Tweetweekoverzicht week 2 2018: Ebook uitleencijfers 2017, NPO-app verzamelt kijkdata, geen verlenging auteursrechtduur in VS, kinderboekenleenmuseum verhuist naar Lochem en providers moeten Pirate Bay blokkeren

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers van 2017

In 2014, 2015 en 2016 schreef ik met regelmaat over de uitleencijfers van ebooks van de Bibliotheek. Dankzij een fijne samenwerking met een collega van de KB kon ik allerlei cijfers aan elkaar relateren en behalve de ‘platte’ uitleencijfers ook iets zeggen over het aanbod van titels, de apparaten waar leners de ebooks op lazen en welke genres/titels nou echt populair waren.

Ik ben dol op het doorspitten van dit soort statistieken en cijfermateriaal. Zoeken naar verbanden en dingen leren van hele gewone en zelfs saaie cijfertjes is deel van de reden waarom ik informatiespecialist ben geworden. Dat je dan een hele berg cijfers krijgt over een onderwerp dat je ook nog boeiend vind is dan al leuk. Nog leuker (en belangrijker!) is dat de collega bij de KB het zelf ook een uitdaging vond om de cijfers op te duikelen waar ik over doorvroeg. Interessant om te weten dat er zoveel duizenden ebooks via de Bibliotheek app geleend en gelezen werden maar het wordt pas echt nuttig als je dat kunt relateren aan het percentage van het aanbod dat ook niet op een andere wijze gelezen kan worden. Platte cijfers vertellen je niets. Het is de context en achtergrond van die cijfers waardoor je er iets van kunt leren.

Eind 2016 vertrok de collega bij de KB en dat was het einde van de samenwerking. Er werden geen cijfers en infographics geproduceerd en toen dat later weer een beetje opstartte, werd dat alleen verspreid via metdekb.nl, een platform voor openbare bibliotheken. En tja, ik werk in een andere soort bibliotheek.

Hele fijne andere collega’s hebben me trouw iedere keer de nieuwe cijfers gestuurd (dank nog daarvoor!) maar uiteindelijk zijn dat geen cijfers waar ik iets mee kan. Puur de platte cijfers van de uitleningen en die zijn vervolgens uitgesplitst per bibliotheek waar de lener tot behoort. En oh ja, nog onderverdeeld in de leeftijdscategorie van die lener. Het zal misschien interessant zijn voor bibliotheek X om te weten dat binnen hun ledenbestand zoveel procent gebruik maakt van de ebooks maar zonder inhoudelijke context vind ik dat zelf nietszeggend.

En dus heb ik in 2017 niets geschreven over het gebruik van de ebooks bij de Bibliotheek want er valt ook niets zinnigs te zeggen. Ik zie dit de komende jaren ook niet veranderen. Dat betekent dat ik nog later in 2018 een kort stukje zal schrijven over de officieel vastgestelde uitleencijfers van ebooks (tot en met 2017) als het CBS dit publiceert. Maar ondanks het feit dat anderen daar weer hun eigen conclusies uit trekken, zeggen die cijfers dus niks meer dan dat er zo veel miljoen uitleningen zijn geweest. C’est la vie.

Ben je toch nu al nieuwsgierig? Kijk dan vooral op het blog van Mark Deckers die dieper ingaat op de cijfers van 2017 die nog wel gedeeld worden door de KB. En feliciteer hem dan gelijk even met zijn 10e blogverjaardag!

NPO-app verzamelt jouw data

Kijk tv via de NPO-app en je gegevens komen bij tientallen bedrijven terecht … wil je dat niet, dan kun je de app niet gebruiken. Dat schoot belangenorganisatie Bits of Freedom in het verkeerde keelgat want het schendt de privacy van burgers die feitelijk gedwongen worden om akkoord te gaan als ze (publieke) tv willen kijken. Tegenover NRC Handelsblad geeft de NPO aan bezig te zijn met het geven van een keuzemogelijkheid over advertenties maar dat is toekomstmuziek.

Arnoud Engelfriet legt op zijn blog ook uit waarom de NPO hier fout zit.

Geen verlenging van de duur van het Amerikaanse auteursrecht

De beschermingsduur van het auteursrecht was al heel lang maar toch was er redelijk wat paniek bij de grote Amerikaanse mediabedrijven toen eind jaren 90 de eerste werken van Disney in het publiek domein dreigden te komen. Na veel lobbywerk werd in 1998 een nieuwe wet geintroduceerd die de duur van de bescherming van het auteursrecht oprekte naar maar liefst 95 jaar na het verschijnen van het werk. De Copyright Extension Act, of de Mickey Mouse Act zoals die beter bekend werd, ging met terugwerkende kracht in en zorgde er voor dat er in totaal veertig jaar lang geen enkel werk in het publiek domein is gekomen van een Amerikaanse maker.

