Tweetweekoverzicht week 51 2017: Muziekdeals met YouTube en Facebook, Facebook transparency report, vrije toegang tot informatie, leenrecht voor ebooks, midterm review Wsob en tweede evaluatie Wvbp

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Universal tekent deals met YouTube en Facebook

Universal is één van de grootste platenmaatschappijen en heeft deze week kennelijk besloten iets voortvarender te handelen als het gaat om sociale netwerken en muziekrechten. Niet alleen sloten ze een deal met YouTube – voor zowel het vertonen van muziekvideo’s als voor de muziekstreamingdienst die YouTube naar verluidt in 2018 wil gaan lanceren – maar ook werd er een miljoenendeal met Facebook gesloten.

Deze deal maakt het mogelijk dat er muziek van artiesten van Universal kan worden gebruikt bij video’s die geupload worden door gebruikers maar ook hier gaan er geruchten over een muziekdienst die Facebook zou willen starten. Want we zitten echt allemaal te wachten op 18 muziekdiensten ….

Facebook en illegale content

In navolging van o.a. Google publiceerde Facebook afgelopen week ook hun eigen ‘transparency report‘ waarin gemeld wordt hoe ze met intellectueel eigendomsrechtclaims omgaan (in de periode januari t/m juni 2017). Behalve hun tools (o.a. Rights Manager) waarmee rechthebbenden hun claims kunnen doen gelden worden alle klachten en verzoeken behandeld door een apart team binnen Facebook.

Ook de getallen ontbreken niet: er blijken de eerste zes maanden van 2017 224.464 claims ingediend te zijn bij Facebook waarbij in ruim 68% van de gevallen content is verwijderd. Maar liefst 1,8 miljoen werken om precies te zijn. Voor Instagram gaat het om 70.008 claims en is in 64% van de gevallen de foto verwijderd (in totaal bijna 686 duizend foto’s).

Vrije toegang tot informatie

Ik ga er niet nog een keer zinloos lang over klagen maar echt beste mensen, ik kan met woorden bijna niet uitdrukken hoe tergend irritant ik het vind dat er door de Koninklijke Bibliotheek wel gecommuniceerd wordt over allerlei interessante rapporten, onderzoeken en presentaties maar dat die vervolgens ACHTER EEN INLOG worden gezet op metdekb.nl waar geïnteresseerden niet bij kunnen als ze niet mee mogen doen met de kb.

Als iets hartstikke vertrouwelijk is – en wees dan ook eens kritisch of dat echt zo is – deel het dan alleen via mail met betrokkenen. Als iets wel gedeeld kan worden, deel het dan lelijk woord verwijderd ook met iedereen die interesse zou kunnen hebben. Dat ik bibliothecarissen en informatiespecialisten moet uitleggen wat de toegevoegde waarde van een vrije toegang tot informatie is – ook al ligt dat organisatorisch of politiek gevoelig – is misschien nog wel erger dan het niet hebben van die toegang.

Oh en dank aan de ‘klokkenluiders’ die me het rapport hebben toegestuurd naar aanleiding van mijn tweet. Ik zal niet zo flauw zijn om het inhoudelijk te gaan bespreken aangezien ik meer geïnteresseerd ben in wat de KB (en VOB) gaan doen met de conclusies van dit onderzoek. Als iemand tenminste dit rapport uberhaupt gelezen heeft …

Wel of geen leenrecht voor ebooks?

Vorige week meldde de Vereniging Openbare Bibliotheken dat er in een vergadering met de Stichting Onderhandelingen Leenvergoedingen eerder deze maand geen besluit was gevallen over de hoogte van een leenrechtvergoeding voor ebooks.

Dat vond ik interessant want deze vergadering moest wel een uitwerking zijn van een ‘one copy one user’ model waarmee (in beginsel) alle ebooks uitgeleend zouden kunnen worden mits daar een leenvergoeding voor auteurs tegenover zou staan. Dit staat haaks op het huidige model waarbij exemplaren meerdere/vele malen uitgeleend kunnen worden als onderdeel van een (licentie)overeenkomst met uitgevers, maar vloeit voort uit de uitspraak van het Europese Hof van Justitie van 10 november 2016 die de ‘mogelijkheden’ schetst van het kunnen uitlenen van ebooks door bibliotheken.

