feedback ebooks

Feedback: Doe niet zo moeilijk over ebooks

Arnaud Nourry is CEO en topman van Hachette (Livre Group), één van de ‘Big Five’ uitgevers op de Engelstalige markt. In een interview met een Indiase website over de ebookmarkt doet hij enkele opmerkelijke uitspraken over het verschijnsel ebooks en dat triggerde mij weer om feedback te geven in de eerste editie van een nieuwe rubriek op Vakblog. 

Nourry beantwoordt eerst enkele inleidende vragen maar gaat al snel in op een stukje geschiedenis als hij de vraag krijgt over de strijd die Hachette tegen Amazon gevoerd heeft over de prijsstelling van ebooks. Zijn uitgangspunt is dat ze grip op de prijzen van ebooks moeten hebben en per se wilden voorkomen dat ze te goedkoop zouden worden. Zestig procent van de prijs van het papieren boek is wat het moet zijn volgens hem.

It’s not that we’re against ebooks. People have to pay a price that is about 40% lower than the print price. And it works.

Heel veel visie en vertrouwen heeft hij echter niet als het om de mogelijkheden van ebooks gaat:

It’s the limit of the ebook format. The ebook is a stupid product. It is exactly the same as print, except it’s electronic. There is no creativity, no enhancement, no real digital experience. We, as publishers, have not done a great job going digital. We’ve tried. We’ve tried enhanced or enriched ebooks – didn’t work. We’ve tried apps, websites with our content – we have one or two successes among a hundred failures. I’m talking about the entire industry. We’ve not done very well.

OK. Ebooks zijn een stom product, het is net als een papieren boek maar dan digitaal en het is niet echt een ‘digitale ervaring’. Ondanks de vele experimenten die Hachette met ebooks gedaan heeft vindt hij kennelijk dat alle uitgevers het niet goed gedaan hebben met ebooks.

Moeilijk doen als het juist makkelijk moet

Met die laatste opmerking ben ik het helemaal eens. Uitgevers hebben het inderdaad niet goed gedaan de afgelopen tien jaar met ebooks. Maar dat is niet omdat ze geen ‘exclusieve digitale ervaring’ hebben weten te maken van ebooks waar mensen (goed) voor willen betalen. Nee, uitgevers hebben gefaald om in te zien dat ebooks juist niet papieren boeken zijn die je op een schermpje kunt lezen.

Bij boeken op papier bepaalt de uitgever precies wat en hoe je dat boek gaat lezen. Over de opmaak van de bladzijdes wordt nagedacht en het lettertype, de grootte van de letters, marges, regelafstand liggen allemaal vast. De typografie, de vorm van het boek, het gebruik van kleur en afbeeldingen … alles wordt vooraf gedefinieerd en dat levert het vaste eindresultaat op dat je in de hand kunt houden.

Bij dat stomme product dat ebook heet bepaalt de ereader of leesapp zelf voor het grootste gedeelte hoe de inhoud van het boek gelezen wordt. Ben je dyslectisch? Dan pas je het lettertype aan naar iets dat je gemakkelijker kunt lezen. Zijn je ogen niet meer zoals ze vroeger waren (of wil je juist graag zoveel mogelijk tekst op 1 pagina/scherm proppen)? Dan kun je de lettergrootte aanpassen naar eigen smaak. Aan het einde van een lange dag pas ik vaak ook de regelafstand aan op mijn ereader omdat het lezen dan iets minder inspannend is.

Wat een ebook dus moet doen, wat een ebook dus moet zijn, is zo eenvoudig mogelijk. Of beter gezegd, ze moeten er simpelweg op gericht zijn dat je als lezer ervan zelf alle flexibiliteit hebt om de leeservaring aan te passen. Ongeacht op welk apparaat je aan het lezen bent, ongeacht welke ‘digitale ervaring’ een uitgever mee wil geven.

Oftewel, hoe meer een uitgever zit te rommelen en te experimenteren met een ebook, hoe vervelender het wordt voor een koper van dat ebook. Ik heb een mailbox vol met vragen van teleurgestelde lezers die ebooks kochten die ze niet of niet goed konden lezen op hun ereaders. Ingesloten lettertypes, ebooks met multimedia die niet afspelen op de meeste apparaten en ebooks waar de uitgever te weinig inspanning voor gedaan heeft zodat ze vol zitten met technische of tekstfouten. Maar waar wel 50% tot 60% van de prijs van het papieren boek voor gevraagd wordt.

Geef de digitale lezer wat die wil

Net zoals er voor papieren boeken een markt is voor goedkopere paperback en duurdere hardcover-edities, is er heus wel plaats voor ‘verrijkte’ ebooks die volop gebruik maken van de multimediale mogelijkheden van digitale boeken. Het door Hachette geminachte Amazon snapt dat. De Kindle in Motion boeken voegen animaties, geluid en nieuwe illustraties toe aan bestaande boeken. Lees je ze in de Kindle app dan krijg je die ook te zien en te horen. Lees je hetzelfde boek op een ereader echter, dan krijg je de oorspronkelijke versie zonder al die extra’s.

