Tweetweekoverzicht week 12 2018: Libris Literatuurprijs 2018 ebookactie, Facebook privacy, EU geoblocking, Blurred Lines uitspraak, KeepVid en abonneer je op digitale kranten met Google

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Libris Literatuurprijs 2018 ebookactie deel 1

Libris mailde me met de mededeling dat de zes genomineerden voor de Libris Literatuurprijs 2018 de komende zes weken hun eigen ebookactie krijgen. Een leuke manier om elke week mee te lezen en na zes weken te kijken of je het eens bent met de uiteindelijke winnaar?

  • Martin Michael Driessen – De pelikaan -> deze week voor €4,99
  • Ilja Leonard Pfeijffer – Peachez, een romance
  • Arjen Van Veelen – Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken
  • Marjolijn van Heemstra – En we noemen hem
  • Tommy Wieringa – De heilige Rita
  • Murat Isik – Wees onzichtbaar

Cambridge Analytica en de 50 miljoen Facebook profielen

Het is onmogelijk om dit gemist te hebben volgens mij maar afgelopen week ging het zo’n beetje alleen maar over de 50 miljoen Facebook profielen die het bedrijf Cambridge Analytica wist te verzamelen middels een app. Die app werd door honderdduizenden mensen gebruikt maar ook de profielen van al hun vrienden werd verzameld teneinde de Amerikaanse kiezer te benaderen en te kunnen beïnvloeden tijdens de afgelopen presidentsverkiezingen.

Wat vooral opvalt (nu pas) is niet wat het bedrijf gedaan heeft maar de rol die Facebook maar blijft spelen in dit soort datalekken. Ook deze keer heeft Facebook het al in 2015 geconstateerd dat het fout zat met de app maar ondernam bijna geen acties. In een artikel in The Guardian staat een uitstekend artikel die weergeeft hoe Facebook en Cambridge Analytica in essentie zonder enige hindernissen hun eigen gang konden gaan.

Zuckerberg gooide er nog een excuus uit maar het lijkt er niet op dat er structureel iets gaat veranderen aan de ongebreidelde toegang die third party apps en sites hebben tot de persoonlijke informatie van Facebookgebruikers. Natuurlijk ontstond er meteen een soort ‘beweging’ om je Facebook account op te zeggen maar dat is vooral symbolisch. Alle andere internetgrootmachten doen grotendeels hetzelfde en het is niet alsof Facebook niet transparant is over het feit dat hun gebruikers hun verdienmodel zijn. Iedereen klikt toch echt zelf op al die apps, leuke testjes en al die andere leuke gimmicks waarvoor je je Facebook profiel gebruikt.

Weten waar je die toegang weer ongedaan kunt maken en checken wat Facebook van je verzamelt, dat is echter niet breed bekend. Misschien verdient dat nog een aparte blogpost volgende week.

Die 50 miljard in daling van de waarde van hun aandelen zou Facebook wel eens een heel stuk sneller kunnen overtuigen iets aan hun beleid te veranderen dan die opgezegde accounts.

Geoblocking in Europa voor producten en diensten verleden tijd

Bijna drie jaar nadat de Europese Commissie de eerste plannen voor een Digital Single Market bekendmaakte – inclusief een voornemen om een einde aan geoblocking te maken – kwam vorige week (20 maart) inderdaad een einde aan geoblocking in de 28 EU-landen. Tenminste, dat is hoe de EU het brengt maar hoewel het idee dat je producten en diensten in elk land van de EU moet kunnen kopen/leveren heel goed klinkt, zijn de meeste webdiensten uitgesloten als ze auteursrechtelijk beschermde werken leveren. Zoals alle streamingdiensten en de verkoop van ebooks en films bijvoorbeeld.

