leesdoelen 2021

Mijn leesjaar 2020 en de leesdoelen voor 2021

Het is Nieuwjaarsdag en ook op Vakblog sluit ik daarmee een bijzonder heftig jaar voor mezelf (en anderen natuurlijk) af. Hoewel ik in 2020 bijna geen blogposts schreef, vind ik het toch leuk om dit nieuwe jaar traditiegetrouw te beginnen met een overzicht van de leesdoelen voor 2021.

Aangezien ik vorig jaar maar nauwelijks iets las wat ik me voorgenomen had – en ik desondanks toch nog wel veel tussendoor blijk te hebben gelezen en geluisterd – kijk ik ook nog even kort terug op hoe mijn leesjaar er in 2020 uit zag.

2020 in boeken

In 2020 is er veel gebeurd. Heel veel zelfs. Het viel niet mee om tijd te vinden om te lezen en dat blijkt natuurlijk ook wel uit het aantal titels dat ik las. Ik had mijn leesdoelen al bijgesteld voor 2020 naar 150 boeken (ik las er ruim 300 in 2019) maar stelde dat tussendoor nog een keer bij naar 125 boeken en kwam uiteindelijk uit op 134 gelezen titels.

Mijn hoofd zat vaak te vol om me te storten op die fijne romans die ik eigenlijk wilde lezen en Murakami, Claire North en Michael Connolly blijven helaas grotendeels ongelezen op mijn ereader staan. Van kinderboeken, comics, manga en (korte) verhalenbundels daarentegen wist ik heel erg te genieten en ik heb er toch nog heel wat verslonden tussendoor.

Ik las de Sep Seti boeken van Nicki Thornton (ik zie nu dat er een derde deel uit is gekomen in het Engels die mei 2021 in vertaling komt!), de Winterhuis Hotel boeken van Ben Guterson, de Ministerie van Oplossingen boeken van Sanne Rooseboom en de Matilda/Boekwandelaars boeken van Anna James. Sommige in het Nederlands, andere in het Engels. Sommige als fysiek boek, de meeste als ebook. Allemaal echte aanraders.

Ik genoot (heel erg) van een reeks boeken over Cyberpunk City van D.L. Young, moest schakelen bij de nieuwste titel van Emily St. John Mandel (maar vond hem achteraf toch erg mooi), las tientallen mangapockets van One Piece en Nodame Cantabile en begon – na letterlijk decennia uitstelgedrag – eindelijk aan de serie van Thorgal stripalbums. Al in de jaren 90 probeerde de eigenaar van de stripwinkel waar ik wekelijks comics kocht me te overtuigen om Thorgal te lezen maar nu kan ik hem toch eens een berichtje sturen dat ik er niet alleen aan begonnen ben, maar het ook nog eens geweldig vind.

Mijn favoriete boeken waren echter toch de twee boeken van Michael Connolly (A Darkness More Than Night & City of Bones) die ik tussendoor wist te lezen (ik heb er gelukkig nog heel veel om op te verheugen dus), The Midnight Library van Matt Haig, If it Bleeds van Stephen King en het nieuwe vijfde deel van The Murderbot Diaries van Martha Wells. Network Effect was ook mijn favoriete boek van 2020 want ik had me er erg op verheugd en ik werd niet teleurgesteld :-)

Leesdoelen voor 2021

Sinds 2012 hou ik mijn gelezen boeken, plus alles wat ik nog wil lezen, bij via Goodreads. Voor mij werkt die site heel stimulerend om ook daadwerkelijk meer te gaan lezen. Andere mensen laten weten welke boeken je leest, de reviews en beoordelingen van anderen lezen en natuurlijk lekker lijstjes maken van alle boeken die je ooit nog eens zou willen lezen. Het kan daar allemaal en ik volg de updates van vele tientallen boekenliefhebbers die me vaak leuke leestips opleveren. Die vervolgens in mijn immer uitdijende nogtelezenlijstje terecht komen.

Voor komend jaar ga ik mezelf geen hele specifieke doelen stellen want zelfs van het bescheiden lijstje van vorig jaar wist ik maar enkele titels te lezen. Claire North staat nu met drie boeken nog op mijn ereader, Michael Connolly nog met meer dan 20 en ik hoop echt ook nog 2 of 3 boeken van Haruki Murakami te lezen want ik wil geen 10 jaar doen over zijn prachtige boeken.