En wat Amazon beter snapt dan welke uitgever dan ook is dat lezers ebooks helemaal niet zien als een alternatief voor papieren boeken. Een gemiddelde lezer van papieren boeken koopt elke maand misschien 2 of 3 boeken als je geluk hebt. Zorgvuldig uitgekozen omdat de prijs hoog is en een boek ook weer ruimte inneemt in je huis.

Ebooks zijn daarentegen veel laagdrempeliger mits de prijs dat ook aanmoedigt. Niemand heeft 300 ongelezen boeken in huis vermoed ik terwijl ik veel meer ongelezen ebooks heb. Ik loop niet de boekwinkel in om 30 oudere titels van Dean Koontz als paperback in te slaan maar ik heb diezelfde titels wel bij Amazon in de aanbieding gekocht voor ca. 2 euro per stuk. Je raadt het vast al, de boeken van Dean Koontz worden niet door Hachette uitgegeven.

En die ebooks lees ik dus anders. Elke leesapp en elke ereader geeft de mogelijkheid om het lettertype aan te passen naar Bitter of Bookerly. Ik verklein de marges bijna altijd en pas de regelafstand aan. Maar ik lees soms ook een stukje terug als ik verderop in een boek doorkrijg dat een eerder geïntroduceerd personage belangrijk wordt. Met twee tikjes kan ik terug via de inhoudsopgave of de zoekfunctie. Het incidentele onbekende woord is met een longpress ook meteen opgezocht en bij een non-fictie boek klik ik soms door op een link naar een website.

Dat kan allemaal zonder dat de uitgever moeilijk hoeft te doen. Sterker nog, het werkt alleen maar als de uitgever niet te moeilijk doet en ebooks vol propt met dingen waar lezers alleen maar last van hebben. Wie zit er te wachten op ebooks die alleen maar gelezen – beleefd? – kunnen worden zoals een uitgever dat wil? Op die paar apparaten waar dat uberhaupt op mogelijk is?

Verkoop ons nou gewoon dat kale ebook dat je zo stom vindt maar dat gelezen kan worden zoals wij willen op de apparaten die we al hebben. Als die prijs tenminste niet zo stom hoog is natuurlijk. Zul je zien dat het met je marktaandeel ook nog wel goed komt.

In Feedback geef ik mijn mening over uitspraken van anderen, nieuws en ontwikkelingen zonder dat ik aan het researchen en factchecken sla. Wees het gerust met me oneens in de reacties hieronder.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (13) Write a comment

  1. Ook ik lees graag e-books. Toch wil ik een kanttekening maken. De vormgeving van een boek kan in een aantal gevallen wel belangrijk zijn en soms heb je het gevoel dat het uiterlijk van een boek precies zo overkomt, als het bedoeld is, en dat het mooi meeresoneert met de inhoud. In dat geval is het boek eigenlijk een soort schilderij. Dus in sommige gevallen zou ik in ieder geval het “bedoelde” uiterlijk dat met vakmanschap gemaakt is, willen bewaren in een e-book. Dat geldt zeker voor poezie. Denk je maar eens in hoe het bekende gedicht van Theo van Doesburg er uit zou moeten zien.
    https://nl.wikipedia.org/wiki/Dada%C3%AFsme#/media/File:I.K.Bonset_Centra_Pats_1915(1).jpg
    Hopelijk krijgen we ooit eens een goed te lezen “papier”-scherm dat het standaardboek kan tonen, net als in een pdf, maar dat ook voor de verhalenboeken de lettertypes kan aanpassen. Anders kopen we deze boeken inderdaad maar gewoon als echt boek, net als een schilderij.

    Reply

    • Maar daar ben ik het helemaal met je eens, Peter. Het is wat ik bedoel met dat er ook plaats is voor verrijkte ebooks die meer (moeten) doen dan alleen maar de tekst weergeven. Ik heb prachtige atlassen in mijn boekenkasten (nou ja, er bovenop) staan die totaal niet tot hun recht zouden komen in een klein paperback formaat, laat staan als ebook voor op mijn Kobo ereader.

      Voor prentenboeken, kookboeken en ongetwijfeld nog veel meer categorieën moet de layout ook verankerd worden omdat het anders niet meer werkt en kun je juist met multimedia de inhoud verrijken. Ik heb bijvoorbeeld meerdere digitale prentenboeken waar een voorleesstem ‘in zit’ die het verhaal voorleest. Dat voegt voor mij ook echt iets toe en ik vind het dus geen probleem om daar hetzelfde – of zelfs iets meer! – voor te betalen.

      Maar hoe groot deze categorie ebooks ook is, het is een klein deel van wat er verkocht wordt. Het overgrote deel van de ebooks is (literaire) fictie en ik blijf van mening dat ik die voor de prijs van een kopje koffie zou moeten kunnen consumeren. Net zoals ik zelf bepaal of ik er melk of suiker bij wil, wil ik zo’n ebook op mijn manier kunnen lezen. Papieren boeken lees ik ook nog graag maar die lees ik dus op een andere manier.

