Een backup maken van je gekochte Audible audioboeken (en converteren naar mp3)

Audible is één van de grootste producenten en verkopers van audioboeken die al sinds 1995 actief is op de (Amerikaanse) markt. Ze waren zo succesvol dat ze in 2008 door Amazon werden overgenomen en inmiddels levert Audible alle audioboeken die (ook) via Amazon.com verkocht worden. Alle audioboeken kunnen via de Audible apps beluisterd worden maar het is niet mogelijk om een gedownload audioboek op je eigen mp3 speler te beluisteren. Met een kleine omweg kun je dit gelukkig alsnog voor elkaar krijgen.

Waarom downloaden en backuppen?

Hoewel er inmiddels apps zijn voor zo’n beetje alle platformen die je maar kunt bedenken en je de audioboeken tegenwoordig ook kunt streamen vanaf de website, begon het ooit allemaal met het simpelweg downloaden van de boeken die je gekocht had. Audible ontwikkelde een eigen bestandsformaat (.aax) met allerlei (DRM) beveiligingstechnieken ingebouwd waardoor je de gedownloade bestanden alleen maar met de desktopsoftware van Audible zelf, AudibleManager, kon afspelen.

Dat was en is allemaal leuk en aardig maar ik wil geen 30 euro betalen voor een audioboek dat ik alleen en per se met de software van Audible kan afspelen. Ik maak nog steeds gebruik van een oude MuVo100 mp3 speler die me perfect bevalt en waar ik mijn audioboeken op wil kunnen zetten.

Gelukkig kun je met een gratis programma de gedownloade audioboeken ontdoen van hun DRM en converteren naar reguliere mp3’s zodat je ze ook op andere apparaten kunt beluisteren.

Het onderstaande stappenplan is bedoeld om een backup van je legale, gekochte, Audible audioboeken te maken zodat je zelf kunt bepalen waar je die audioboeken op wilt beluisteren. Verspreid deze boeken niet (illegaal) verder want dat is en blijft niet toegestaan.

Stappenplan

1. Installeer Audible Download Manager om titels uit je account te kunnen downloaden

Audible Download Manager is een programma dat je kunt downloaden vanaf de site van Audible en dat in combinatie met AudibleManager gebruikt kan worden om je audioboeken te beheren op je pc. AudibleManager is inmiddels totaal verouderd en heeft een interface waar geen enkele programmeur de laatste 10 jaren naar gekeken heeft. Het is ook maar goed dat je alleen de Download Manager nodig hebt om de audioboeken zelf te kunnen downloaden.

Audible Download Manager (ADM) zorgt er voor dat als je straks de download knop aanklikt in je account op de website, de audioboeken ook daadwerkelijk – met beveiliging en al – gedownload worden.

Helaas is ook ADM behoorlijk verouderd en dat blijkt vooral uit het feit dat het niet samen wil werken met Chrome. Sterker nog, ADM geeft zeer hinderlijke foutmeldingen als Chrome op de achtergrond actief is en je zult zowel de browser moeten afsluiten als in de Taakmanager de verschillende Chrome.exe taken moeten sluiten.

2. Ga in Internet Explorer naar je Audible.com bibliotheek en download de audioboeken die je wilt backuppen

audible website_afterinstallationdownloadmanager
Chrome is geen optie helaas dus ga in Internet Explorer (getest) of Firefox naar je Library op de site van Audible. Daar vind je al je audioboeken. Door op de Download knop te klikken wordt een admhelper.adh metadata bestandje automatisch geopend in de Audible Download Manager. De downloadmanager begint vervolgens met het downloaden van de (beveiligde) .aax audioboekbestanden.

audible downloadmanager
Klik na afloop op de Downloads folder knop zodat je weet waar ADM de bestanden neergezet heeft.

3. Download en installeer AaxToMp3

Alle bestanden zijn nu dus weliswaar gedownload als .aax bestanden maar die kun je dus niet elders afspelen. Gelukkig heeft iemand een eenvoudig programmaatje gemaakt, AaxToMp3, waarmee je de .aax bestanden kunt omzetten naar .mp3 bestanden. Je kunt het programma hier vinden en uitpakken in een map naar keuze (het hoeft niet apart geïnstalleerd te worden).