Voor nu stort ik me eerst op de resterende Thorgal albums die door Grzegorz Rosi?ski getekend zijn, de nieuwe dichtbundel van Merel Morre, het laatste boek van Hendrik Groen en de grote stapel Marvel Masterworks van The X-Men die ik in een recente sale voor een prikkie digitaal kocht bij Comixology. Het zevende deel van The Invisible Library boeken van Genevieve Cogman wacht ook nog op mijn Kindle dus ik kom de eerste weken nog wel door ;-)

Heb jij ook leesdoelen voor 2021 of ben je benieuwd naar wat anderen lezen? Zoek me dan op, voeg me toe op Goodreads en daag jezelf uit met de Reading Challenge.

Weet jij al wat jij wilt gaan lezen dit jaar?

#


leesdoelen 2020 goodreads

De leesdoelen voor 2020

Een nieuw jaar op Vakblog betekent dat ik allereerst iedereen de beste wensen wil doen voor dit jaar. Hoewel er privé nog heel veel speelt zal ik vanaf vandaag weer af en toe gaan schrijven hier. En de eerste blogpost van het nieuwe jaar is traditioneel een kort overzichtje van de leesdoelen die ik me elk jaar weer opnieuw stel. Doe gezellig mee zou ik zeggen.

Leesdoelen in je leven

Ik vind het heerlijk om bij te houden wat ik lees en om lijstjes te maken van boeken die ik (ooit) nog eens zou willen lezen. Dat doe ik sinds jaar en dag via Goodreads – een soort sociaal netwerk voor boekenliefhebbers – en ondanks het feit dat het een Amerikaanse site is vind je er de Nederlandse titels zonder problemen. En als ik ze onverhoopt niet kan vinden dan voeg ik ze gewoon zelf toe.

Hoewel lezen op zich geen groepsactiviteit is, heb ik de afgelopen jaren gemerkt dat het ‘sociaal lezen’ heel stimulerend werkt om ook daadwerkelijk meer te gaan lezen. Andere mensen laten weten welke boeken je leest, de reviews en beoordelingen van anderen lezen en natuurlijk lekker lijstjes maken van alle boeken die je ooit nog eens zou willen lezen. Het kan allemaal op Goodreads waar ik inmiddels de updates van meer dan 100 boekenliefhebbers volg. Twitter voor boeken zonder narigheid en nepnieuws als het ware.

Het werkt zelfs zo goed dat mijn ‘Want to Read‘ lijstje maar blijft uitdijen en 1 januari is daarom ook een mooi moment om die lijst een beetje door te nemen en te kijken welke ik daadwerkelijk nog voornemens ben te gaan lezen. Ook al heb ik niet de illusie dat ik daar in 2020 wel ineens aan toe kom want ik heb nog honderden ongelezen boeken in mijn Amazon, Kobo en Comixology accounts staan.

Goodreads stimuleert dat alleen maar en roept elk jaar – meteen op 1 januari – al hun gebruikers op om de Reading Challenge, de leesuitdaging, voor dat jaar aan te gaan met jezelf. Hiermee spreek je vooraf af dat je een x aantal boeken wilt gaan lezen dat jaar en kun je in de loop van het jaar zien hoe ver je gevorderd bent en of je voor (of achter) loopt op die planning. Voor mij werkt dat heel prettig want ik kies veel gemakkelijker voor een boek lezen (ipv tv kijken) als ik weet dat ik daarna weer een stapje dichterbij mijn leesdoelen ben gekomen.

Vorig jaar kwam ik tot 308 boeken en voor dit jaar steek ik wat lager in omdat ik verwacht minder tijd te hebben voor lezen. Maar met 150 boeken zul je me nog steeds heel regelmatig met mijn ereader aantreffen :)

Eerst de stapels lezen of op zoek naar nieuwe titels?

Ik las het afgelopen jaar, ondanks alle privé omstandigheden, nog steeds veel maar de stapel ongelezen titels wordt er niet kleiner van aangezien ik ook wekelijks weer nieuwe titels voorbij zie komen die me interessant lijken.