Ook Bibliotheekblad dook dieper in de materie en vroeg de manager van de Stichting Leenrecht om toelichting. Hieruit blijkt dat dat de partijen begin maart 2018 weer bij elkaar komen om eerst nog de vraag te beantwoorden of het uberhaupt wel nodig en wenselijk is om het one copy one user model verder uit te werken. Zowel de Stichting Leenrecht als de KB en VOB blijken namelijk de voorkeur te geven aan het huidige model hoewel de VOB toch graag een leenrechttarief voor ebooks wil vaststellen en de partijen daarom nog steeds met elkaar om tafel zitten.

Auteurs en uitgevers hebben op basis van het huidige one copy multiple users model een voorstel gedaan aan het ministerie van OCW en de KB voor het beschikbaar maken van ebooks voor uitlening. OCW heeft de reactie op dit voorstel opgenomen in de midterm review van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen.

Midterm review Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen

De midterm review – tussenrapportage in goed Engels :P – van de bibliotheekwet kwam inderdaad nog voor de feestdagen. Minister Van Engelshoven informeerde zowel de Eerste als de Tweede Kamer over de stand van zaken en ging hierbij in op diverse ontwikkelingen.

Bibliotheekblad heeft een prima samenvatting geschreven en gaat ook in op de punten die mij opvielen. Zo behandelt de minister de ontwikkeling van teruglopende uitleningen bij de bibliotheken in combinatie met de Bibliotheek op school programma’s bij schoolbibliotheken. Hierdoor komen er minder leenrechtvergoedingen terecht bij (jeugdboeken)auteurs en dat leidde al tot een oproep van (o.a.) de Auteursbond om de wettelijke uitzondering die schoolbibliotheken hebben op het hoeven betalen van leenrechtvergoedingen, af te schaffen.

Wat ik, voor de goede orde, een onzinnige, onrealistische en ineffectieve maatregel zou vinden.

 

De minister concludeert echter dat de terugloop in leenrechtvergoedingen voor het grootste deel worden verklaard door de afname in uitleningen die sowieso al sinds 1990 in gang is gezet. Dat daardoor de inkomsten van auteurs dalen vindt de minister aansluiten bij het algemene beeld van de arbeidsmarktpositie in de culturele sector (het wordt ‘simpelweg’ lastiger om een goede boterham te verdienen als auteur). Met betrekking tot de schoolbibliotheken stuurt de minister aan op een verdere uitrol van dBos waarbij de uitgeleende exemplaren eigendom zijn van de bibliotheek en daarmee leenrechtplichtig zijn. Betere registratie van die uitleningen zou effectiever zijn dan het schrappen van de onderwijsvrijstelling in de Auteurswet.

Vanzelfsprekend gaat de minister ook in op het leenrecht voor ebooks en het voorstel dat door auteurs en uitgevers is gedaan.

Het één-op-één in de praktijk doorvoeren van de uitspraak van het Europese Hof zou een stap terug betekenen. Auteurs en uitgevers verkennen daarom met de KB de mogelijkheid het huidige systeem te verbeteren.[..] De volgende lijnen tekenen zich hierbij af:

• De te maken afspraken zijn in eerste instantie gericht op het segment Algemeen boek en de Nederlandse auteur;
• E-books komen zoveel mogelijk na een nog nader te bepalen ‘window’ beschikbaar voor uitlening via de openbare bibliotheek;
• Uitgevers en auteurs komen een verdeling van de uitleenvergoeding overeen, bijvoorbeeld uitgedrukt in percentages;
• Auteurs krijgen periodiek inzicht in de uitleencijfers van e-books;
• De repartitie van de vergoeding aan de auteurs wordt via de KB uitgevoerd door de Stichting Literaire rechten auteurs (Lira) en Pictoright.

Dit betekent mijns inziens het beste van twee werelden. Bibliotheken en uitgevers willen afspraken maken over het beschikbaar maken van (alle) ebooks waarbij er een embargoperiode gaat gelden waarna de titels beschikbaar komen voor het uitlenen. De vergoedingen die betaald worden aan uitgevers vloeit nu ook door naar de auteurs en de auteurs krijgen inzage in hoe hun titels geleend worden (zoals dat nu ook voor papieren exemplaren geldt). Op basis van die uitleningen wordt de geïnde uitleenvergoeding verdeeld onder de auteurs.

En het mooiste van alles is dat het niet nodig is om naar een one copy one user model over te stappen terwijl er dan toch eindelijk actuele titels bij gaan komen (afhankelijk van hoe lang die embargoperiode gaat zijn). Klinkt goed!

Tweede evaluatie Wet op de vaste boekenprijs

Elke vier jaar dient door de verantwoordelijke minister van OCW aan de Tweede Kamer verslag te worden gedaan over de werking van de Wet op de vaste boekenprijs. Heeft de wet nog steeds het beoogde effect en wat is de impact ervan op de markt?