Start vervolgens AaxToMp3GUI.exe en dan krijg je het onderstaande scherm:

audible
Kennelijk is de maker van het programma Duits maar heel lastig is het verder niet. Met de knop Durchsuchen kun je bladeren naar de map waar de audioboekbestanden staan, het audioboek selecteren dat je wilt converteren en vervolgens met Umwandeln omzetten naar mp3.

Er kan er maar eentje tegelijk worden geselecteerd en geconverteerd. Dit gaat echter wel redelijk vlot (ongeveer met 30x speed) dus een audioboek van 10 uur is in 20 minuten omgezet naar een mp3. Je vindt de mp3’s terug in dezelfde map als de .aax bestanden, klaar om op jouw oude mp3 speler afgespeeld te worden.

Heb je Chrome wel op je computer staan? Dan wil je waarschijnlijk de Audible Download Manager weer verwijderen nadat je al je audioboeken hebt geconverteerd naar mp3. Doe je dat niet, dan zal ADM elke keer bij het opnieuw starten van je computer aangeven dat Chrome afgesloten moet worden.

#

Converteren en een backup maken van je gekochte Kindle ebooks met Epubor Ultimate

kindle ebooks epubor ultimateAls je Kindle ebooks koopt bij Amazon – omdat ebooks daar vaak goedkoper zijn dan bij andere ebookwinkels – dan ben je min of meer verplicht om deze op een Kindle ereader of in één van de Kindle apps te lezen.
Maar met behulp van Epubor Ultimate kun je met een paar klikken ook een DRM vrije backup maken van de gekochte Kindle ebooks en omzetten naar EPUB formaat om ze op een andere ereader te lezen.

Kindle ebooks

De Kindle boeken zijn in een ander formaat dan de ebooks die je bijvoorbeeld bij Bol.com koopt. Die laatste kun je zonder problemen lezen op Kobo of Tolino ereaders en de meeste ebooks in het EPUB formaat zijn tegenwoordig niet meer voorzien van DRM waardoor je heel eenvoudig een backup kunt maken voor jezelf.

Bij Kindle boeken ligt dat anders. Amazon maakt je gekochte boeken naadloos beschikbaar op hun eigen Kindle ereaders en Kindle apps voor alle denkbare platformen maar heeft liever niet dat je ze rechtstreeks downloadt en op een ereader van een ander gaat lezen. Daarom zijn Kindle ebooks in een afwijkend formaat (AZW, AZW3 of MOBI) en zijn ze bijna allemaal voorzien van DRM. Daar heb je helemaal geen last van zolang je de ebooks op een Kindle apparaat of in een Kindle app wilt lezen maar wel als je liever een backup maakt van je gekochte ebooks of ze toch graag op je Kobo of Tolino ereader wil lezen.

Voor het beheren, backuppen en converteren van ebooks kun je natuurlijk Calibre gebruiken. Dat is een gratis softwarepakket met erg veel mogelijkheden. Met behulp van eveneens gratis plugins komen daar nog meer functionaliteiten bij zoals het verwijderen van eventuele DRM (zodat Calibre de ebooks ook kan converteren) en het backuppen van ebooks die op een aangesloten ereader staan.

Je kunt bijna alles doen met Calibre maar het is niet een heel intuïtief en gebruiksvriendelijk programma met de vele honderden opties die soms zeer goed verstopt zijn. Als je veel ebooks koopt bij veel verschillende ebookwinkels – zoals ik – dan is Calibre mijns inziens de beste keuze maar als je zo af en toe een Kindle boek koopt bij Amazon dan zijn er gebruiksvriendelijkere alternatieven te vinden.

Epubor Ultimate

Epubor Ultimate is zo’n gebruiksvriendelijk alternatief. Het is er op gericht om met een paar klikken alle ebooks (waar nodig) DRM-vrij te maken en te converteren naar een ander formaat.

epubor ultimate kindle ebooks
Epubor Ultimate is eenvoudig van opzet. Het beginscherm wordt volledig ingenomen door een (bijna) leeg vlak waar je je ebooks naar toe kunt slepen vanuit (bijv.) de Verkenner. Dat is handig als je al weet in welke map de gekochte/gedownloade ebooks staan en je kunt ze vervolgens converteren naar elk gewenst ander formaat.