      Soms heb je twijfelgevallen en dat kan ik me met poezie goed voorstellen. Ik vergelijk dan de papieren versie met de digitale en kies dan degene die me het beste aanspreekt.

      Reply

  2. Goed stuk, Raymond. Helemaal mee eens. Sinds enkele maanden ook overgestapt op een e-reader. Nog nooit zoveel gelezen als nu. Het feit dat je de “leeservaring” (lettergrootte, regelafstand, …) zelf kunt instellen is voor mij, straffe-brildrager, een echte uitkomst. En ook dat je, vanuit je huis, een groot aanbod ter beschikking hebt is fantastisch: klassiekers voor een prikje en nieuwigheden aan vaak lagere prijzen dan de papieren versies. Ik ga enkel nog voor papier, waar dat een meerwaarde heeft: fotoboeken, of studieboeken met grafieken, diagrammen, enz.

    Mvg,
    Yves

    Reply

    • Precies! Het zijn twee heel verschillende soorten gebruik voor twee heel verschillende formaten. Het aanbod is digitaal zo groot geworden dat ik met papier veeleisender ben geworden. ‘Eenvoudige’ boeken lees ik bij voorkeur digitaal terwijl ik enorm kan genieten van (hoge kwaliteit) papieren boeken als daar goed gebruik van foto’s en typografie wordt gemaakt.

      Een mooi voorbeeld vind ik de (jeugd)boekenserie George van Lucy (en Stephen) Hawking. Deel 1 heb ik in het Engels gekocht als ebook maar uitgeverij Kluitman maakt er bijna kunstwerken van in de Nederlandse vertaling. Een stevige hardcover met grote illustraties, aangevuld met kleurenfoto’s van planeten en zonnestelsels die niet in de ebookversie zitten (http://www.kluitman.nl/boeken/george-de-geheime-sleutel-naar-het-heelal-deel-1/). Ik heb het papieren boek dus alsnog gekocht omdat deze versie echt iets toevoegt. Dat doet Kluitman dus heel erg goed.

      Reply

  3. Integendeel, ik ben het helemaal met je eens! Ik heb dan ook 3 e4aders voor verschillende leessituaties ;)

    Reply

  4. Prachtige analyse Raymond van de leeservaringen die mogelijk zijn op een e-reader. Ik ervaar het precies zo. De meeste fictie boeken lees ik op mijn Kindle die ik overal mee naar toe neem. In de trein op vakantie en naast mijn bed :>
    Daarnaast koop ik ook nog ‘gewone’ papierenboeken, juist omdat die soms in hele mooie edities uitgegeven worden (en nog in mijn boekenkast passen). Ik ga dan wel voor de extra mooie edities die vooral op de Engelstalige markt voorhanden zijn. Vooral bij grote seriewerken (Fantasy) is het ondoenlijk om alle 6 of 8 delen in de boekenkast te plaatsen…maar het eerste deel in een mooie uitgave, dat lukt wel. De rest lees ik als e-book.

    Reply

  5. Wat een denigrerende visie, Raymond. Dan bedoel ik natuurlijk niet jouw uitstekende analyse, maar de zienswijze van genoemde Arnaud Nourry.
    Voor mij zijn het ook niet de schrijvers en de uitgevers die voor de verrijking van mijn ebook leeservaring zorgen, maar de mogelijkheden die de ereader mij biedt. De Wikipedia functie op mijn Kindle zorgt er bijvoorbeeld voor dat ik namen van plaatsen en (historische) personen, onbekende woorden, wetenschappelijke termen, etc. met twee of drie aanrakingen van het scherm tevoorschijn kan toveren, waardoor veel boeken enorm aan dimensie winnen.

    Grappig is dat ik netto veel meer boeken (als ebooks dan) ben gaan kopen sinds ik een ereader heb, terwijl ik ook de nodige titels uit de bibliotheek download en andere van vrienden en kennissen doorgestuurd krijg. Die laatste zou je feitelijk als illegaal verkregen kunnen zien. Toch had ik zonder ereader beduidend minder geld aan boeken uitgegeven. Aan mij verdienen uitgevers dus vanwege het uitgeven van ebooks extra.

    Reply

  6. Heerlijk stuk. Dank je wel.
    Ik kan inderdaad prima mijn e-reader aanpassen qua lettergrootte wat inderdaad fijn is als je 60 bent.
    Maar ik zou best wel eens een e-book willen hebben met een kleurtje voor de omslag. Een beetje meer moeite mogen de uitgevers dus best van me doen.
    En Kindle: ik zit nu al drie maanden te worstelen met een boek dat ik op kan halen bij Amazon (cadeautje via LibraryThing) , Amazon herinnert me er ook regelmatig aan, maar ik kan geen Kindle lezen en dat kan ik Amazon niet vertellen omdat ze geen e-mailadres daarvoor hebben.

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top