Kobo Libra H20 ereader op het strand

De Kobo Libra H2O in de praktijk

Bijna 1 jaar na de Kobo Forma komt Kobo met een nieuwe ereader die zowel de opvolger van de waterdichte Aura H2O is maar ook het kleinere – en flink goedkopere – broertje van de Forma is. De Kobo Libra H2O heeft een 7 inch scherm, dezelfde vormgeving als de Forma waarmee je zowel linkshandig, rechtshandig maar ook in landscape formaat kunt lezen en is eveneens voorzien van fysieke bladerknoppen. Is de Libra H2O de ideale ereader en is het de moeite waard om te upgraden als je nog een ouder model hebt?

De tijd dat een nieuwe ereader nog echt vernieuwende dingen deed ligt inmiddels alweer enkele jaren achter ons. Er is maar zo veel dat je qua constructie van een ereader, scherm en batterijduur kunt vernieuwen voordat je in herhaling valt en Kobo heeft, na 12 modellen ereaders te hebben uitgebracht in bijna 8 jaar tijd, zich nu duidelijk gefocussed op het verbeteren van de leeservaring met de hard- en software waarbij ook de portemonnee nog een beetje ontzien wordt.

Sinds 2016, met de introductie van de Aura ONE, heeft Kobo het aantal modellen waar je uit kunt kiezen teruggebracht naar drie: Een instapmodel met een 6 inch scherm (op dit moment de Clara HD), een waterbestendig “tussenmodel” met een 7 inch scherm en een topmodel met een 8 inch scherm dat voorzien is van alle toeters en bellen (op dit moment de Forma).

Aangezien vorig jaar dus zowel de Clara HD als de Forma verschenen, is het dit jaar de beurt aan de Aura H2O om een opvolger te krijgen. Dat doet Kobo door de vormgeving van de Forma toe te passen op het waterdichte H2O model met 7 inch scherm en het resultaat is de Libra H2O: een ereader met 7 inch scherm, met grip waardoor je hem zowel links- als rechtshandig kunt vasthouden en bladerknoppen zoals die ook op de Forma zitten. In essentie is de Libra H2O een iets kleinere – en veel goedkopere – versie van de Forma.

De Kobo Libra H2O samengevat

Specificaties:

  • Een 7 inch scherm (Carta E-Ink), 1264×1680 pixels en 300 pixels per inch. Het scherm is niet gelijk met de randen (zoals de Forma die de duurdere Mobius schermtechniek heeft) maar ligt nu verzonken omdat de LED’s nu in de randen zitten;
  • 8GB interne opslag zonder mogelijkheid om dit uit te breiden via een micro-sd kaart. Dit is hetzelfde als de Forma en de Clara HD.
  • Een grip die je linkshandig of rechtshandig kan vastpakken – de tekst op het scherm draait mee – en waarin fysieke bladerknoppen verwerkt zijn;
  • Voor het eerst beschikbaar in twee kleuren: zwart en wit.
  • Afmetingen: 144 x 159mm. De dikte is 7,8 mm bij de grip en 5 mm bij het uiteinde van het scherm. De Libra H2O is 192 gram zwaar (5 gram lichter dan de Forma – 18 gram lichter dan de Aura H2O);
  • 1Ghz MX6 processor en 512MB geheugen. Net als alle Kobo modellen van de afgelopen jaren;
  • ComfortLightPro (frontale schermverlichting met zowel regulier wit licht als met mogelijkheid om blauw licht te filteren ‘s avonds (“natuurlijk” licht);
  • IPX8 gecertificeerd wat betekent dat de ereader maximaal 60 minuten waterbestendig is tot 2 meter diepte. Net als de Aura H2O Edition 2 en de Forma overigens;
  • Te koop voor €179,99 (100 euro goedkoper dan de Forma).

Pluspunten:

  • Fysieke bladerknoppen. Ja, ik ben bevooroordeeld want ik vind dat een grote verbetering. En ze zijn ook nog eens vernieuwd/verbeterd ten opzichte van de Forma;
  • De Libra H2O is perfect met één hand vast te houden voor ontspannen lezen dankzij de grip en de bladerknoppen die nog steeds binnen bereik zijn;
  • Je kunt de Forma met je linkerhand vasthouden, je rechterhand vasthouden of zelfs in landscape stand vastpakken waarbij de tekst op het scherm – en de functionaliteit van de bladerknoppen – naadloos meedraaien;
  • Introductie van de Kobo software (4.16) die diverse nieuwe functionaliteiten toevoegt die de leeservaring verbeteren. Deze software komt overigens beschikbaar voor alle andere Kobo modellen binnen enkele weken;
  • Prima scherm met uitstekende schermverlichting en waterbestendigheid, al is dit niet uniek voor de Libra H2O;
  • Hoewel de prijs van €179,99 nog steeds fors is natuurlijk, ligt deze 100 euro onder de Forma terwijl je een bijna identieke ereader krijgt voor dit geld.

