Ebooks in Nederland: de nieuwe cijfers (Q2 2018)

Er is veel geschreven over trends, beschikbaarheid, prijsbeleid, verkoopaantallen en (het uitblijven van) succes van ebooks in Nederland de laatste jaren maar in bijna alle gevallen gebeurde dat zonder duidelijke cijfers en feiten die als onderbouwing zouden moeten fungeren. Het CB verzorgt de distributie van bijna alle ebooks in Nederland en produceert sinds 2014 elk kwartaal een infographic met cijfers over de actuele stand van zaken van ebooks in Nederland.

Enkele dagen geleden publiceerde CB de nieuwe E-book Barometer van het tweede kwartaal van 2018. Niet zo maar weer een reguliere Barometer want deze keer heeft de infographic een thema, nl. het spannende boek. Dat maakt het vergelijken met eerdere kwartalen een stuk lastiger – en voor een aantal specifieke grafieken zelfs onmogelijk – maar toch probeer ik nog wat algemene ontwikkelingen te duiden.

Vooraf:

  • In de kop van de Barometer zijn de, vorig kwartaal samengevoegde trends voor verkopen, uitleningen en abonnementen nog steeds aanwezig zodat je in één opslag ziet hoe de cijfers zich verhouden tot die van de afgelopen 12 maanden en die van hetzelfde kwartaal vorig jaar;
  • De eerste twee ‘Barometer cirkels’ zijn gelijk aan die van vorige kwartalen maar het aandeel Bestseller als ebook en Ebookprijs t.o.v. fysiek zijn vervangen door Spannende titels in Bestseller 60 als ebook en Aandeel spannend boek;
  • Alle grafieken hebben een aangepaste ‘spannende’ typografie;
  • Nieuwe grafieken zijn: Trends in prijzen, Het effect van de Gouden Strop en Afzet in kanalen per spanningsgenre;
  • Verdwenen grafieken zijn: Beschikbaarheid per kanaal en Verkopen vs abonnementen als lifecycles;
  • CB doet geen uitspraken over de mate waarin hun cijfers de daadwerkelijke markt vertegenwoordigen in Nederland. Zo levert uitgever Overamstel – één van de grootste aanbieders van ebooks in Nederland – zelf hun ebooks aan en gaan die niet via CB. Dat geldt vanzelfsprekend ook voor de self-published titels. Als iemand meer informatie heeft over welke titels/uitgevers nog meer niet geteld worden door CB dan hoor ik het graag.

Ebooks in Nederland Q2 2018 (of H1 2018)

E-book-barometer-NL-Q2-2018

Wat valt me op?

Een barometer toont de belangrijkste metertjes bovenaan en dat doet de E-Book Barometer ook: Het aandeel digitaal in totale verkoop (in afzet) is het afgelopen kwartaal minimaal gestegen van 7,0% (in Q4 2017) naar 7,1% (in Q1 2018) naar 7,3% nu. Een jaar geleden was dit 6,7% dus het blijft nog steeds een langzame (maar gestage) stijging. Over 154 jaar zou het aandeel 100% moeten zijn als dit zo doorgaat.

In het aandeel ebooks in online verkoop gaat het echter niet richting de 100% want de daling zet licht door. In Q2 2017 was dit aandeel maar liefst 30,9% maar het zakte in Q3 2017 weer terug naar 27,5% en vervolgens in Q4 2017 verder naar 27,2%. In Q1 2018 zette de dalende lijn zich door (26,7%) en dit kwartaal zitten we op 26,2%. Als het gaat om boeken die online verkocht worden is (ruim) een kwart een ebook en driekwart blijft papier.

Ik vond het aantal titels in de bestseller 60 die als e-book verschenen nooit een zinnige indicator omdat het procentueel gemakkelijk beïnvloed wordt door fotoboeken, kookboeken en prentenboeken die nou eenmaal niet zo handig als ebook zijn (want ze werken niet op een ereader). In het kader van de aandacht voor het spannende boek is de indicator veranderd naar het percentage spannende titels in bestseller 60 als e-book. En tja, dat is 100% omdat dit genre wel prima werkt als ebook natuurlijk. Heel spannend is het allemaal niet.