Sommige titels en series liggen echter wat hoger op de stapel dan anderen en daar wil ik dit jaar mee aan de slag:

  • The Silent Corner van Dean Koontz en de vier vervolgen die inmiddels al uit zijn. Koontz is 1 van mijn favoriete schrijvers en ik heb enorm veel zin om deze reeks nu eindelijk te gaan lezen;
  • Ik las diverse Harry Bosch boeken van Michael Connelly in 2019 maar heb er nog heel veel liggen om van te genieten;
  • Wederom (minstens) 2 of 3 boeken van Haruki Murakami;
  • Wederom een paar boeken van Claire North;
  • De boeken over The Witcher die ik na het lezen van de comics, het spelen van de games en het bekijken van de Netflix serie nu echt eens een keer wil lezen;
  • De 7 Academy boeken van Jack McDevitt die ik jaren geleden al kocht, heel graag wilde gaan lezen maar waar ik nog steeds geen tijd voor heb gemaakt;
  • En natuurlijk de gebundelde tradepaperbacks van de vele comicseries. die ik tijdens al die sales op de kop tik.

In 2020 gaan natuurlijk weer heel veel nieuwe titels komen van favoriete auteurs en dus hoop – en wacht ik – op nieuwe boeken van Stephen King, Neil Gaiman, Dean Koontz, Martha Wells, Genevieve Cogman, Jennifer Foehner Wells, Becky Chambers, Peter Cawdron, Lee Child, Claire North en de vele anderen die ik nu even vergeet.

Heb jij ook leesdoelen of ben je benieuwd naar wat anderen lezen? Zoek me dan op en voeg me toe op Goodreads.

Weet jij al wat jij wilt gaan lezen dit jaar?

#

Boekenpiraterij: even een kopietje maken

Bij boekenpiraterij denk je al snel aan het illegaal kopiëren en verspreiden van ebooks. Maar papieren boeken worden ook al decennialang gekopieerd zonder toestemming van de rechthebbenden. Wat is boekenpiraterij? En waarom is de aanpak ervan zo lastig?

Ruim twintig jaar geleden studeerde ik aan de Universiteit van Amsterdam. Op de lijst van aan te schaffen studieboeken stonden verschillende titels die niet meer verkrijgbaar waren via de boekhandel. Er zat er niks anders op dan een dag lang in de universiteitsbibliotheek al die boeken te kopiëren voor mezelf en voor mijn studiegenoten (die mij overigens keurig de kopieerkosten betaalden). Ik vond het de normaalste zaak van de wereld – of was ik (onbewust) bezig geweest met boekenpiraterij?

Van Dale omschrijft piraterij als ‘het illegaal (re)produceren en te koop aanbieden van (exclusieve) producten’ en daarmee heb je het bij boekenpiraterij dus over het illegaal kopiëren en vervolgens verkopen van die kopieën. Vaak wordt het gratis verspreiden van boekkopieën ook onder piraterij gerekend omdat dit, aldus uitgevers en auteurs, de reguliere verkoop van boeken negatief beïnvloedt. Dat klinkt logisch. Iemand die een gratis gekopieerd boek gebruikt zal inderdaad geen nieuw exemplaar kopen, maar het maakt het wel een stuk lastiger om van piraterij te blijven spreken.

Terug naar mijn studietijd. In mijn geval was er geen sprake van piraterij. De Auteurswet kent namelijk een uitzondering voor het mogen kopiëren van een werk ‘welke uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die zonder direct of indirect commercieel oogmerk de verveelvoudiging vervaardigt of tot het verveelvoudigen uitsluitend ten behoeve van zichzelf opdracht geeft’. Wel stelt datzelfde artikel (16b) dat het gekopieerde werk duidelijk moet verschillen van het origineel en dat je alleen het volledige boek mag kopiëren als het origineel niet meer te koop is. Maar wie zal een ordner vol gekopieerde bladzijden verwarren met een gedrukt en gebonden boek dat inderdaad niet meer leverbaar was? Nee, ik zat wel goed. Ook al was het eigenlijk niet toegestaan dat ik die kopieën ook voor mijn studiegenoten maakte maar ja, dat controleert niemand natuurlijk.