In februari 2015 vond de tweede evaluatie van de wet plaats en konden partijen de voor- en nadelen presenteren om de wet in stand te laten. Minister Bussemaker vroeg de Raad voor Cultuur een onderzoek uit te voeren en volgde uiteindelijk haar evaluatie (PDF) het advies van de Raad voor Cultuur op om onder een aantal voorwaarden de Wet op de vaste boekenprijs te verlengen met nog eens vier jaar.

De voorwaarden waren dat er een onderzoek moest komen naar de interne kruissubsidiëring bij uitgevers en boekhandels tussen courante en minder courante titels. Het onderzoek moet zorgen voor een betere empirische onderbouwing van de beoogde effecten van de vbp. Daarnaast moesten de belanghebbenden in het boekenvak, de Koninklijke Vereniging voor het Boekenvak (KVB), het Nederlands Letterenfonds, de Groep Algemene Uitgevers, de Koninklijke Boekverkopersbond en de CPNB, samen gaan werken aan innovatie en versterken de kennis over de ontwikkelingen in het boekenvak.

Tot slot moesten de effecten gemeten en geregistreerd worden in een expertise/innovatiecentrum dat door de KVB zou worden opgezet.

Afgelopen vrijdag stuurde minister Van Engelshoven een tussentijdse rapportage over de wet op de vaste boekenprijs naar de Tweede Kamer. Hier gaat ze in op de resultaten van het onderzoek naar de kruissubsidies (inkomsten van goed verkopende titels financieren de beschikbaarheid van minder goed of slecht verkopende titels) en de werking van KVB Boekwerk, het opgerichte kennis- en innovatieplatform. Ze concludeert: Naar mijn oordeel heeft het onderzoek van SEO aangetoond dat voor een pluriform boekenaanbod kruissubsidies van groot belang zijn en de financiële ruimte hiervoor zal ontbreken indien door de introductie van prijsconcurrentie de inkomsten uit bestsellers niet langer beschikbaar zijn. Met de continuering van de Wet is daarmee het algemeen belang gediend.

Oftewel, het lijkt er op dat de Wet op de vaste boekenprijs voorlopig nog niet gaat verdwijnen.

En verder nog …

Dat mag echt niet he? Foei Whatsapp!

Geen New Media Consortium meer. Dus ook geen Horizon reports meer die de technologische ontwikkelingen in het onderwijs zo mooi duiden.

Ik haalde mijn examen Contractmanagement.

Dutch Filmworks gaat onverdroten verder met de jacht op downloaders van illegale versies van hun films en kondigde afgelopen week aan met schikkingsvoorstellen te gaan werken van 150 euro. Wat toegegeven geen belachelijk bedrag is voor een inbreuk maar dat is een schrale troost als ze je er eentje sturen en je geen idee hebt wie zo’n film gedownload heeft. Er wordt mij wat te gemakkelijk omgegaan met de vele onvolkomenheden van downloaders traceren op basis van een IP-adres.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

  1. Hoe zou Filmworks omgaan met studenten in een studentenhuis die een wifi-verbinding delen? Of kunnen ze daar nog achter kijken om hun bewijslast rond te krijgen?

    Reply

    • Het is één van de (vele?) voorbeelden van hoe een IP-adres echt niet altijd te herleiden is tot een dader. DFW zou kunnen besluiten dit te negeren maar zou ook simpelweg de eigenaar van de internetverbinding – de huurbaas of de universiteit waar het huis staat – kunnen aanspreken. Het gaat DFW immers niet om de vergoeding maar om het veranderen van gedrag en tja, dan is rekeningen sturen naar wie dan ook een goede manier om die discussie intern op gang te krijgen.

      Het gaat geen stand houden bij de rechter maar er zullen heel weinig mensen zijn die voor 150 euro de gang naar de rechter gaan maken; dat kan immers heel gemakkelijk veel duurder uitpakken en dat maakt deze hele constructie zo vervelend. Degenen die structureel inbreuk maken en die films illegaal downloaden zijn niet eenvoudig te traceren en degenen die ze wel een factuur sturen kunnen hun gelijk eigenlijk helemaal niet halen bij een rechter want hoe toon je je onschuld aan?

      Reply

  2. over: Vrije toegang tot informatie
    Ik heb de KB een email gestuurd met de opmerking dat zulke informatie openbaar zou moeten zijn. Ik ben benieuwd …
    Ondertussen ben ik wel nieuwsgierig naar wat er in staat.
    Groet en beterschap,
    Brigitte

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top