Tweetweekoverzicht week 32 2019: Deventer Boekenmarkt 2019, stiekem publiek domein in Amerika, humor en auteursrecht

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

Deventer Boekenmarkt 2019

In tegenstelling tot de afgelopen (3) edities besloot ik dit jaar geen fotoverslag te maken van de Deventer Boekenmarkt. Dat wil niet zeggen dat ik zelf niet ben gegaan natuurlijk want het was voor mij een speciale editie aangezien het 25 jaar geleden is dat ik voor de eerste keer de boekenmarkt bezocht.

Ik heb een handjevol edities overgeslagen maar denk dat dit nog steeds de 20ste of 21ste keer was dat ik langs de kilometers lange rijen met kraampjes liep in de binnenstad en langs de IJsselkade.

En de zoveelste keer dat ik vanaf de Wilhelminabrug deze foto maakte ;-)

Hoe fantastisch ik het ook vind om omringd te zijn door tienduizenden boekenliefhebbers op zo’n dag – de organisatie schatte in dat er wederom ca. 125.000 bezoekers waren – ik merk wel dat de magie er een beetje vanaf is voor mij. Ik heb al jaren geen plattegrond meer nodig want ik weet precies waar alle kramen staan die voor mij interessant zijn en die staan inderdaad elk jaar weer op precies dezelfde plek in de Deventer binnenstad.

Waar ik de eerste jaren met tassen vol boeken thuis kwam, ben ik tegenwoordig druk met het uitvogelen hoe ik de overvolle boekenkasten met uitgelezen boeken (die ik nooit meer ga herlezen) kan opruimen en hoe ik dus weer tassen vol boeken het huis *uit* krijg.

Het zorgt er voor dat de Deventer Boekenmarkt voor mij niet meer de plek is om op zoek te gaan naar nieuwe titels om te lezen (en kopen) maar dat het een plek is geworden om te genieten van de sfeer. Slenteren langs kraampjes en vooral veel kijken naar mensen, niet zo zeer de boeken. En vervolgens lekker langs de IJssel onder een boom met mijn ereader te zitten terwijl de rijen achter me doorlopen.

Bij de kraam van de NL Stephen King fanclub kon ik de verleiding niet weerstaan en kocht ik een hardcovereditie van Sleeping Beauties. Met speciale boekenlegger die door de fanclub is gemaakt en waar deze bibliothecaris heel blij mee was.

Het is misschien na 25 jaar niet meer dezelfde ervaring maar ik heb me nog steeds prima vermaakt op de Deventer Boekenmarkt.

Ben jij geweest?

Stiekem publiek domein

In Amerika werkt auteursrecht nogal anders dan in Europa dankzij een veelvoud aan wetten die de afgelopen decennia (eeuwen) op elkaar gestapeld is. Tot aan 1976 moesten rechthebbenden bijvoorbeeld actief hun rechten registreren en was de beschermingsduur van dat auteursrecht ook fors korter (28 jaar) dan dat het tegenwoordig is.

Dat gerommel met die beschermingsduur heeft er voor gezorgd dat er 20 jaar geen werken in het publiek domein zijn gekomen in Amerika – wanneer een werk dus niet meer beschermd wordt door het auteursrecht – en het is pas sinds dit jaar dat alle werken die voor 1923 zijn gepubliceerd gegarandeerd in het publiek domein vallen.

Door de verplichting die er tot 1976 was voor rechthebbenden om actief hun rechten te verlengen/registreren is er echter een additioneel grijs gebied ontstaan van werken waarvan de rechten helemaal niet verlengd zijn, ook al zijn ze na 1923 gepubliceerd. Het is namelijk zo dat in Amerika de rechten op boeken tot 1964 eigenlijk standaard niet verlengd werden omdat het een enorme administratieve rompslomp was.

Of om precies te zijn, van alle boeken die tussen 1923 en 1964 zijn gepubliceerd is het niet automatisch zeker wat de auteursrechtelijke status is en is de kans bijzonder groot dat ze helemaal niet meer beschermd worden door het auteursrecht.

De New York Public Library besloot een scan te maken van alle titels die in deze periode verschenen zijn en concludeerde dat 80% van de boeken in het publiek domein vallen. Ze regelden dat de data van deze titels beschikbaar kwamen en een programmeur en blogger, Leonard Richardson, schreef er een Mastodon bot voor die elke dag een paar titels plaatst die stiekem dus helemaal niet meer beschermd worden door het auteursrecht. En gedownload kunnen worden mits ze gedigitaliseerd zijn door o.a. de Hathi Trust.

Humor en auteursrecht

Je moet van uitgevers vooral niet verwachten dat ze een beetje speels met hun auteursrecht om gaan en de auteursrechtvermeldingen in boeken zijn bijna altijd volledig dichtgetimmerd (en gecontroleerd door juristen).

Individuele auteurs kunnen het echter soms voor elkaar krijgen om een beetje lol te hebben met die vermeldingen in hun boeken. Het verandert immers helemaal niks aan het gegeven dat ze de rechthebbende zijn maar het maakt het allemaal wel een heel stuk sympathieker (en leuker) om te lezen. Een paar leuke voorbeelden:

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top