Maar volgend jaar loopt ook die bescherming af en zullen op 1 januari 2019 de eerste werken uit 1923 in het publiek domein terecht komen. Dat is een interessant jaartal want in 1923 werd Disney opgericht, ook al verscheen Mickey Mouse – waar het in 1998 om te doen was – pas voor het eerst in beeld in 1928.

Aangezien de media-industrie zijn uiterste best deed het publiek domein op te schorten – en daar ook in slaagde – zijn er zorgen dat er opnieuw geprobeerd zal worden om nieuwe wetgeving te introduceren die de termijn nogmaals moet verlengen. Dat lijkt echter niet het geval te zijn constateert Ars Technica in een artikel waarbij ze meerdere auteursrechtenorganisaties om een reactie vroegen.

Of dat ook het geval zal zijn in 2024 als Disney Mickey Mouse ‘kwijt raakt’ aan het publiek domein durf ik te betwijfelen maar vooruit, dat gaan we ter zijner tijd dan wel zien.

Stichting ‘t Oude Kinderboek verhuist naar Lochem

Ik ben best wel opgelucht. Ruim 3 jaar geleden maakte ik een boekenplog over de prachtige collectie oude kinder- en jeugdboeken van Stichting ‘t Oude Kinderboek. Die deelden een pand met de bibliotheek Deventer maar aangezien de bibliotheek een nieuwe locatie krijgt stond ook de Stichting op straat met hun collectie.

In het voorjaar verhuist de verzameling naar het Stadshuus aan de Markt in Lochem en dat zou in de zomer weer open voor het publiek moeten zijn. Mits het kinderboekenleenmuseum in Lochem weer vrijwilligers vinden dus mensen worden ook opgeroepen om een steentje bij te dragen.

KPN, T-Mobile en Tele2 moeten ook Pirate Bay blokkeren

Met de uitspraak van het Europese Hof van Justitie in de hand wist Brein vorig jaar een blokkade van The Pirate Bay af te dwingen bij de rechter. Dit betrof echter een zaak tegen XS4ALL en Ziggo. ‘Natuurlijk’ besloot Brein ook een zaak tegen de overige providers in Nederland aan te spannen en afgelopen week oordeelde de rechtbank Midden-Nederland (pdf) dat ook KPN, T-Mobile en Tele 2 de site binnen 10 dagen moeten gaan blokkeren.

Voor beide uitspraken geldt dat het om voorlopige uitspraken gaat aangezien de bodemprocedure – waarvoor de vragen aan het Europese Hof werden gesteld – nog steeds loopt bij de Hoge Raad en er daar nog geen uitspraak gedaan is.

Het principiële en pragmatische loopt met dit soort uitspraken wel heel ver uit elkaar. Een snelle zoekactie leert me dat er al tientallen proxy-sites zijn die je zonder problemen toegang geven tot de The Pirate Bay en natuurlijk omzeil je met elke VPN de blokkades van je eigen provider. Dus tja. Persoonlijk zou ik The Pirate Bay vooral mijden omdat ze met cryptocurrency scripts werken in je browser en niet omdat Brein vindt dat je er niet bij mag.

En verder nog…

Maar om nou een (afgesloten) mok mee te zeulen in mijn rugzak?

Bibliotheken doen hun best om Fire and Fury aan hun collecties toe te voegen. Ik vraag me af hoeveel leners het boek daadwerkelijk (helemaal) gaan lezen.

Nadat de WPA2 standaard jarenlang steeds verder onderuit werd gehaald qua beveiliging – ooit kostte het hackers jaren werk om het te hacken en tegenwoordig kan iedereen met een script dat trucje – komt de Wi-Fi Alliance nu dan eindelijk met de opvolger die weer veilig zal moeten zijn. Eind 2018 zullen de eerste apparaten en routers op de markt komen die de WPA3 standaard ondersteunen maar het zal vermoedelijk nog vele jaren duren voordat ook iedereen overgestapt is.

Laten we eerlijk zijn. Het is niet alsof je die nog gebruikte.

Als je wil dat mensen veilig(er) gaan internetten, dan zul je dat op een hoger niveau heel laagdrempelig moeten regelen. Dat is wat SURF nu gaat doen voor studenten en medewerkers in het hoger onderwijs door een nieuwe VPN dienst aan te bieden. Ik heb geen idee of Windesheim dit ook gaat aanbieden aan de studenten en medewerkers maar het blijft een bijzonder goed idee.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top