Tweetweekoverzicht week 15 2018: Libris Literatuurprijs 2018 ebookactie deel 4, nieuwe DRM voor Duitse bibliotheek-ebooks, auteursrecht vs. digitaal erfgoed en Bookstore Day

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Libris Literatuurprijs 2018 ebookactie deel 4

Libris mailde me met de mededeling dat de zes genomineerden voor de Libris Literatuurprijs 2018 de komende zes weken hun eigen ebookactie krijgen. Een leuke manier om elke week mee te lezen en na zes weken te kijken of je het eens bent met de uiteindelijke winnaar?

  • Martin Michael Driessen – De pelikaan
  • Ilja Leonard Pfeijffer – Peachez, een romance -> deze week voor €4,99
  • Arjen Van Veelen – Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken
  • Marjolijn van Heemstra – En we noemen hem
  • Tommy Wieringa – De heilige Rita
  • Murat Isik – Wees onzichtbaar

Nieuwe DRM voor ebooks in Duitsland

Patrick tipte me op een artikel op het Duitse lesen.net waarin de aankondiging van een nieuwe DRM voor ebooks besproken wordt die de Duitse openbare bibliotheken gaan introduceren. Jawel, de bibliotheken stappen af van Adobe DRM en willen zsm overstappen op CARE (“content & author rights environment”) DRM dat ontwikkeld is door een mij onbekende Frans bedrijf TEA (“the eBook alternative”). De TEA website is alleen Franstalig en hoewel mijn Frans niet magnifique is, is het wel duidelijk dat het ook een redelijk kleine partij in dat land is.

Boeiend is wel dat CARE gebaseerd is op het Readium Licensed Content Protection project dat als een goedkopere maar vooral veiligere vorm van DRM ontwikkeld wordt die ook niet aan een specifieke leverancier gebonden is (zoals Adobe DRM dat wel is natuurlijk). De eerste (en laatste) keer dat ik hier over las was bij de aankondiging ervan en het artikel dat Bill Rosenblatt erover schreef. Het leek toen al geoptimaliseerd te zijn voor ebookuitleen en de Duitse bibliotheken zien hier overduidelijk de voordelen van in (net als ikzelf overigens).

Het gigantische nadeel lijkt echter voor lief genomen te worden en dat is dat Readium LCP, of beter gezegd CARE, zo nieuw is dat het niet door ereaders ondersteund wordt. Tolino heeft aangegeven CARE te gaan ondersteunen in hun ereaders maar voor letterlijk alle andere modellen en merken is het maar de vraag of die ondersteuning gaan bieden. En met vele honderdduizenden ereaders in omloop betekent het zonder enige twijfel dat een (grote) groep lezers simpelweg gedwongen zal worden om de nieuwe app of webreader te gaan gebruiken, danwel een nieuwe ereader te gaan kopen.

Binnen een jaar wil de bibliotheek definitief afscheid gaan nemen van Adobe DRM en hoewel ik daar niet rouwig om zal zijn vraag ik me wel af of het middel niet erger is dan de kwaal. Er zal gegarandeerd een groep bibliotheekgebruikers gaan afvallen omdat die geen kennis en geen zin hebben om de overstap naar een nieuwe manier van ebooks lenen te gaan maken. Helemaal als daar een fors prijskaartje aan komt te hangen …

Auteursrechten en digitaal erfgoed

Het is de eerste keer niet dat rechthebbenden botsen met erfgoedinstellingen die – met alle goede intenties – beeldbanken met gedigitaliseerd materiaal online zetten. En het zal ook de laatste keer niet zijn vrees ik.

Deze keer botste een Rotterdamse uitgever met Erfgoed Leiden over 25 afbeeldingen die (abusievelijk) in de online beeldbank zaten. Erfgoed Leiden had ondanks een controle over het hoofd gezien dat deze nog beschermd waren en kwam er met de uitgever vervolgens niet uit. Het leidde tot een rechtszaak en – voorspelbaar – tot een uitspraak in het nadeel van de erfgoedinstelling.

Vanuit het auteursrecht bekeken valt er geen speld tussen te krijgen want het staat niet ter discussie dat Erfgoed Leiden inbreuk heeft gemaakt en noch de goede bedoelingen noch het feit dat het om een erfgoedinstelling gaat tellen mee in een auteursrechtelijke afweging. Desondanks blijf ik van mening dat er voor archieven en erfgoedinstellingen een wettelijke uitzondering gemaakt moet worden die hen minimaal beschermen tegen rechthebbenden die hun rechten menen te moeten handhaven op deze manier. Een combinatie bijvoorbeeld van een collectieve regeling waarmee deze instellingen het online zetten van hun collecties netjes kunnen regelen, en een vrijwaring tegen rechthebbenden als inbreukmakend materiaal (dat buiten zo’n regeling valt) binnen een korte termijn na constatering offline gehaald wordt.

Als je van archieven en erfgoedinstellingen als maatschappij vraagt om je culturele erfgoed in stand te houden, dan zul je ze verdorie ook de middelen moeten geven dat te doen.

Bookstore Day

Gisteren, 14 april, was het de tweede Bookstore Day en dat lijkt een succes te zijn geworden als ik alle tweets mag geloven. Er deden (veel) meer boekhandels mee dan de vorige keer met een grote verscheidenheid aan (kortings)acties en activiteiten dus ik ben benieuwd wat volgend jaar gaat brengen.

Dankzij alle ongelezen digitale boeken die ik nog heb voelde ik niet de behoefte om op stap te gaan maar ik vind het wel een prima ontwikkeling dat boekhandels zich meer profileren en het ook aantrekkelijker (lees, de moeite waard) maken om je boeken daar te gaan halen. Ik zag nog steeds ‘Steun je lokale boekhandel en koop daarom niks bij Bol en andere online boekwinkels’ oproepen die ik altijd onzin vind – sorry mensen maar concurreren op sentiment alleen is een verloren strijd – maar ook veel berichten dat mensen de meerwaarde zien van een fijne boekhandel waar je nog steeds kunt snuffelen en met de boekhandelaar een praatje kunt maken. Dat lukt bij Bol toch minder.

Laat staan dat je er iemand kunt gaan knuffelen.

En verder nog…

Niet verrassend maar ebooks zijn goedkoper geworden de afgelopen jaren.

Muzieklicenties in games verlopen ook en dus is de kans groot dat je straks ineens naar andere muziek moet gaan luisteren in GTA 4. Tenzij je de consoleversie hebt natuurlijk want die kunnen ze niet aanpassen :)

Nu gaat zelfs het Europese Hof van Justitie zich buigen over de vraag of de Facebook data van Europese gebruikers op Amerikaanse servers terecht mogen komen.

Hoe het Europese auteursrecht zo ontzettend van het pad af kan gaan vliegen is werkelijk niet meer voor te stellen.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (2) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top