Tweetweekoverzicht week 31 2018: Nieuwe Kobo Originals, Universal en auteursrecht, uitgevers en Pirate Bay, de Boekenbon en mag je legaal vuurwapens 3D-printen?

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Kobo Originals

Hoe maak je je betaalde dienst met digitale content nog iets aantrekkelijker? Door titels aan te bieden die alleen maar daar op te kijken, luisteren of te lezen zijn natuurlijk. Netflix doet het, Spotify doet het, Amazon doet het en ook Kobo Plus doet dat. Vorig jaar introduceerden Bol en Kobo de Kobo Originals, digitale boeken die (tijdelijk) exclusief en alleen via Kobo Plus te lezen zijn

Daar was de rest van het boekenvak in Nederland niet zo blij mee – ze dreigden met een boycot van de papieren edities – maar dat liep uiteindelijk met een sisser af (€ Boekblad link) aangezien de boeken nu gewoon verkocht worden in de boekhandels.

Bol & Kobo kondigden afgelopen week een nieuwe reeks boeken aan die wederom digitaal alleen via Kobo Plus te lezen. Een trilogie van Lisette Jonkman waarvan de delen op 1 augustus, 1 oktober en 1 december beschikbaar komen. En of we nog meer (sneller) nieuwe titels gaan zien als Originals, dat valt nog te bezien maar het is een boeiend iets om nu ook in Nederland te zien. Ik denk wel dat Bol/Kobo meer van dit soort exclusieve titels wil gaan bieden maar dat hangt vooral af of de effecten op de verkoop van abonnementen zodanig is dat het ook voor de auteurs financieel interessant wordt om hun titels op deze wijze eerst via een abonnementsdienst beschikbaar te maken.

Waarom hebben we bibliotheken?

Een mooi artikel in de Irish Times over de bibliotheek in Dublin en de rol die het vervult in de stad. Zeker de moeite van het lezen waard.

Universal doet weer vervelend over auteursrecht

Jaren geleden spande Universal – de muziekstudio die de rechten op de muziek van Prince heeft – een rechtszaak aan tegen de moeder van een kind (een baby) die danste op een paar seconden muziek van His Royal Badness. Een, volgens velen, belachelijke rechtszaak omdat het fair use beginsel in het Amerikaanse auteursrecht dit gebruik zonder problemen toestond.

De rechtszaak eindigde na meerdere jaren in een schikking waardoor dus uiteindelijk nooit een rechter heeft kunnen oordelen of Universal een tik over de vingers verdiende (of niet). Maar wellicht komt de gelegenheid alsnog want Universal heeft doodleuk weer een zaak aangespannen over het gebruik van de muziek van Prince.

Tegen wie? Tegen een verslaggever die een video verspreidde waarin, vlak nadat het nieuws bekend werd dat Prince overleden was, duizenden fans zich verzamelden in Minneapolis en meezongen met ‘Purple Rain’ als eerbetoon aan de overleden zanger. En dat beschouwt Universal een inbreuk op hun auteursrecht.

Los even van het smakeloze gehalte van deze actie van Universal, is het ongeveer een schoolvoorbeeld van hoe fair use bedoeld is en lijkt er nu toch een kans te komen om hier een uitspraak van de rechter over te krijgen. En wellicht om Universal een beetje goed fatsoen bij te brengen want ze zijn nu al het schoolvoorbeeld van lullig met auteursrechten omgaan.

Uitgevers proberen Pirate Bay site compleet uit Google te krijgen

Het zijn niet alleen platenmaatschappijen die graag procedures en rechtszaken gebruiken om de grenzen van het toelaatbare op te zoeken (of er overheen te gaan). Ook uitgevers gebruiken de DMCA wetgeving – die het mogelijk maakt voor rechthebbenden om hun eigen content te laten verwijderen van websites – niet alleen om hun titels van The Pirate Bay te krijgen … nee, ze proberen om de gehele site, inclusief startpagina, uit de indexen van Google te krijgen.

Google weigert dit echter te doen met het – terechte – argument dat de voorpagina geen inbreukmakend materiaal bevat maar de Amerikaanse uitgevers vinden nog steeds dat de piratensite met wortel en al moet verdwijnen. Met dezelfde argumenten als altijd (niemand betaalt voor de ebooks, het mag niet, enz.) wordt gemakshalve even ‘vergeten’ dat het doel niet de middelen heiligt.

