Tweetweekoverzicht week 4 2018: Playboy en linken naar foto’s, ISNI, Google audioboeken en Apple vernieuwt hun ebooks app

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Playboy klaagt website aan voor linken naar foto’s

Vorig jaar schreef de site Boing Boing over een galerij van (alle) Playmate centerfolds (die ooit in het blad hebben gestaan door de decennia heen) en linkte daar vervolgens ook naar toe. Die galerij was door iemand op de fotowebsite Imgur gezet en verdween – niet verrassend – bijna net zo snel als dat die er geplaatst was.

Playboy was ‘not amused’ maar heeft nu een rechtszaak aangespannen tegen Boing Boing waarin ze de site beschuldigen van inbreuk op hun auteursrechten door te linken naar die galerij.

Wellicht dat ze zich gesterkt voelen door de uitspraken die het Europese Hof deed over het linken naar illegaal geuploade (Playboy) foto’s door Geenstijl maar het lijkt meer een poging te zijn om een hele specifieke casus met specifieke uitspraak – onder Europees recht – toepasbaar te krijgen zodat Amerikaanse bedrijven letterlijk websites kunnen aanklagen als er gelinkt wordt naar (mogelijk) auteursrechtelijk beschermd materiaal. En aangezien 99,9% van de content (natte vinger inschatting) op internet auteursrechtelijk beschermd is zou een veroordeling ernstige gevolgen kunnen hebben voor de vrijheid op het internet.

In Amerika kan een website zich echter beroepen op fair use – iets dat niet bestaat in het Europese recht – en dat is precies wat Boing Boing doet. Het is bijna ondenkbaar dat een rechter journalisten, onderzoekers en burgers zal gaan verbieden om te linken naar content maar goed, het zal de eerste keer niet zijn dat er rare dingen in Amerika gebeuren.

ISNI is het wel

Zo hoor je nooit iets van ISNI – het international standard name identifier voor het identificeren van miljoenen auteurs, artiesten en andere personen die bijdragen leveren aan creatieve werken – en zo meerdere keren in een week.

In het hoger onderwijs/onderzoekswereld gaat ISNI het bestaande Nederlandse DAI (digitale auteur identifier) vervangen waarmee onderzoekers en wetenschappelijke auteurs geïdentificeerd worden en moet je dat vooral niet verwarren met ORCID wat de internationale identifier is voor onderzoekers. Al vind ik die verwarring niet raar.

Daar waar ORCID dus bedoeld is voor onderzoekers beoogt ISNI de standaard te zijn voor het uniek identificeren van alle makers. Volgens de ISNI website zijn er inmiddels 9,5 miljoen identifiers uitgegeven waarvan 8,8 miljoen individuen en 700.000 organisaties. Binnen die 8,8 miljoen individuen zijn er maar liefst 2,6 miljoen onderzoekers.

Afgelopen week kondigde echter ook YouTube aan samen te gaan werken met ISNI waarin (ook) artiesten en schrijvers een ISNI identifier krijgen. Dat zou het aanzienlijk makkelijker moeten maken om werken aan de correcte makers toe te wijzen op het internet en natuurlijk ook om handhaving van auteursrechten te verbeteren.

Hoe je als Nederlandse auteur, schrijver, artiest of onderzoeker aan een ISNI identifier kunt komen is me niet duidelijk. Op de site van ISNI staat de KB als registration agency vermeld maar daar zijn ze sinds 1 januari van dit jaar mee gestopt volgens mij. Het lijkt er op dat ik er voorlopig geen eentje kan aanvragen om mezelf te onderscheiden van die andere (Zweedse) Raymond Snijders wiens publicaties ik soms aantref tijdens een ego google search :)

Google verkoopt audioboeken

Het gerucht ging al een weekje rond maar dat bleek te kloppen toen afgelopen dinsdag de Google Books sectie van de Google Play Store werd uitgebreid met audioboeken. Jawel, je kunt nu dus losse titels kopen als audioboek in de Play Store en beluisteren via de website of de Play Books app die daarvoor ook een update heeft gekregen op Android en iOS.