Sterker nog, het verbod op geoblocking blijkt maar voor een drietal specifieke situaties van toepassing te zijn:

  • Verkoop van goederen zonder fysieke levering. Oftewel, als jij een supervoordelige televisie op een Portugeese website vindt dan mag jij die ook kopen. Mits je hem zelf gaat ophalen of betaalt voor de ongetwijfeld idioot hoge verzendkosten;
  • Verkoop van diensten die op een specifieke locatie geleverd worden. Je kunt een arrangement voor Euro Disney in Parijs rechtstreeks kopen op de Franse website zonder verplicht doorgestuurd te worden naar een Nederlandse site;
  • Verkoop van elektronisch geleverde diensten. Als jij een website wilt laten hosten door een Noorse webhost dan kun je dat doen zonder dat er extra kosten in rekening gebracht worden.

Laat ik het maar als een klein stapje in de goede richting beschouwen maar het is wel een grotendeels symbolische stap aangezien geoblocking in de praktijk pas echt merkbaar is voor die diensten waar je met auteursrechten en licenties te maken hebt. Daar wil de Europese Commissie ook nieuwe regels voor opstellen maar dat zal aanzienlijk minder makkelijk gaan gok ik zo.

Blurred Lines uitspraak verzwakt bescherming van Amerikaanse muziek

Drie jaar geleden oordeelde de Amerikaanse rechter dat het nummer Blurred Lines (van Robin Thicke & Pharell Williams uit 2013) inbreuk maakt op het muziekauteursrecht van (de erfgenamen van) Marvin Gaye met zijn nummer Got to Give It Up uit 1977. Ook al vond de jury dat die inbreuk niet opzettelijk had plaatsgevonden, de uitvoerenden van Blurred Lines moesten miljoenen dollars betalen. Het was vooral een bijzondere zaak omdat het nummer noch qua teksten noch qua melodie inbreuk had gemaakt volgens de rechter maar om de ‘groove’ van het nummer: de bas en het gebruik van koebellen dat ook in Got to Give It Up zit. Aspecten die onderdeel uitmaken van de melodie maar die normaliter niet afzonderlijk beschermd zijn (kunnen worden).

Thicke & Williams gingen in hoger beroep en nu, jaren later, ligt het oordeel van de Court of Appeals er. Het merendeel van het panel van rechters oordeelde dat de eerdere uitspraak in stand blijft en het nummer dus inderdaad inbreuk maakt.

De rechter die anders oordeelde schreef in haar dissent een ferme waarschuwing over de consequenties van beschermen van dergelijke onderdeeltjes: ‘Blurred Lines’ and ‘Got to Give It Up’ are not objectively similar” and that the two songs “differ in melody, harmony, and rhythm. Yet by refusing to compare the two works, the majority establishes a dangerous precedent that strikes a devastating blow to future musicians and composers everywhere.”

Deze uitspraak schept het precedent dat muzieknummers dus heel verschillend kunnen zijn maar, omdat ze bepaalde basiselementen op een zelfde manier gebruiken, nog steeds als inbreukmakend beschouwd kunnen worden. Het levert een situatie op waarbij letterlijk iedereen die een rifje, overgang of instrument voor de eerste keer gebruikt een recht krijgt om dat bij alle anderen te verbieden. Als je dan bedenkt dat je per definitie beperkt bent in het aantal noten, akkoorden en instrumenten dat je kunt gebruiken, dan maakt in beginsel elk nummer wel inbreuk op iets dat in een eerder muzieknummer geïntroduceerd werd.

Hier hebben we het laatste nog niet over gehoord vrees ik. Hopelijk is er nog een kans dat deze kwestie voor de Supreme Court uitgevochten gaat worden want de belangen zijn nu wel wat groter geworden dan alleen de erven van Marvin Gaye.

Keepvid is niet meer

KeepVid was een van de grootste sites waarmee je video’s van o.a. YouTube of Vimeo kon downloaden maar heeft afgelopen week het onderspit moeten delven tegen de advocaten van o.a. YouTube die deze praktijken met lede ogen aanzien. De mogelijkheid om een linkje te plakken en de video voor eigen gebruik te downloaden is verdwenen en in plaats daarvan vind je een PR praatje over hoe ongewenst het downloaden van streaming video’s is.

