje (‘Schrijvers jatten ook niet van jou’) en dat het met bijzonder veel humor gedaan wordt waardoor het ook echt blijft hangen. Ik heb nog nooit een boek van Arthur Japin gelezen (of gedownload) maar ik weet wel dat ik eens een boek van hem ga proberen. Hij is simpelweg hilarisch in deze video.

Amazon Music nu ook in Nederland

Amazon gaat verder met hun plannen voor werelddominantie en breidde afgelopen week hun aanbod van Amazon Echo (smart speakers) uit naar 28 landen waar geen ‘hoofdwebsite’ van Amazon zelf zit. Bij die speakers hoort natuurlijk ook Alexa en de muziekdienst en dus is ook Amazon Music nu beschikbaar in die 28 landen.

Daar zit ook Nederland bij en dat betekent dat de speakers nu te bestellen zijn via Amazon.de en dat je een abonnement op Music kunt afsluiten via de eigen website voor een tientje per maand.

Overigens is dit de “volledige” muziekdienst van Amazon met ruim 40 miljoen nummers en dus niet Amazon Prime Music, de beperkte variant, die in een aantal landen beschikbaar is als je een abonnement op Prime hebt. Die dienst is niet beschikbaar voor Nederlandse abonnees.

Facebook biedt vrij te gebruiken muziek aan voor video’s

Facebook wil graag (nog) groter worden als aanbieder van video’s en daarmee de concurrentie aangaan met YouTube. Het betekent echter ook dat de muziekindustrie hun pijlen ook steeds vaker op Facebook zal gaan richten met claims voor inbreuken op hun muziekrechten want wat is er leuker dan je Facebookvideootje te voorzien van een recente hit, nietwaar?

Om dit enigszins tegen te gaan komt Facebook nu met een collectie van geluidseffecten en muziek die zonder aanvullende toestemming van rechthebbenden gebruikt kan worden bij video’s die geupload worden op Facebook.

Het is een relatief kleine verzameling en ik denk dat Facebook echt aan de slag moet gaan om de populaire muziek mogelijk te maken die hun gebruikers zonder enige twijfel blijven gebruiken in de geuploade video’s. Maar goed, het is een begin.

En verder nog …

In Nederland is er uiteindelijk een (open access) deal gekomen tussen de universiteiten en Elsevier maar in Duitsland lijkt het ‘no deal’ te worden. Met alle gevolgen van dien.

Dat ik behalve heel veel boeken lezen en blogposts schrijven ook nog 5.225 minuten naar Spotify geluisterd heb verbaast me wel. Dat mijn favoriete muziek bijna allemaal uit de vorige eeuw komt, dat weer niet.

Amazon Prime Video is nu als app beschikbaar voor de Apple TV 3 en Apple TV 4. Nu hoef ik niet iedere keer mijn Playstation aan te zetten als ik Bosch of Preacher wil kijken.

YouTube wil komend jaar met een eigen streaming muziekdienst gaan komen en de concurrentie met Spotify aangaan. OK dan.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top