feedback ebooks

Feedback: Zijn audioboeken de nieuwe ebooks?

Voor zover ik weet zijn er geen cijfers bekend over de Nederlandse audioboekenmarkt maar in The Guardian was vorige maand te lezen dat het uitstekend gaat met audioboeken in de UK. Een verdubbeling in de verkoop van de afgelopen vijf jaar en audioboeken vormen in 2018 inmiddels 5% van alle Britse boekaankopen. Luisteren we liever naar een boek in plaats van dat we ze lezen? Zijn audioboeken qua niche en marktaandeel de nieuwe ebooks geworden?

Ik weet niet precies hoe lang het geleden is maar het zal zo rond 2004 zijn geweest denk ik. Ik had een jaar daarvoor een mp3 speler (zo’n piepkleine van Creative, de MuVo) gekocht omdat ik elke dag meerdere uren onderweg was van huis naar werk. Op een gegeven moment had ik alle muziek al 200 keer voorbij horen komen en wilde ik eens naar wat anders luisteren.

Ik vroeg me af of er ook audioboeken verkrijgbaar waren zodat ik naar een fijn verhaal kon luisteren terwijl ik onderweg was. De precieze details weet ik niet meer maar ik herinner me vooral dat ik teleurgesteld was in het aanbod. Luisterboeken waren er wel in Nederland maar dat was vooral het domein van de Blindenbibliotheek (heette dat al Dedicon toen?) en hoewel je sommige titels op CD kon kopen – en lenen in de bieb – was dat bepaald niet het aanbod wat ik zocht.

Helemaal al niet omdat ik vooral Engelstalige SF en detectives zocht en daar ook weinig aanbod in leek te zijn. Uiteindelijk vond ik de Doctor Who audioverhalen van Big Finish en heb ik me letterlijk jaren vermaakt met de briljante delen uit de serie met de Achtste Doctor. Ik heb er een blijvende affectie voor (de stem van) Paul McGann aan overgehouden.

Overigens vind je alle Big Finish ‘audiodramas’ die ik toen luisterde – inclusief degene met de 8ste Doctor die begint bij deel 16 – tegenwoordig terug op Spotify en kan ik je die dus van harte aanbevelen als je elke dag een uurtje of twee te doden hebt.

Maar goed, dat was toen. Anno 2018 is er veel veranderd als het gaat om audioboeken. De bibliotheek heeft zijn eigen LuisterBieb app, abonnementsdienst Storytel biedt al enkele jaren een uitgebreid aanbod van titels voor een vast bedrag per maand en als je liever losse titels aanschaft dan is Luisterrijk al vele jaren de beste bestemming. Er zijn 3400 Nederlandstalige titels beschikbaar (bron) en Storytel pronkt inmiddels met ruim 60.000 (vooral Engelstalige) titels.

Of die ook veel geluisterd en gekocht worden weet ik niet – er zijn geen NL cijfers van bekend voor zover ik weet – maar in de UK gaat het prima met de audioboeken kennelijk. Uit de Nielsen Bookscan blijkt dat: “Sales have doubled in the past five years, with commuters and men aged 25 to 44 accounting for the bulk of purchases.”

While UK consumers bought 3% fewer books last year than 2016 overall across all print and digital formats, audiobook purchases rose both in volume by 12% and value by 15%, with purchases in this format nearly doubling since 2012. Audiobook purchases now account for 5% of consumer book spending in the UK, and 7% of fiction sales by value, Nielsen said.

Hoezo net als ebooks?

Ook al kun je audioboeken niet één op één vergelijken met ebooks, ik zie wel degelijk overeenkomsten. Toen ik in 2007 boeken zocht voor mijn eerste echte ereader moest ik eveneens terugdenken aan mijn zoektocht naar luisterboeken voor mijn mp3 speler enkele jaren daarvoor. Er was bijna geen Nederlandstalig (legaal) aanbod van ebooks en de paar Engelstalige webshops waren ook alleen maar gevuld met enkele recente titels van een paar uitgevers die het experiment wel aan durfden te gaan. EPUB was nog geen standaard in die tijd en Amazon moest nog met de Kindle gaan komen.