Klik je echter op de menuknop linksbovenaan (de drie strepen) dan klapt er een menu open waarmee je ebooks vanuit een aantal vooraf gedefinieerde plekken kunt importeren. Zoals een gekoppelde (Kindle) ereader waar de ebooks al naar gesynchroniseerd zijn, lokaal gedownloade Kindle ebooks in de Kindle for PC applicatie maar ook gedownloade ebooks in Adobe Digital Editions en de Kobo Desktop software. Mits je die geïnstalleerd hebt natuurlijk.

Importeren van Kindle ebooks (en automatisch een backup maken)

Je kunt op twee verschillende manieren een backup maken van je gekochte Kindle ebooks en ze converteren naar het EPUB formaat.

Vanaf je Kindle ereader

Heb je een Kindle ereader? Dan heb je daar waarschijnlijk je Kindle titels daar al op staan. Door je Kindle met de usb kabel te verbinden met de computer waar Epubor Ultimate op draait kun je rechtstreeks de boeken importeren vanaf je ereader.

Je zult wel eenmalig het serial number van je Kindle ereader moeten invullen bij de instellingen in Epubor Ultimate (die je onder het tandwiel-icoontje rechts bovenaan terug vindt). Je kunt dat unieke nummer voor je Kindle ereader terugvinden door op je ereader naar de Settings te gaan en vervolgens daar nog een keer op de menuknop te drukken (de drie bolletjes). Onder Device Info vind je je nummer terug. Neem het *zonder spaties* over in Epubor Ultimate.

Met behulp van Kindle for PC

Geen Kindle ereader of heb je geen zin om die er telkens bij te pakken? Dan kun je alle Kindle ebooks in je account ook downloaden naar je computer toe met Kindle for PC. Dat is de Kindle software van Amazon zelf en als je daar inlogt met je Amazon account krijg je alle gekochte titels te zien en kun je ze downloaden om vanaf je computer te lezen. Maar als ze eenmaal gedownload zijn kun je ze ook importeren in Epubor Ultimate.

epubor ultimate kindle ebooks

Ongeacht of je een Kindle ereader aangesloten hebt of de ebooks gedownload hebt uit je account in Kindle for PC, kun je nu simpelweg titels in het hoofdscherm rechts slepen.

Alle titels die je daar naar toe sleept worden automatisch ontdaan van DRM – zodat het ebook geconverteerd kan worden – en opgeslagen in een aparte map ‘Ultimate’ op je computer. Dat is gelukt als er ‘Decrypted’ bij staat en je kunt die DRM-vrije versies vervolgens op een veilige plaats bewaren als je een backup wilt.

Wil je de Kindle ebooks converteren naar EPUB formaat? Sleep dan alle titels naar het rechterscherm en klik daarna op de grote blauwe knop om ze allemaal om te zetten naar EPUB formaat. Je vindt beide versies terug in dezelfde ‘Ultimate’ map op je computer.

Epubor Ultimate is, in tegenstelling tot Calibre, echter niet gratis. Het programma kost 25 dollar voor 1 jaar of maar liefst 50 dollar voor een licentie die niet afloopt. Je kunt echter op meerdere plekken op internet een kortingscode vinden waarmee je een jaarlicentie voor ca. 15 euro kunt afsluiten. Het is de prijs die je voor het gemak betaalt vrees ik.

#

Hoe werkt watermerkbeveiliging van ebooks (of sociale DRM) nou precies?

Ik ben nogal fel gekant tegen alle vormen van DRM. Het zijn zonder uitzondering allemaal maatregelen die de belangen van verkopers, uitgevers, leveranciers enz beschermen in een product dat door een consument gekocht wordt. Bij de ene vorm pakt dat wat minder vervelend uit voor die consument dan bij anderen (het kopen van games op Steam of films bij Apple biedt voor de meeste mensen meer voordelen dan nadelen) maar feit blijft dat geen enkele vorm van DRM bedoeld is om *jouw* belangen te beschermen.

Bij ebooks is dat niet anders. Natuurlijk, in Nederland hebben we grotendeels afscheid genomen van het tergend gebruiksonvriendelijke systeem van Adobe DRM waarbij je maar moest hopen dat je je gekochte ebooks *mocht* lezen op een apparaat van jouw keuze. Dat is ingeruild voor watermerkbeveiliging die gelukkig niet het gebruik beperkt maar wel een groot aantal kenmerken in een gekocht ebooks aanbrengt die er op gericht zijn om die aankoop te herleiden naar jou … mocht het ebook bijvoorbeeld opduiken op een torrentsite. Aan jou om te bepalen of je dit echt een verbetering vindt ten opzichte van Adobe DRM.

