dode links header

Dode links in ebooks opsporen en repareren met behulp van Calibre

Dode links heb je niet alleen op websites maar kunnen ook in ebooks voorkomen. Met de Broken link checker van Calibre kun je deze dode links in ebooks opsporen en (handmatig) repareren met behulp van o.a. Google en The Wayback Machine.

Als je op een website met een linkje verwijst naar een andere website dan loop je het risico dat deze na verloop van tijd niet meer werkt. Webpagina’s worden verplaatst, verwijderd of komen achter een betaalmuur terecht waardoor de gevreesde 404 Not Found melding te voorschijn komt. Het is enorm veel werk om deze dode links op te sporen – ik spreek uit ervaring – en dat is de reden waarom ik linkrot tegenwoordig liever probeer te voorkomen op dit blog.

Maar dode links komen (helaas) niet alleen voor op websites. Ook in (non-fictie) ebooks wordt vaak gebruik gemaakt van links naar websites en online documenten als achtergrondinformatie bij de onderwerpen die besproken worden. Idealiter houdt een auteur of uitgever rekening met het feit dat deze links eigenlijk duurzaam moeten zijn – door ze te archiveren in The Wayback Machine of Perma.cc – maar in de praktijk zal dat maar zelden het geval zijn.

Ik liep er tegen aan in het exemplaar van ‘The End of Ownership‘ dat ik in november 2016 kocht. Een uitstekend boek maar toen ik het recentelijk opnieuw aan het doorspitten was viel me op dat meerdere links niet meer werkten. Ik ging op zoek naar een tooltje waarmee je dode links kunt opsporen, zoals die er ook voor websites zijn, en vond die – goed verstopt – in Calibre terug.

Dode links opsporen in Calibre

Sinds december 2013 beschikt Calibre over een eigen ebook-editor om ebooks te kunnen bewerken die in de bibliotheek staan. Het is een bijzonder handige tool om handmatig een ebook te repareren of aan te passen maar het kan ook een aantal dingen automatisch doen.

Zorg er dus eerst voor dat je het boek importeert in de Calibre bibliotheek en klik vervolgens op de menuknop Edit book om het in de editor te openen.

dode links ebooks calibre

De editor is een los programma en heeft zijn eigen menu. Onder Tools vind je daar een kopje External links en kun je vervolgens klikken op Check external links.

Calibre gaat vervolgens alle hyperlinks die naar webpagina’s of andere locaties buiten het ebook leiden controleren.

dode links ebooks calibre

Afhankelijk van hoeveel links er in het boek zitten duurt dat even maar na een tijdje krijg je een overzicht van links die niet rechtstreeks te openen zijn.

dode links ebooks calibre

In het geval van ‘The End of Ownership’ kreeg ik 26 links terug die een foutmelding opleverden. Je kunt klikken op het line number [1] om te zien waar in de tekst de link terug te vinden is – handig als je iets meer informatie nodig hebt om met behulp van Google een nieuwe link op te sporen – maar je kunt ook gelijk klikken op Fix this link [2] om de nieuwe URL op te geven. In het ebook wordt dan vervolgens de nieuwe link gebruikt.

Er is niet echt een stappenplan te maken van hoe je een (eventuele) gecorrigeerde link op het spoor komt maar je kunt het beste beginnen met de link zelf te kopiëren en te plakken in de browser (of Google) om te kijken of je een doorverwijzing vindt. Maar ook om vast te stellen of de link ook echt wel dood is want als er een cookie melding op een site staat dan zal de linkchecker het ook als een foutmelding terug krijgen.
Werkt de link wel gewoon? Vul dan de link gewoon opnieuw in bij Fix this link om het uit het lijstje met dode links te halen.

Link 1 bleek bijvoorbeeld nu een nieuwe URL-structuur te hebben omdat rechtspraak.nl vorig jaar de site vernieuwd heeft.

dode links ebooks calibre

Link 2 was echter van het internet verdwenen want de site shelffree.org.uk bestaat inmiddels niet meer. Een goede oplossing is dan om de link op te zoeken in The Wayback Machine die miljarden webpagina’s periodiek archiveert. En jawel, ook deze link bleek een maand nadat de blogpost gepubliceerd is gearchiveerd te zijn. Door op Fix this link te klikken kun je dan de (werkende) link ter vervanging van de bestaande opgeven.

dode links ebooks calibre

Documenten of webpagina’s die naar een (iets) andere URL zijn verplaatst komen ook veel voor en daar helpt het om de naam van het bestand – de pdf in dit geval – gewoon via Google op te zoeken. In dit geval bleek een sub(sub)domein geschrapt te zijn uit de URL.

En dit zul je uiteindelijk voor elke afzonderlijke link moeten gaan uitzoeken. Waarom werkt de link niet meer en is er een nieuwe link die nu gebruikt kan worden? Of dit al het werk waard is zul je voor jezelf moeten bepalen natuurlijk maar het is wel goed dat je tenminste de mogelijkheid hebt om de dode links in ebooks te repareren.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (2) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top