Vanaf 2010 ‘braken’ ebooks door qua populariteit en ontstond er eindelijk voldoende aanbod van digitale titels zodat je überhaupt over een markt kon spreken. Natuurlijk, er ontstond ook een idiote hype en totaal onrealistische verwachting dat ebooks het papieren boek zouden gaan vervangen maar als je jaar na jaar naar de verkoopcijfers keek zag je vooral een trend waarbij ebooks een klein – maar significant – deel van de boekenmarkt zouden gaan vormen. In het eerste kwartaal van 2018 maken ebooks 7,1% van de markt uit.

En ik denk dat het qua trend hetzelfde gaat zijn voor audioboeken. Uitgesmeerd over een veel langere periode dan ebooks weliswaar maar voortgestuwd door dezelfde ontwikkeling: de groeiende behoefte om niet alleen verhalen op papier te lezen maar om ze ook in andere vormen tot je te nemen. En met dezelfde uitdaging als bij ebooks want ook bij audioboeken worden er meteen vergelijkingen gemaakt met het lezen (en kopen) van papieren boeken.

Terwijl ik papieren boeken, ebooks en audioboeken nooit anders heb gezien als drie verschillende producten die door drie verschillende doelgroepen gebruikt (en gekocht) worden. Met wat overlap omdat er ook een groep is die twee of drie boekvormen lezen. Inmiddels lijkt men in de UK wel door te hebben dat het zo werkt, getuige de uitspraak van Jacks Thomas, directeur van de London Book Fair: This fascinating research […] appears to show what we have long suspected, that audiobooks are not eating into print or e-book share but bringing new consumers into the consumer book market.

Net als bij ebooks heeft het een paar jaar geduurd voordat ook het aanbod van audioboeken volwassen werd. Audible heeft, nadat ze door Amazon werden overgenomen in 2008, flink aan de weg getimmerd. Bijna elke titel die in Amerika uitkomt heeft een Kindle en een Audible versie omdat Amazon snapt dat ze voor verschillende doelgroepen zijn.

In Scandinavië ontdekte Storytel dat audioboeken enorm populair waren en dat voorlezers soms nog bekender werden dan de auteurs van de boeken zelf. Ook in Nederland timmeren ze flink aan de weg en is het veel eenvoudiger geworden om naar boeken te luisteren in plaats van ze te lezen. Abonnementsdienst Bookchoice maakt elke maand 8 titels beschikbaar voor de leden als ebook maar daar zitten ook de audioboekversies bij voor degenen die liever luisteren.

Mijn mp3 speler ligt tegenwoordig in de bureaulade en is vervangen door de Audible app op mijn telefoon. Tijdens mijn dagelijkse wandelingen van en naar stations luister ik naar boeken omdat ik nou eenmaal geen boeken kan lezen tijdens het lopen. Soms zijn dat boeken waar ik zowel de audioboek- als ebookversie van heb en kan ik in de trein verder lezen waar ik met luisteren gestopt ben. Soms zijn dat boeken die zo mooi voorgelezen worden dat ik ze zelf niet meer hoef te lezen. Zoals Neil Gaiman en Stephen Fry bijvoorbeeld hun eigen boeken voorlezen. Of zoals Scarlett Johansson Alice in Wonderland vertelt.

Daar kan dan geen papieren boek (of ebook) tegen op. Nee, audioboeken verdienen absoluut hun eigen stuk van de boekenmarkt.

In Feedback geef ik mijn mening over uitspraken van anderen, nieuws en ontwikkelingen zonder dat ik aan het researchen en factchecken sla. Laat gerust weten wat jij vindt in de reacties hieronder.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

  1. ‘audioboek’ (anglicisme) Hoor je overal, het is toch gewoon ‘luisterboek’?

    Reply

    • Dat is waar. Ik gebruik het ook vaak door elkaar heen maar juist omdat ik vooral bij Audible luister zijn het voor mij ‘audiobooks’. Een anglicisme inderdaad.