Om de analogie met papieren boeken maar weer eens te maken: het is alsof de verkoper/uitgever het boek dat je koopt onderkliedert met zijn eigen stempels zet, op diverse plekken *jouw* naam alvast in het boek schrijft en werkelijk op alle pagina’s – met onzichtbare inkt – een code schrijft waardoor precies nagekeken kan worden wanneer dat boek gekocht is en door wie.

Of je dit nou wel of niet irritant vindt – en het uitblijven van enige vorm van reacties de afgelopen jaren zou suggereren dat het niet het geval is – het heeft wel consequenties voor privacy. Helemaal omdat de meeste kopers van ebooks geen idee hebben dat er persoonsgegevens van hun in de ebooks staan die ze delen met vrienden of familie. En als ze dat al beseffen, ze niet in staat zijn om die te verwijderen uit die ebooks voordat ze die doorgeven aan een ander. Dat is namelijk precies wat DRM wil voorkomen.

Maar wat doet watermerkbeveiliging nou precies met een ebook?

Dat je met ebooks die voorzien zijn van Adobe DRM tegen hele praktische problemen aanloopt maakt het ook een stuk tastbaarder. Het niet kunnen openen van een ebook op je ereader omdat je dat apparaat niet geautoriseerd hebt in Adobe Digital Editions bijvoorbeeld. Of omdat je het wachtwoord van je Adobe ID vergeten bent nadat je een nieuwe computer gekocht hebt. De foutmeldingen met problemen kunnen je om de oren vliegen als er iets niet goed gaat met Adobe DRM.

Met watermerkbeveiliging heb je dat soort problemen niet. Er zitten geen technische beperkingen op ebooks en je kunt ze zo’n beetje overal op lezen waar je wil. Je kunt een backup maken, je kunt ze cadeau geven aan een ander en als je wilt kun je ze zelfs doorverkopen. Maar net zoals je zonder problemen gratis internetdiensten kunt gebruiken in ruil voor gegevens over jezelf, bevatten ebooks met een watermerk ook gegevens over jou, het tijdstip waarop het boek gekocht is en andere verborgen gegevens die het mogelijk moeten maken om de koper te identificeren als een rechthebbende later jouw exemplaar aantreft op een plek waar die niet thuishoort.

Wat ebookwinkels, uitgevers en eventueel andere partijen precies wel of niet registreren bij de verkoop van ebooks is mij niet bekend maar *dat* het mogelijk is om een verkocht ebook te herleiden naar de koper of degene die er voor betaald heeft staat niet ter discussie. Of, en zo ja hoeveel, er gebruik gemaakt is van deze route om het verspreiden van illegale ebooks tegen te gaan de afgelopen drie jaar is mij evenmin bekend.

Als je een ebook met watermerkbeveiliging (bijna altijd voorzien van een label “EPUB met watermerk”) koopt bij Bol, Kobo, Ebook.nl, Libris/Blz of waar dan ook, dan kunnen er zichtbare en onzichtbare wijzigingen worden aangebracht tijdens het downloaden van het door jou gekocht exemplaar. Dat gebeurt op verschillende manieren, in verschillende delen van het ebook en dat hoeft niet verplicht hetzelfde te zijn voor elk ebook maar hoe dan ook, er wordt voor gezorgd dat jouw exemplaar herkenbaar is.

Zichtbaar

drm exlibris watermerkbeveiligingDe zichtbare onderdelen van watermerkbeveiliging kom je logischerwijs vanzelf tegen. De ebooks van Elly’s Choice en Telekids Boeken zijn daar een goed voorbeeld van. Een ex libris wordt als extra pagina toegevoegd in het ebook zelf, meestal vlak voor of na de titelpagina. Daar wordt de naam op gezet die bij jouw account hoort. Als de boekwinkel zowel hun naam als de jouwe op de titelpagina in het door jou gekochte fysieke boek zou schrijven voordat je het meekreeg naar huis zou je er wat van vinden denk ik. Met ebooks daarentegen ….