De gemiddelde e-bookprijs t.o.v. fysieke prijs is nu als een aparte grafiek opgenomen en dus is er plek voor een nieuwe meter: het aandeel van het spannende boek als e-book. 33,7% van de verkochte ebooks in Nederland is een spannend boek.

CB laat sinds vorig kwartaal de trends, behalve voor de verkopen, ook voor de uitleningen en abonnementen zien. Kijk je naar de verkoop en vergelijk je dat met Q2 van 2017? Dan blijkt de groei van 3,2% van Q1 2018 nu afgenomen te zijn en zelfs een daling van 0,9% te zijn. Kijk je naar naar de afgelopen 12 maanden dan is het nog steeds een stijging van 2,9% (tegenover 5,4% in het vorige kwartaal)

Bij de uitleningen is nog stevige groei zichtbaar al is die wat minder dan de vorige keer: vergeleken met Q2 2017 stegen de uitleningen met 11,2% (18% in Q1 2018) terwijl, als je naar de afgelopen 12 maanden kijkt, die groei hoger ligt met 18,3%. (was 18,7% in Q1 2018)

Bij de abonnementen hebben we nog steeds te maken met de forse groei dankzij Kobo Plus. Vorig kwartaal waren die groeipercentages extreem hoog met 2291% t.o.v. Q1 2017 en 1194% t.o.v. de afgelopen 12 maanden. Dit kwartaal zien we nog steeds een stijging van 364% t.o.v. Q2 2017 en 803% t.o.v. de afgelopen 12 maanden. Mooie cijfers lijkt me.

Afzet grafieken

De grafiek Verkopen en uitleningen IN AFZET laat zien dat er prachtige pieken voor zowel uitleningen als verkopen zijn in elk derde kwartaal maar ook dat dat de hierboven genoemde cijfers niet de trend van de afgelopen drie maanden weergeeft. Zowel het aantal uitleningen als het aantal verkopen is sterk gestegen in Q2 2018.

Zie je dus wel prachtig keer op keer de trend terugkomen van sterke stijgingen in Q2 en Q3 die vervolgens weer afzakken in Q4 en Q1.

exclamation uitroeptekenSinds Q3 2017 blijkt het aantal uitgeleende ebooks consequent hoger liggen dan het aantal verkopen maar zijn de trends van dalingen en stijgingen (bijna) identiek.

De Verkopen & abonnementen IN NETTO-OMZET geeft inzicht in het aandeel van abonnementsdiensten in de omzet van ebooks. De pieken en dalen van de verkoop & uitleningen uit de afzetgrafiek zijn ook te zien in deze grafiek en lijken bijna gelijk te zijn aan die van de verkoop & abonnementen. Maar goed, dit is een grafiek die omzet weergeeft en deze grafiek lijkt te suggereren dat sinds Q1 2017 er meer wordt omgezet in abonnementen dan aan verkoop van ebooks? Lees ik deze grafiek verkeerd?

De laatste keer dat CB de trends in prijzen van ebooks in een eigen grafiek liet zien was 2 jaar geleden (Q2 2016) in de vorm van de gemiddelde consumentenadviesprijs van ebooks per jaar in percentage t.o.v. het fysieke exemplaar. Daarna werd het als ‘meter’ bovenaan in de Barometer weergeven per kwartaal en dat stond in Q1 2018 op 49,7%. Deze keer staan de trends in prijzen voor alleen het genre spannende boeken centraal en wordt dus de gemiddelde prijs van dit genre boeken getoond tegenover de gemiddelde prijs van de overige ebooks. Daar valt uit af te leiden dat de gemiddelde prijs van ebooks rond de 9 euro blijft hangen en niet meer daalt (zelfs iets stijgt). En dat het spannende boek jarenlang goedkoper was dan andere genres maar dit verschil nu bijna verdwenen is.