      Reply

  2. Goed verhaal Raymond!
    En er zijn inderdaad geen integrale cijfers over luisterboekgebruik (en omzet) in Nederland (helaas).
    Met het oog op de komende Week van het uisterboek (start 9 mei as) misschien leuk een beetje aanvullende geschiedenis over het luisterboek in NL:
    De oprichter en naamgever van Luisterrijk (Dirkjan van Ittersum) vond in 2006 hetzelfde als jij: ook hij was teleurgesteld over het aanbod in NL voor ‘de gewone consument’, en vrijwel nergens waren digitale versies van luisterboek-CD’s beschikbaar. Dat was de reden dat hij naar mij toe kwam en we samen Luisterrijk oprichtten (gebouwd door Icontact), die de eerste downloadshop voor luisterboeken in het Nederlands taalgebied werd. Het verkrijgen van de (digitale download)rechten van de NL luisterboeken die wel op CD beschikbaar waren, was zo mogelijk nog complexer dan de bouw van de webshop.

    Alhoewel we vanaf dag één (eind 2006) gefocused waren op DRM-vrije audio in een open formaat (MP3, door ons voorzien van social DRM) omdat ‘iedereen MP3-spelers had’ kwam de echte doorbraak pas met de opkomst van smartphones, tablets en apps. Geen gedoe meer met MP3-bestanden downloaden (dat was toch best moeilijk voor veel mensen), maar gewoon een app bedienen op een device dat je altijd bij je had. Dat zorgde echt voor de emancipatie van het luisterboek.

    We richtten in 2010 de ‘business to business’ dienst Luisterhuis op, die ‘het CB van digitale luisterboeken’ werd, omdat het CB deze markt niet zag zitten. Inmiddels levert Luisterhuis de ‘masterfiles’ van digitale luisterboeken van zo’n 200 NL uitgevers aan Storytel, de Luisterbieb, Bliyoo, binnenkort MagBoox, Google Play, buitenlandse bibliotheken, Deezer, en allerlei partijen die ik nog niet mag noemen. En natuurlijk levert Luisterhuis ook aan alle downloadshops, waaronder (nog steeds) Luisterrijk, die overigens de meeste Nederlandstalige luisterboeken heeft (meer dan Storytel, Luisterbieb etc.), omdat niet iedere uitgever aan iedere partij wil leveren.

    In principe weet Luisterhuis veel over de markt, maar niet alle afnemers delen hun cijfers. En daarom kan ik alleen maar bevestigen dat het aanbod NL-talige titels ca 3400 omdat, dat er al jarenlang een behoorlijke groei is in omzet en afzet (nooit een dip geweest zoals in het ‘gewone’ boekenvak) en dat de groei van abonnementsdiensten en bibliotheekdiensten groter is dan de groei in downloadverkoop. Maar overal is groei :-)

    Reply

  3. Nadat ik Mythos, geschreven en voorgelezen door Stephen Fry zelf, heb geluisterd en nu bijna aan het einde ben van de schier eindeloze serie verhalen over Sherlock Holmes avonturen met de immer verbaasde Dr. Watson door Sir Arthur Conan Doyle (overigens ook voorgelezen door the incomparable Stephen Fry…), lijkt het alsof ik ‘om’ ben. ‘s Avonds luister ik als ik de hond aan het uitlaten ben, de Audible app staat aan van en naar mijn werk en toch… toch houdt iets me tegen om ‘all in’ te gaan: de prijs van de audiobooks. Ik snap waarom de prijzen ervan zo hoog liggen, maar gemiddeld $25-$45 vind ik aardig wat, terwijl ik een e-book voor de helft of een derde van de prijs kan kopen. Ik ben er nog niet aan toe om een abonnement op Storytel te nemen. Naast Spotify, Netflix en andere maandelijkse abonnementen worden die kleine bedragen toch een aardige berg geld. Als de prijs van de audiobooks daalt, zal ik echter sneller overgaan tot de koop ervan en dan vooral ten koste van e-books. Lezen van een apparaat bekoort me minder dan het book in mijn hand en haalt het helaas niet bij een goed voorgelezen werk door een uitmuntende verteller.

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top