Een tweede variant die nog vaker voorkomt is een disclaimerpagina. Die wordt meestal juist achter in het ebook geplaatst en bevat, behalve je naam, een tekst die duidelijk moet maken dat je vooral niet moet denken dat jij de eigenaar bent van het door jou gekochte ebook. Elly’s Choice waarschuwt tegen alle vormen van misbruik – in haar ogen – maar wenst je vervolgens wel heel veel leesplezier en doet je de groetjes.

drm disclaimer watermerkbeveiliging

Een wat recenter voorbeeld (deze maand) van Telekids Boeken formuleert het wat minder formeel op de disclaimerpagina:

drm disclaimer watermerkbeveiliging
Een derde zichtbare vorm van watermerkbeveiliging is het opnemen van een regel tekst (met je naam) in de voettekst op *elke* pagina. Ik ben dat in EPUB ebooks gelukkig nog nooit tegengekomen – ik zou ook meteen mijn geld terugvragen – maar ik ken het van ebooks in PDF formaat. Mocht jij het wel eens tegengekomen zijn, dan hoor ik dat graag van je.

Maar vooral onzichtbaar

Als je het kunt zien dan kun je het ook verwijderen. Met een ebookeditor zoals Sigil of de editor in Calibre verwijder je heel eenvoudig die extra pagina’s zodat je er tenminste zelf niet naar hoef te kijken als je aan het lezen bent. Maar het is niet de bedoeling natuurlijk dat je door het verwijderen van een paar pagina’s de beveiliging kunt omzeilen.

Daarom worden er ook een aantal wijzigingen aangebracht in de bestanden *in* een EPUB ebook. Die zijn vanzelfsprekend niet zichtbaar als je het ebook opent in een app of op je ereader maar de meeste kun je probleemloos terugvinden als je het ebook in een editor opent.

Een EPUB bestand bestaat normaliter uit een aantal html pagina’s, 1 of meerdere stylesheets die de vormgeving bepalen, 1 of meerdere afbeeldingen die in het boek gebruikt worden, een inhoudsopgavebestand (toc.ncx) en de “pakbon” van het ebook (content.opf).

De bestandsnamen van de inhoudsopgave en de “pakbon” liggen vast maar het aanpassen van de interne bestandsnamen van de html pagina’s, CSS pagina’s en de afbeeldingen is een veelgebruikte manier van watermerkbeveiliging.

drm internebestandsnamen watermerkbeveiliging

EPUB ebook met watermerkbeveiliging, geopend in Sigil

In het bovenstaande voorbeeld is dus mijn naam en mailadres (dat bij mijn account hoort) gebruikt in *alle* bestandsnamen. Daar wordt ook vanuit de inhoudsopgave en “pakbon” naar verwezen. Mijn kinderen kunnen over 10 jaar gewoon even in één van de ebooks van Telekids Boeken kijken om te zien wat papa’s mailadres ook al weer is.

Een bestandsnaam is echter niet de enige vorm van metadata die je kunt aanpassen bij bestanden. Ook de datum & tijd van de bestanden *in* een ebook kan aangepast worden zodat het correspondeert met de datum en tijdstip van het kopen of downloaden van dat specifieke exemplaar.

watermerkbeveiliging timestamps
Als je de .epub extensie van een ebookbestand hernoemt naar .zip dan kun je het ebook als een archiefbestand openen in Windows Verkenner of een programma als WinZip of WinRAR. In mijn geval zie ik dus inderdaad het moment van downloaden als datum en tijd staan bij elk bestand. En heb ik er geen twijfel over dat bij Telekids Boeken te achterhalen is welke van hun abonnees die titel op 1 juni om 7:47 gedownload heeft.

En echt heel onzichtbaar

Als je dacht dat het nog steeds best wel meevalt met die onzichtbare kenmerken – die niet zo heel erg verborgen zijn – dan is er ook nog een kenmerk dat pas echt onzichtbaar is. Zoals een goochelaar je aandacht afleidt van iets dat je *niet* mag zien naar iets dat je wel mag zien, zo is er nog een extra diepe laag die aangepast wordt bij watermerkbeveiliging.

Afbeeldingen hebben namelijk hun eigen metadata die verborgen is in het afbeeldingsbestand dat weer in het EPUB bestand zit. In die metadata wordt o.a. beschreven wanneer het bestand aangemaakt is, met welk programma of apparaat het gemaakt is, wat de resolutie is, en nog veel meer. Het is informatie die (deels) getoond in bijvoorbeeld Flickr als je een foto uploadt. Aan de metadata van alle afbeeldingen in een ebook wordt een code toegevoegd die uniek is voor dat specifieke exemplaar van het ebook. Ook hierbij twijfel ik er niet aan dat het op of andere manier terug te herleiden is naar de koper of downloader.