Commercieel kopiëren

Geen uitgever of auteur zal er problemen mee hebben als je een kopie voor eigen gebruik maakt, en al helemaal niet als het boek uit de handel is. Maar het professioneel (laten) kopiëren van boeken die gewoon nog te koop zijn, is een ander verhaal. En dat zag je terug bij de opkomst van de commerciële copyshops.

Je hoefde niet langer een hele dag achter een oud kopieerapparaat te staan, terwijl je een boek pagina voor pagina kopieerde. Met behulp van nieuwere modellen kon je boeken snel en effectief in (laten) scannen – en op verzoek werden de geprinte (kleuren)pagina’s ook nog eens netjes ingebonden. Leve de voortschrijdende technologie.

Totdat diverse copyshops in 2012 in het nieuws kwamen omdat ze op grote schaal studieboeken kopieerden en goedkoop verkochten aan docenten en studenten. Twee jaar later stuurde de Groep Educatieve Uitgevers (GEU) Stichting BREIN naar een copyshop in het noorden van het land. Deze copyshop bleek de bulk van voorgeschreven studieboeken van zowel hbo- als universitaire opleidingen te hebben gedigitaliseerd. De uitgeprinte exemplaren, die nauwelijks van mindere kwaliteit waren dan het origineel, vonden gretig aftrek bij studenten.

Gedoogd in Marokko
In de meeste Europese landen wordt de productie en verkoop van illegale papieren boeken streng aangepakt. Die situatie ligt anders in bijvoorbeeld Marokko waar alleen al in Rabat, de hoofdstad, tientallen boekverkopers op straat illegale romans en studieboeken aan passanten aanbieden. Deze gekopieerde boeken worden door drukkers in Egypte geproduceerd en verscheept naar Marokko, waar ze voor gemiddeld minder dan 2 euro per boek verkocht worden. Dat is slechts 10 procent van de prijs van de originele boeken.

Hoewel de verkoop van illegale boeken ook in Marokko verboden is, en het schadelijke effecten heeft op de legale boekenverkoop, wordt de handel in illegale boeken door straathandelaren in het hele koninkrijk min of meer gedoogd.

Gemakkelijk digitaal

Nieuwe technologieën hebben piraterij van papieren boeken alleen maar gemakkelijker gemaakt. Boekscanners en kwalitatief hoogstaande printers zijn zo goedkoop geworden dat het produceren van uitstekende papieren kopieën nu kinderspel is.

Toch blijft het scannen en drukken van papieren uitgaven nog altijd een bewerkelijke klus. Nee, dan het ebook. Dat kun je in beginsel kopiëren naar net zo veel exemplaren als je wilt, waarbij elke versie identiek is aan het origineel.

Het is daarom ook begrijpelijk dat uitgevers ebooks niet meteen hebben omarmd. In de beginjaren werden de uitgaven voorzien van Adobe DRM, een technische beveiliging die ervoor moest zorgen dat kopers zelf geen kopieën konden maken. Maar het kon niet voorkomen dat alle denkbare digitale kopieën alsnog overal op het internet rondzwierven. En iedereen kende wel iemand met een cd’tje of usb-stick vol met illegale ebooks die zonder enige schroom op de ereader werden gezet.

Totdat bleek dat Adobe DRM vooral hindernissen opwierp voor betalende gebruikers van legale exemplaren. Daarom schakelden de uitgevers in Nederland eind 2012 over naar de meer gebruiksvriendelijke watermerkbeveiliging. Hierbij worden bijvoorbeeld de naam en het mailadres van de koper in het ebookbestand zelf verwerkt om verdere verspreiding te ontmoedigen.

Ebooks zijn geen papieren boeken

Hoe behoudend en voorzichtig de uitgevers ook waren met ebooks, ze bleven onderschatten hoe gemakkelijk mensen aan illegale ebooks konden komen. En vooral hoe weinig morele bezwaren hierbij in het spel waren.