Interessant hieraan is dat YouTube het zelf natuurlijk niet leuk vindt dat hun video’s gedownload worden (ze staan het ook niet toe in hun algemene voorwaarden) maar ‘niet leuk vinden’ en algemene voorwaarden vanzelfsprekend wat anders is dan het juridisch niet mogen. Algemene voorwaarden gelden alleen als je een overeenkomst hebt met YouTube (omdat je bijv. video’s uploadt) en juridisch is het maken van een thuiskopie gewoon toegestaan. Maar dat vind je niet terug in de informatie op de KeepVid site ….

Gelukkig zijn er nog vele alternatieven op het web te vinden, al twijfel ik er niet aan dat ook die post gaan krijgen van YouTube en hun advocaten.

Abonneer je op kranten met Google

Met Subscribe with Google wil Google het makkelijker maken om een abonnement af te sluiten op digitale media. Het idee is dat je dan geen account per site/krant hoeft aan te maken maar met je Google account – en gekoppelde betalingsmethode – kunt abonneren.

De dienst lanceert ‘binnenkort’ met diverse digitale kranten wereldwijd zoals de New York Times en The Washington Post maar ook NRC Media gaat hier aan deelnemen.

Ergens zit hier wel een goed idee maar als het om digitale kranten gaat denk ik niet dat ik zoveel abonnementen wil gaan afsluiten dat ik het op één plek bij elkaar hoef te houden. Laat staan bij Google….de kans dat ze een Google Analytics hebben waarmee ze precies kunnen volgen welke artikelen je online leest bij de deelnemende kranten acht ik bijzonder groot.

En verder nog …

Zelfgemaakte ondertitels mogen nog (steeds) niet van de rechter en vormen een inbreuk op het auteursrecht. Wat natuurlijk juridisch gezien klopt. Ook al heeft de scriptschrijver zelf niets in te brengen als feitelijk rechthebbende en is het een kul argument om auteursrechteninbreuk op te voeren tegen mensen die ondertitels maken.

De Kindle app is mijns inziens een fijne manier om ebooks te lezen (en audioboeken te beluisteren) en is weer een stukje beter geworden. Nu maar hopen dat Apple ooit nog met een nieuwe iPad Mini komt want daar is de Kindle app echt perfect op.

Stadkamer Zwolle is de beste bibliotheek van Nederland 2018, bleek tijdens het Nationale Bibliotheekcongres. Ik vond hem ook mooi in elk geval.

Instagram gaat voorrang geven aan nieuwere berichten omdat ze ook wel merken dat mensen niet zitten te wachten op foto’s van drie dagen oud die boven in je tijdlijn verschijnen. Dat is wel wat anders dan een terugkeer naar een chronologische weergave waar iedereen op hoopt maar zal misschien de app een beetje handiger in het gebruik maken. Heel misschien.

Volwassenen “vonden het verwarrend dat zij pas een maand later aan de beurt waren” en de jeugd las te weinig in juni. Dat zijn de redenen die aangevoerd worden bij de mededeling van de KB dat de VakantieBieb vanaf 2018 pas vanaf 1 juli geopend zal zijn voor iedereen.

Ik denk dat je dan ook naar een aanbod zou kunnen kijken dat meer in trek is bij de jeugd. Of meer aan promotie in scholen zou kunnen doen voor het gratis lezen in juni. Maar helaas zullen de kinderen en scholen pas vanaf 1 juli aan de slag kunnen met de VakantieBieb. Als de vakantie letterlijk voor de deur staat …

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

  1. Hoi Raymond,
    Wat is je mailadres? Dit nav je oproep in een vorig bericht.
    Wil ik wel op reageren.
    Groeten,

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top