Minpunten:

  • De vormgeving – met de grip die je vast moet houden – is voor sommige mensen wellicht even wennen?;
  • De 4.16 software bevat nog enkele kleine schoonheidsfoutjes die zonder twijfel de komende weken verholpen zullen worden;
  • Nog steeds geen optie bij de leesinstellingen om woordafbreking standaard uit te zetten voor epubs. Kom op Kobo, doe het voor mij!

Het uiterlijk en de hardware

Net als de Forma is de Kobo Libra H2O niet symmetrisch en niet rechthoekig. Met 14,4 cm x 15,9 cm is die dus zelfs bijna vierkant maar dankzij een dikke rand aan de zijkant – die ook iets gebogen is en waar de processor, micro usb aansluiting en bladerknoppen in verwerkt zijn – heeft de Libra H2O dezelfde ergonomische vormgeving als de Forma.

De dikke rand dient namelijk als een grip waar je gemakkelijk je hand kwijt kunt als je je ereader wilt vasthouden, zonder dat je iedere keer moet oppassen dat je met je hand of vingers het scherm aanraakt met alle onbedoelde gevolgen van dien.

Om te voorkomen dat je altijd verplicht je ereader met dezelfde hand moet vastpakken is er een gyroscoop ingebouwd waarmee de ereader ‘weet’ hoe de ereader vastgepakt is en vervolgens het beeld kan kantelen. Ongeacht of je de Libra H2O met je linkerhand of rechterhand vastpakt, het beeld draait mee zodat je ‘gewoon’ kunt gaan lezen. Dat trucje doet de Libra H2O ook met de bladerknoppen waardoor de onderste knop altijd degene is waarmee je vooruit bladert en de bovenste knop te gebruiken is om terug te bladeren.

Met een icoontje in het menu van de ereader (dat pas verschijnt als je een boek aan het lezen bent!) kun je het automatisch draaien uitzetten en vastzetten op Portret of Landschap stand. Daarnaast kun je bij de Leesinstellingen de functies van de beide bladerknoppen omkeren mocht je liever vooruit bladeren met de bovenste knop.

Wat nog wel vermeldenswaardig is, is dat de aan/uit knop niet meer in de zijkant in de grip verwerkt is zoals bij de Forma. Ik vond die knop niet fijn omdat die lastig in te drukken was en daarmee lastig vast te stellen was of je de ereader nu daadwerkelijk aan (of uit) gezet had. De Libra H2O heeft een aan/uit knop op de achterzijde zitten waarbij je weliswaar soms eventjes moet voelen waar die zit – afhankelijk van hoe je de ereader vast hebt – maar wat aanzienlijk prettiger werkt dan de oude knop.

Kobo Libra H2O

Processor en schermverlichting

Qua processor (dat bepaalt hoe snel de ereader is) en schermverlichting is er letterlijk niets nieuws te melden. De processor blijft dezelfde 1Ghz MX6 single core processor die al jaren de Kobo modellen aanstuurt. Ook de schermverlichting, de ComfortLight Pro schermverlichting, is dezelfde als geïntroduceerd in de Aura ONE drie jaar geleden.

Een aantal gelijk verdeelde witte LED lampjes zorgen voor een betere lichtverspreiding en laten het scherm er witter uitzien. Behalve de witte LED lampjes zijn er ook ook nog eens een aantal LED lampjes die kleuren kunnen tonen en die eveneens rondom het gehele scherm geplaatst zijn. Die lampjes kunnen schakelen in de hoeveelheid blauw licht die ze geven zodat je er voor kunt kiezen om ‘s avonds minder blauw licht te gebruiken in de schermverlichting. Dit werkt uitstekend en is een absolute aanrader als je veel en vaak in bed leest bijvoorbeeld.

Waar de Forma nog een bijzonder ‘probleem’ met deze schermverlichting had (de schermverlichting bereikte een dunne strook rondom het scherm net niet helemaal waardoor je een lichtovergang in de pagina zag), is dat met de Libra H2O ook verholpen door de veranderde schermtechniek. Het gehele scherm is nu gelijk verlicht.

Waterbestendig

De Kobo Libra H2O is waterbestendig is volgens de zogeheten IPX8 certificering. Dat is dezelfde mate van waterbestendigheid als de Aura H2O Edition Two en de Forma. Waar dit op neerkomt is dat de Kobo Libra H2O maximaal 60 minuten waterbestendig is tot 2 meter diepte. Let wel dat dit handig als je per ongeluk je ereader in het bad laat vallen of in een plasje water maar dat je geen fijne leeservaring hebt als je onder de douche of onder water een boek wilt gaan lezen. Het scherm reageert namelijk niet meer op input als het kletsnat is dus bladeren door een boek is er dan niet meer bij.

