Tweetweekoverzicht week 7 2019: Universiteiten doen een open access pilot en er is een akkoord over de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Open Access: You share, we take care

Ruim 3 jaar nadat open access in de Auteurswet geregeld is heeft de VSNU besloten om ook actief gebruik te gaan maken van deze mogelijkheid. Onder de noemer ‘You share, we take care‘ hebben de Nederlandse universiteiten besloten om middels een pilot open access een extra impuls te geven. Dat is ook nodig wil de ambitie om 100% open access in 2020 te bereiken, daadwerkelijk gehaald worden.

Op basis van artikel 25fa Aw worden de uitgeversversies van korte wetenschappelijke publicaties na 6 maanden beschikbaar gemaakt via de repository van de universiteit – met instemming van de auteur – en nemen universiteiten eventuele discussies met de uitgever – die niet om instemming gevraagd wordt – over van de auteur.

Het is ook voor hogescholen een interessante pilot omdat het weer discussies oproept over het open access beleid van deze instellingen. Na vermoeiende gesprekken in het verleden gevoerd te hebben over wel of niet een gebruiksrecht nodig is (een CC-licentie) bij open access [ja natuurlijk, zal ik het je even aanwijzen in de Berlin Declaration?] en of de open access bepaling in de Auteurswet wel van toepassing is op hogescholen [ja natuurlijk, hou eens op met dat elitaire gezeur dat alleen onderzoek op universiteiten ‘echt’ onderzoek is], komen diezelfde discussies nu weer op tafel.

Maar dan wel anders gelukkig. De Vereniging Hogescholen doet hier (binnenkort) uitspraken over waardoor er hopelijk meer duidelijkheid komt en we dit soort ‘Calimero discussies’ over de definitie van open access voor kennisproducten van toegepast onderzoek en of het werkgeversauteursrecht voor hogescholen anders is dan dat voor universiteiten achter ons kunnen laten. Hoewel ik nu al vragen kreeg van hogescholen die nu voortvarend oudere publicaties van studenten en medewerkers aan het online zetten waren nu de 6 maanden termijn voorbij was. Ik denk dat er nog genoeg te bespreken valt …

Link tax en uploadfilters komen eraan(?)

Na heel veel gedoe rondom de controversiële artikelen 11 en 13 van de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn hebben het Europees Parlement, de Raad van de EU en de Europese Commissie afgelopen woensdag toch een akkoord bereikt over de nieuwe richtlijn. Met nog steeds beide artikelen erin die, met lichte uitzonderingen, nieuwe rechten geven aan nieuwsuitgevers en contentplatformen aansprakelijk stellen voor het zonder toestemming beschikbaar maken van auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Beide artikelen halen de aandacht weg van alle overige punten die in de nieuwe richtlijn staan (er komen ruimere mogelijkheden om beschermd materiaal te gebruiken voor onderwijs, onderzoek en behoud van digitaal cultureel erfgoed) maar dat is gezien de enorme consequenties van beide artikelen ook wel logisch.

Julia Reda heeft de definitieve teksten op haar site gezet (artikel 11 en artikel 13) en wijst op de definitieve stemming die eind maart of medio april zal worden gepland waarin de lidstaten de richtlijn goed- of afkeuren.

Overigens wordt er in de media al veel gespeculeerd en gediscussieerd over de gevolgen voor met name de contentplatforms en gingen in Duitsland jongeren al de straat op.

Er verscheen ook een artikel op Medium, geschreven door de Europese Commissie, die fel uithaalde naar alle protesterende tegenstanders en ze neerzette als ‘mob’ omdat ze zich zouden laten beïnvloeden door nepnieuws. Dat artikel werd snel offline gehaald (maar valt nog te lezen in de Internet Archive natuurlijk) en het illustreert alleen maar hoe groot de kloof tussen burger en politiek nu echt geworden is.