Het Nederlandstalige aanbod lijkt heel beperkt te zijn (ik kon de Nederlandse versies van de Harry Potter boeken vinden hoewel ik de Stephen Fry versies zou aanraden maar goed) maar helaas is er geen goede manier om er achter te komen wat er allemaal meer is. Google is dan misschien wel de koning van de zoekmachines maar een fatsoenlijke webwinkel maken waar je behalve een zoekbalk ook nog de inhoud kunt ontdekken op een andere manier, vergeet het maar. Er valt ook niets te sorteren op taal (of prijs) dus je vindt bijna alleen maar Engelstalige titels. Die qua prijs nauwelijks of niet kunnen concurreren met wat Audible biedt.

Die laatste heeft meer en betere apps voor het beluisteren van audioboeken dus persoonlijk denk ik dat Google nog een lange weg te gaan heeft als ze van audioboeken (of ebooks trouwens) een succes willen maken. Maar een beetje concurrentie kan geen kwaad natuurlijk.

Apple vernieuwt hun ebooks app en store?

Over geruchten gesproken: in een vroege versie van de iOS 11.3 update die aan ontwikkelaars is verspreid lijkt de iBooks app vervangen te zijn door een vernieuwde versie die nu ‘Books’ heet. Apple lijkt op het punt te staan om zowel de app als de achterliggende iBook Store (als onderdeel van de iTunes app/Store) grondig te herzien.

Of ze daarmee ook meer prioriteit gaan geven aan het produceren van geoptimaliseerde ‘Enhanced Editions’ boeken – zoals de fraaie set van George R.R. Martin boeken – valt nog te bezien natuurlijk maar ook al heb een broertje dood aan dat gesloten ecosysteem van Apple, ik moet toegeven dat dit soort ebooks wel wat toevoegen.

En verder nog …

Ik vroeg na bij Lemniscaat of er ebooks van Thea Beckman op stapel stonden en hoewel dat niet zo was was ik niet de eerste met deze vraag. Stuur ook een mailtje als je deze ebooks wilt.

Heb jij ze allemaal gelezen?

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (7) Write a comment

  1. Ik blijf het eigenaardig vinden: dat iemand copyright schendt door dingen van een ander op het internet te plaatsen lijkt me volstrekt logisch. Maar dat anderen die daar verder niets mee te maken hebben je vertellen dat er zoiets bestaat vind ik een forse inbreuk op je recht op vrije meningsuiting. Je vertelt een ander dat iets bestaat, waarom zou je dat niet mogen doen? Het is aan de rechthebbende om de inbreukmaker aan te pakken maar nu wordt de klokkenluider door wie ze niet zelden weten dat er inbreuk wordt gemaakt hard aangepakt. Dat maakt onze vrije maatschappij steeds onvrijer. Want je zult lang niet altijd weten of iets al dan niet met toestemming van de rechthebbende op het internet staat.

    Reply

    • Ik kan me alleen maar aansluiten bij je verhaal. Paul. Heel vanzelfsprekend dat rechthebbenden kunnen en mogen optreden tegen website die hun beschermde werken zonder toestemming plaatsen en belachelijk dat sites/mensen ‘aangepakt’ worden door er simpelweg op te wijzen dat het er staat.

      Ik vind dat bij grijze gebieden – waarbij sites iets ergens anders uploaden zodat ze er probleemloos naar kunnen linken en er geld aan kunnen verdienen – de rechter prima mag beoordelen of dit wel of niet toegestaan is (zoals bij Sanoma vs Geenstijl gebeurde) maar als je al gaat tornen aan het beginsel van mogen verwijzen naar anderen dan torn je mijns inziens inderdaad aan de vrijheid van meningsuiting.