Terwijl al net zo gemakkelijk genegeerd wordt dat afnemende verkopen van ebooks in de VS ook wel eens wat te maken konden hebben met de sterk toegenomen prijzen ervan nu Amazon niet meer eenzijdig de prijzen kan afdwingen. Piraterij van commercieel beschikbare ebooks wil ik niet goedpraten maar het was, is en blijft onzinnig om illegaal gedownloade ebooks te beschouwen als gederfde inkomsten. Juist omdat die downloaders het alleen maar downloaden omdat het geen geld kost.

Blijft de boekenbon?

De omzet van de Boekenbon is de afgelopen tien jaar met bijna 50 procent gedaald naar 20 miljoen in 2017, was de boodschap op Teletekst, de NOS site en zelfs de journaals. De boekverkopers moeten nu besluiten (en stemmen) hoe het verder moet met de Boekenbon want volgens de uitgever die de cadeaukaart beheert kon het anders wel eens op een eind gaan lopen.

Ik weet absoluut te weinig van het reilen en zeilen van de Boekenbon maar ergens voelt het toch wel heel erg knullig aan. Hoezo kun je met een omzet van 20 miljoen een cadeaukaart niet overeind houden? En hoe verzin je het dat de oplossing kan liggen in “een bonus voor verkopers en een hogere marge voor de uitgever van de bon”?

Zorg dat je met elkaar de boel op de rit zet zou ik zeggen. HOE. DAN. OOK.

Mensen kopen minder boeken dan 10 jaar geleden ja maar een groot deel kocht en koopt ze alleen omdat ze een Boekenbon hebben gekregen. Als de Boekenbon verdwijnt dan heb je echt geen kristallen bol nodig om te voorspellen dat dit een forse negatieve impact op toekomstige verkopen gaat hebben. En voor degenen die niet zo goed zijn in rekenen: als je minder of niks verdient, dan heb je ook geen bonus of hogere marges.

Blauwdrukken voor 3D geprinte wapens mogen niet verspreid worden

Dat 3D printers een flinke uitdaging zouden gaan vormen voor het intellectuele eigendomsrecht, dat was al lang duidelijk. Hoe voorkom je dat mensen thuis beschermde ontwerpen gaan printen?

Maar het heeft ook nog een andere kant want behalve dat er rechthebbenden zijn die niet willen dat hun beschermde producten thuis geprint kunnen worden, wil je als maatschappij ook niet alles laten gebeuren. Zoals in dit geval waarin een bedrijf aankondigde om de instructies (de bouwtekeningen voor een 3D printer) voor 3D-geprinte handvuurwapens te verspreiden. Vuurwapens die, omdat ze van plastic zijn, niet worden gedetecteerd in poortjes.

De Amerikaanse rechter heeft het bedrijf, op het laatste moment, verboden om dit te doen na de afweging gemaakt te hebben tussen het recht op informatie delen en de publieke belangen. Het is echter een tijdelijk verbod en in de media is een flinke discussie losgebarsten tussen voor- en tegenstanders.

Ik vrees dat de geest uit de fles is en dergelijke bestanden binnenkort overal te vinden zullen zijn, ongeacht wat een rechter hiervan vindt. Dat er hele bevolkingsgroepen zijn die er kennelijk geen enkel probleem mee hebben dat iedereen zijn eigen vuurwapen kan uitprinten, daarover maak ik me veel meer zorgen eigenlijk. En daar gaat geen rechterlijke uitspraak wat aan veranderen.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (4) Write a comment

  1. Ik reageer alleen even op de boekenbon. Wat mij betreft prima als die met de plantenbon en andere onzinbonnen verdwijnt. Een dergelijke bon zie ik als geld met een beperking. Geef een boek, geef niets of geef desnoods gewoon geld dat overal uitgegeven kan worden. Boekenbonnen krijg ik gelukkig niet meer. In het verleden gaf ik ze direct terug. omdat dergelijke aflaat anders maar wegkwijnt in een la.

    Reply

    • Een cadeaubon is ook geld met een beperking dus tja, dat ben ik met je eens. Alleen vind ik het zelf een prima beperking want ik geef graag boeken (of ebooks) cadeau en dan is de boekenbon een prima manier om dat te doen als je geen specifieke titel weet om te geven.

      Als je ze liever niet krijgt dan snap ik dat maar dat is toch echt iets dat je met de gever ervan moet oppakken want die kent je dan onvoldoende :) Ik zorg er wel voor dat ik van te voren weet dat een boekenbon gewaardeerd wordt of accepteer dat iemand me dan maar even minder cool vindt omdat ik een boekenbon geef i.p.v. een tegoedkaart dat voor Fortnite aankopen gebruikt kan worden :P

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top