Het laatste woord is zeker nog niet gezegd over deze controversiële wetgeving en het hele proces van wetgeving, inclusief de rol van de EU hierin. Ik ben vooral benieuwd of de EU parlementariërs de druk voelen bij de stemming aangezien de verkiezingen er ook aankomen in mei.

En verder nog …

Gratis en legaal manga lezen in goede kwaliteit met MANGA Plus. Er zijn nog niet heel veel series in te vinden en ik ben benieuwd hoe ze met lange series omgaan (betaald aanbieden gok ik) maar voor nu is het een heel aardig alternatief.

Een Printing-on-demand dienst aanbieden is natuurlijk prima maar het wordt lastig als je niet controleert of de geuploade boeken wel daadwerkelijk van de uploader zijn.

Vorige maand ging het nog over een aantal rechtszaken over dansjes in Fortnite maar de rechter wilde er afgelopen week niets van weten. Soms zegeviert gezond verstand dan toch.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comment (1) Write a comment

  1. De nieuwe auteursrechtenrichtlijn zal met name bij de jongere generatie gigantisch veel kwaad bloed richting Europa zetten — als er een ding illustratief is voor het gebrek aan transparantie en het gekonkel in achterkamertjes is het dit wel. Het is dramatisch slechte wetgeving. Niet alleen omdat de beoogde middelen bot zijn, en met name nieuwe beginnende artiesten en kleine nieuwsuitgevers pijn zullen gaan doen, maar ook omdat zij het kennelijk beoogde doel, meer inkomsten voor de poortwachters (uitgeversconglomoraten), niet zullen bereiken, en bovendien de wetgeving dusdanig slecht is geschreven dat het heel wat tijd zal kosten uit te zoeken wat zij nou eigenlijk betekend. Artikel 13 en 11 kennen alleen maar verliezers (op misschien een paar juristen na).

    Het Europees parlement lijkt mee te willen rijden op een golf van antipathie met Google en Facebook — en al is de argwaan tegen die bedrijven misschien terecht, het middel is rampzalig, omdat hiermee zo’n beetje elke site belast wordt met eisen waar onmogelijk aan te voldoen is zonder elke vorm van interactie met het publiek sterk in te perken. Zelfs commentaren zoals deze moeten worden bekeken op mogelijk auteursrechteninbreuk.

    Aan de ander kant zullen het publiek en techneuten samenwerken om om de regels van artikel 13 heen te werken. Vanuit privacy overwegingen (en ergernis over reclames) zien we nu al steeds meer mensen een NAS gebruiken om bv. vakantie foto’s en ander materiaal met familie en vrienden te delen. Ik voorzie een grote groei hierin, al zal het nog wel wat tijd vergen voordat dergelijke systemen zo eenvoudig, goedkoop en veilig zijn dat iedereen die dat wil zijn eigen servertje kan optuigen. In dat kader is mijn boodschap aan de voorstanders van artikel 13: be careful what you wish for.

    Afhankelijk van hoe artikel 11 uitpakt (wel of geen verplichting om voor snippets een vergoeding te vragen) doen kleine uitgevers er verstandig aan hun sites (gestandaardiseerd) zo in te richten dat zij zelf die snippets in zoekresultaten gaan leveren, rechtstreeks naar de browser van de eindgebruiker, zodat zoekmachines voor hen blijven werken, zonder dat er sprake is van het gebruik van materiaal door de zoekmachine zelf.

    Tenslotte zou het heel goed kunnen dat de betrokken artikelen alsnog sneuvelen bij het Europees hof van Justitie. Zij zijn namelijk niets anders dan een censuurverplichting in een ander jasje gestoken, en daarmee direct in strijd met artikel 10 van het EVRM.

    Het beste zou zijn als het Europees parlement artikel 13 en 11 resoluut van tafel veegt, maar gezien de verdere politiek onrust en de relatieve onbekendheid van de materie is de kans hierop relatief klein.

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top