      Reply

  2. Ik heb een andere vraag/opmerking over e-books. Namelijk de publicatiedatum. Ik heb net het volgende bericht naar ‘De Bibliotheek Online’ gestuurd.
    Tot de publicatiegegevens van papieren boeken behoren onder andere het jaartal van uitgave, als het om een vertaling gaat het jaartal de titel en het jaar van de oorspronkelijke uitgave. In de catalogus van de e-boeken op van de http://www.onlinebibliotheek.nl/ vind ik als publicatiedatum, het moment waarop het boek als e-boek is ‘gepubliceerd’. Soms staat er in het e-boek op welke gedrukte versie het e-boek is gebaseerd. Soms is dat een druk die jaren na de oorspronkelijke uitgave is gemaakt. Ik vind dat een rare en onhandige gewoonte. Het resultaat is dat wanneer je in http://www.onlinebibliotheek.nl/ op jaar van uitgave zoekt, een hele serie boeken vind met hetzelfde jaar van uitgave. Vaak is het plezierig as je meerder boeken van een bepaalde auteur leest, deze in chronologische volgorde te lezen. Zeker als er sprake is van een (soort) serie. Nu is het nodig om elders de juiste volgorde van het te lezen oeuvre op te zoeken.
    Hieronder twee voorbeelden:
    Titel
    Oorspronkelijke uitgave In e-book catalogus
    James Thompson Engelen van sneeuw.
    Karakter Uitgevers, cop. 2012 Snow angels. – Cop. 2009 Karakter Uitgevers, Uithoorn, 2012
    Tranen van Lucifer
    Karakter Uitgevers, cop. 2013 Lucifer’s tears. – London : Avon, 2011
    Karakter Uitgevers, Uithoorn, 2013
    Helsinki noir
    Karakter Uitgevers, cop. 2013 Helsinki white. – Cop. 2012 Karakter Uitgevers, Uithoorn, 2013

    Van de 28 boeken die van Tess Gerritsen als e-book beschikbaar zijn is de vermelding van de publicatiedatum als volgt.
    2017 3
    2016 1
    2015 10
    2014 1
    2013 1
    2012 2
    2011 9
    2010 1

    Waarom wordt dit systeem zo gehanteerd?

    Reply

    • Ik ben benieuwd wat de Bibliotheek daar op antwoordt maar het is, zeker in dit geval, een gevolg van de keuze om in de catalogus records voor exemplaren op te nemen en niet voor titels waar vervolgens exemplaren aan gehangen worden. Als je op bibliotheek.nl in de catalogus op ‘Tess Gerritsen’ zoekt dan zie je dat ook goed: de titels komen meerdere keren langs waarbij verschillende drukken en papieren/ebook versies allemaal een eigen zoekresultaat zijn.

      Tel daarbij op dat er bij ebooks een flinke slag heeft plaatsgevonden om met terugwerkende kracht titels digitaal op de markt te brengen en het feit dat er bij het invoeren van de informatie in de catalogus kennelijk gekozen is om informatie over het oorspronkelijke verschijningsjaar achterwege te laten, dan krijg je dus de situatie die je nu beschrijft.

      De noodzaak om conform uitgebreide regels van titelbeschrijving te catalogiseren en daarmee ook een goed werkende catalogus te creëren waarmee er op vele manieren gezocht en gesorteerd kan worden (inclusief geavanceerd zoeken), lijkt minder gevoeld te worden. Je ziet het ook op boekenwebsites (Kobo en Google Play Books zijn zoektechnisch echt dramatisch slecht) maar het is doodzonde dat ook bibliotheken het kennelijk loslaten.

      Reply

      • Het lijkt mij juist een mooie taak voor ‘bibliotheken’ om deze functionaliteit gestalte te geven.
        Ik heb na mijn doctoraal examen Sociologie UvA: 1984. De toenmalige Opleiding Wetenschappelijk Bibliothecaris (OWB): 1985-1987 gevolgd. Daar het onderdeel ‘titelbeschrijving’ gevolgd. Ik vond het vreselijk, maar wel verhelderend voor de gebruiker ervan. Ik heb 2 maanden part-time als wetenschappelijk bibliothecaris gewerkt en ben toen UD bij de toenmalige vakgroep, die de opleiding verzorgde, in dienst getreden. En mijzelf vervolgens als ‘informatiewetenschapper’ betiteld.

        Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top