In hetzelfde jaar (2014) dat Stichting BREIN binnenviel bij de copyshop in het noorden van het land voor de handel in illegale papieren studieboeken, presenteerde onderzoeksbureau GfK de resultaten van zijn ebookonderzoek. Nederland telde 1,1 miljoen ereaders met gemiddeld 117 boeken erop. Slechts 11 boeken had de eigenaar ervan afgerekend, de rest had hij gratis of illegaal weten te verkrijgen.

Dat was voor uitgevers en auteurs mede de aanleiding om de actie ‘Ik lees legaal’ te beginnen. Op die manier hoopten ze het publiek bewust te maken van de consequenties als boeken alleen nog maar illegaal gedownload zouden worden. Hoe groot de impact van deze actie was is onbekend, maar ik vrees dat het weinig geholpen heeft.

De afgelopen vijf jaar is gebleken dat Nederlanders nog steeds volop ebooks verspreiden en downloaden. USB-sticks en torrents zijn inmiddels verleden tijd, de handel vindt nu plaats op Marktplaats en in besloten Facebookgroepen. Met enige regelmaat komt Stichting BREIN in het nieuws met het bericht dat er weer een Facebookgroep of website gesloten is. Tevergeefs, want voor elke site die sluit duiken al snel weer alternatieven op.

Precieze cijfers zijn er niet, maar het is mijn stellige overtuiging dat de meeste ebooks gedeeld en verspreid worden tussen vriendengroepen en familieleden die zich van geen kwaad bewust zijn. Ze zullen zichzelf zeker niet als piraten beschouwen. Is het strafbaar als je een ebook koopt en dat deelt met je vrienden of familie? En is het dan zo erg als je niet zeker weet of die kennis dat ebook gekocht of zelf weer via-via verkregen heeft? Niemand vraagt er toch geld voor? Het leidt tot een situatie waarin niemand kwaad ziet in het downloaden of verspreiden van ebooks omdat het niet anders lijkt dan wat je met papieren boeken zou kunnen (en mogen) doen.

Wat wel te doen?

Is boekenpiraterij een onoplosbaar probleem? In zekere zin wel. Het is een illusie dat een uitgever of Stichting BREIN elk medium voor het verspreiden van ebooks kan reguleren. Natuurlijk is het goed dat de verkoop van illegale ebooks op Marktplaats wordt aangepakt. En datzelfde geldt voor de Facebookgroepen waar partijen uit zijn op winst over de ruggen van auteurs en uitgevers.

Maar je kunt niet voorkomen dat kopers van legale ebooks deze verspreiden naar kennissen, vrienden en familie. Niet zonder dat je juridische acties moet gaan ondernemen naar betalende gebruikers – en dat is het allerlaatste wat rechthebbenden willen. Daarom was het goed dat de bewustwordingscampagne ‘Ik lees legaal’ in 2014 de auteurs een gezicht gaf. Mensen werden zich op zijn minst bewust van de consequenties van hun handelen als ze hun e-readers vulden met uitgaven die ze van anderen gekregen hadden.

Wel zou anno 2019 het afkeurende toontje uit deze campagne vervangen moeten worden, namelijk door informatie waar mensen gemakkelijk legale boeken kunnen vinden. Denk daarbij niet alleen aan abonnementsdiensten als Kobo Plus en Bookchoice, maar ook aan Bibliotheek.nl, die met haar ebookaanbod een alternatief biedt voor actuele bestsellers.

Ook zouden uitgevers kopers van boeken juist wél toe kunnen staan hun gekochte uitgaven in huiselijke kring te delen, en ze vriendelijk te verzoeken dit niet daarbuiten te doen. Ze kunnen het toch niet voorkomen, en het wekt meteen meer sympathie op. Als je je eigen klanten behandelt als potentiële boekenpiraten, dan moet je immers niet raar opkijken als ze zich ook zo gaan gedragen.

En tot slot: laten we niet alles bij de uitgevers en auteurs neerleggen. Waarom niet beginnen met het aanspreken van mensen in je nabije omgeving die trots melden dat ze illegale ebooks op hun ereader hebben staan. Pas als boekenpiraterij niet meer normaal gevonden wordt, kan het vanzelfsprekend worden om legaal aan je boeken te komen.

Deze Juridische kwesties is ook gepubliceerd in IP 6 (2019).

#

  • © 2006- 2021 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top