Ieder jaar zijn in juni de Spannende Boeken Weken en de uitreiking van de Gouden Strop, de prijs voor het beste Nederlandstalige spannende boek. Wat is nou het effect van het winnen van de Gouden Strop op de verkoop van de winnende titels uit de periode 2012-2018? Nou, niet geheel verrassend helpt de media-aandacht best wel bij de verkoop :) In de week dat bekend wordt gemaakt dat een titel de Gouden Strop gewonnen heeft neemt de verkoop explosief toe en dat is de twee weken erna zelfs nog meer. Daarna zakt de verkoop weer maar blijft op een veel hoger niveau dan voor het winnen van de prijs.

In de grafiek Afzet & marktwaarde PER PRIJSRANGE wordt bekeken hoe de verdeling bij de verkoop van ebooks is in de verschillende prijsklasses. Zowel de afzet (het percentage verkochte exemplaren) als de marktwaarde (afzet vermenigvuldigd met de bruto verkoopprijs) zijn in deze grafiek opgenomen en deze keer is alles gesplitst in de spannende titels en “de rest”.

Aangezien de verkoopprijs zowel op de X-as staat als in de marktwaarde is meegenomen mag je een omslagpunt verwachten tussen de goedkopere exemplaren met lagere martkwaarde en duurdere exemplaren met hogere marktwaarde. Wel is door die splitsing – en het weghalen van het aantal titels dat in de prijsrange valt – de grafiek nu extra lastig te lezen vind ik zelf.

Dat omslagpunt zit duidelijk in de prijsrange van 8 tot 9,99 euro. In deze prijsrange is de marktwaarde nipt iets hoger dan de hoogste afzet. Voor een hoge afzet en marktwaarde moet je dus in elk geval onder de 10 euro blijven met de prijs. Kom je erboven dan dalen beide aanzienlijk hoewel ook de prijsrange van 12 tot 13,99 euro nog heel goed scoort met marktwaarde.

exclamation uitroeptekenCa. 80% van de afzet wordt verkregen van spannende ebooks met een prijs die onder de 10 euro ligt terwijl dus 30% wordt verkregen met ebooks tussen de 8 en 10 euro.

Bekijk je alleen het spanningsgenre en waar ze vervolgens afgezet worden dan zie je wel leuke dingen in de subgenres. In abonnementsdiensten zijn (literaire) thrillers populair maar lijken spionage titels volledig te ontbreken. Spionage, spanning algemeen, thrillers, true crime en horror worden voornamelijk afgezet via verkoop terwijl science fiction, oorlog, avontuur en detectives het (veel) beter doen bij de uitleningen.

Voordat titels verkocht, uitgeleend of verhuurd kunnen worden moeten ze natuurlijk wel als ebook beschikbaar zijn. Die beschikbaarheid per kanaal tabel is verdwenen in deze editie echter dus het is niet duidelijk hoeveel titels voor verkoop, uitleen, abonnementsdiensten en luisterboek beschikbaar zijn. Hopelijk komt deze informatie wel terug want dit geeft het beste aan wat het verschil in aanbod is per kanaal.

De e-bookmarkt & devices in cijfers

De ebookmarkt blijft in beweging. Het aantal ebooktitels stijgt door van 51.428 titels in Q4 2017 en 51.826titels in Q1 2018 naar 52.760 in Q2 2018. Een stijging van 1,8%. (was 0,8% vorig kwartaal). Het aantal uitgevers staat nu op 333 (het was 332 in Q1) en het aantal retailers steeg van 157 naar 162.

Het recentste onderzoek van Gfk was in februari 2018 voor ereaders en in december 2017 voor tablets en smartphone bezit. Oftewel, de cijfers zijn dit kwartaal gelijk aan die van vorig kwartaal omdat er geen nieuw onderzoek gedaan is. Het aantal ereaders in Nederland blijft dus 2,2 miljoen en er zijn 9,5 miljoen tabletbezitters en 11,9 miljoen smartphonebezitters in Nederland.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top