Het verbergen van (dit soort) informatie in tekst- en afbeeldingsbestanden is zelfs onderdeel van de cryptografie en heet steganografie. Daar zijn zoveel dingen mee mogelijk dat ik zeker weet dat er nog veel meer kenmerken, codes en andere zaken verstopt kunnen worden in ebooks. En die niet gevonden kunnen worden door een ebook in een editor of WinRAR te openen en een kijkje te nemen in het bestand zelf. Sterker nog, het zou me verbazen als dit soort kenmerken en codes er nu niet in zaten, veilig uit het zicht zodat nieuwsgierige vakbloggers het niet kunnen vinden.

Verwijderen van sociale DRM?

Gezien mijn (vele) eerdere artikelen over het verwijderen van DRM van ebooks zou je misschien verwachten dat ik ook ga uitleggen hoe je deze watermerkbeveiliging (sociale DRM) kunt verwijderen. Dat doe ik echter niet – nou ja, op de opmerking na dat je de ex libris en de disclaimer gewoon kunt verwijderen in een ebook editor – omdat sociale DRM nou eenmaal een ander soort DRM is.

Waar Adobe DRM, de DRM op Kindle ebooks en de FairPlay DRM op Apple ebooks serieuze technische restricties met zich meebrengen als het gaat om het kunnen gebruiken van je eigen aankopen, daar legt sociale DRM niemand een duimbreed in de weg om je gekochte ebooks te lezen of te backuppen.

Begrijp me niet verkeerd. Ik vind sociale DRM minstens zo erg, juist omdat het voor de meeste mensen geen enkele consequentie heeft. Het is geniepig en alleen al het feit dat mijn persoonsgegevens zonder mijn toestemming worden verwerkt en verstopt in een ebook waarvoor ik netjes betaald heb, zorgt ervoor dat ik het als een schending van mijn privacy zie. Ongeacht of ebookwinkels zich aan de letter van de privacywetgeving houden.

De oplossing om van sociale DRM af te komen zie ik daarom vooral in het veranderen (of anders toepassen) van de auteursrecht- en privacywetgeving en niet in een kat-en-muisspel met de partijen die watermerkbeveiliging toepassen. De watermerken zitten zo vervlochten in een ebook dat het bijna onmogelijk is om alle identificerende gegevens te verwijderen. En het is echt onmogelijk om zeker te weten dat je het 100% verwijderd hebt.

Als het Europese Hof van Justitie de conclusie van de Advocaat-Generaal over ebooks overneemt – dat na verkoop van een ebookexemplaar het distributierecht van een rechthebbende uitgeput is – dan zou de consequentie zijn dat een gekocht ebookexemplaar voor 100% je eigendom is. Net als bij een papieren boek. Dat zou (hopelijk) betekenen dat het niet meer toegestaan is om sociale DRM toe te passen op verkochte ebooks. Of welke vorm van DRM dan ook die evident bedoeld is om tegen je gebruikt te worden.

Ook de uitgebreide nieuwe Europese privacywetgeving die de komende twee jaren in Nederland geïmplementeerd zal worden biedt kansen om van watermerken in ebooks af te komen. Het verwerken van persoonsgegevens teneinde (theoretisch) misbruik van ebooks tegen te gaan is een thema dat nog niet bij de rechter gelegen heeft – er is volgens mij nog niet getoetst of dit toegestaan is onder de huidige wetgeving laat staan de toekomstige wetgeving – en het zou goed zijn als dit wel ging gebeuren. Helemaal aangezien je volgens de wet inzage moet kunnen krijgen in hoe je persoonsgegevens verwerkt zijn en het bij watermerkbeveiliging er nou net om gaat dat je dat niet te weten komt.

Tot die tijd echter is het vooral belangrijk om te weten dat een gekocht ebook met watermerkbeveiliging te herleiden is naar jou. Er kan een ex libris en/of een disclaimerpagina in staan met je naam er op maar ook in het ebookbestand zelf staat veel informatie verborgen. En je hoeft echt niet van plan te zijn om dat ebook (illegaal) te gaan verspreiden om dat een heel vervelend idee te vinden.

@afbeelding in header via Brendan Mruk/Matt Lee, CC BY-SA

#

Pagina 1 of 18123...15...Laatste »
  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top