De software

De Kobo Libra H2O maakt gebruik van dezelfde software als de overige Kobo ereaders maar krijgt als eerste de allernieuwste 4.16 versie waarin een aantal nieuwe en veranderde functionaliteiten zijn toegevoegd.

Op het hoofdscherm worden bovenin nog steeds de vier laatstgelezen boeken getoond terwijl in het onderste deel het onderdeel ‘Mijn boeken’ vast getoond worden en er drie ‘blokken’ kunnen variëren, afhankelijk van of je verzamelingen aangemaakt hebt op de ereader (of in de Bol/Kobo app), het geïntegreerde Pocket gebruikt enz. Het zal je niet verrassen dat de Kobo Plus abonnementen ook gepromoot wordt op de voorpagina.

Als je de Libra H2O voor de eerste keer opstart moet je verplicht inloggen met een account. Je kunt ervoor kiezen om een nieuw account aan te maken of gebruik te maken van een bestaand Kobo of Bol account. De ebooks die je in (één van) die accounts hebt staan worden dan automatisch gesynchroniseerd naar je ereader via wifi. Je kunt ook de ebooks van beide accounts automatisch op je ereader laten zetten door te kiezen voor een Bol of Kobo account en dan in de instellingen van je Kobo account een koppeling te maken met je Bol account.

Het onderdeel ‘Mijn boeken’ is het hart van de software aangezien daar alle boeken getoond worden die je er rechtstreeks zelf op gezet hebt of die je bij Bol danwel Kobo gekocht hebt en naar de ereader gesynchroniseerd zijn.

Als je veel ebooks in je Kobo account (al dan niet gekoppeld met je Bol account) hebt staan dan worden alleen de laatste vijf gesynchroniseerd naar je ereader om ruimte te besparen. Je ziet wel alle gekochte titels staan maar die moeten eerst nog handmatig gedownload worden. Overigens kun je in je Kobo account alle ebooks die je niet gesynchroniseerd en/of zichtbaar wilt hebben, verplaatsen naar het archiefdeel zodat ze ‘onzichtbaar’ worden voor je ereader. Lees hier hoe je dat doet. Heb je een Bol account, dan heb je geen archief helaas.

Mijn boeken is ingedeeld in tabbladen voor BoekenAuteurs en Verzamelingen. Standaard kom je op het tabblad Boeken waarin je de lijst met boeken kunt filteren – op al eerder geopende boeken, ongelezen boeken, (bij Bol/Kobo) gekochte boeken en (uit je account) gedownloade boeken. Heb je een Kobo Plus abonnement op het gebruikte account? Dan kun je ook hier op filteren en sorteren.

Het tabblad Auteurs geeft je een extra snelle ingang om bij de titels van je favoriete auteurs te komen. Het is een stuk sneller en gemakkelijker dan de hele lijst met boeken sorteren op auteur.

Het derde en laatste tabblad is Verzamelingen waar je handmatig nieuwe verzamelingen kunt maken en waar bestaande verzamelingen getoond worden. Deze verzamelingen worden ook gesynchroniseerd als je met je account in de Bol/Kobo app inlogt en daar kun je ze ook beheren.

De leeservaring

De mogelijkheden om je hele leeservaring naar eigen smaak aan te passen zijn uitstekend bij Kobo. Je kunt natuurlijk het lettertype veranderen naar één van de 12 standaardlettertypes die ook nog eens elk hun eigen dikte- en scherpte-instellingen hebben, of zelf je eigen lettertypes toevoegen die je dan niet verder kunt aanpassen.

De lettergrootte is nauwkeurig aan te passen en kent maar liefst 50 stappen van miniscuul tot zo groot dat er nog maar 10 woorden op een scherm passen. En natuurlijk zijn de marges en de regelafstand ook probleemloos in te stellen.

Op de Libra H2O kun je natuurlijk ook lezen in de landschapstand. Dit werkt prima en is zelfs een aanrader als je je ereader bijvoorbeeld op schoot wilt leggen tijdens het lezen. Door de lettergrootte of regelafstand aan te passen is het een prima manier om ontspannen te lezen zonder dat je constant de ereader moet vasthouden.

Vergeet niet dat je bij de Instellingen in het hoofdmenu sowieso handige aanpassingen kunt maken die je leeservaring beïnvloeden. Bij de Leesinstellingen kun je aangeven na hoeveel pagina’s het scherm ververst moet worden maar ook of de Adobe EPUB nummering getoond moet worden. Die staat standaard aan en laat cijfers in de rechtermarge van de tekst zien waar in de papieren versie de paginanummering ongeveer zou hebben gestaan. Ik vind dat zelf bijzonder irritant en daar is de plek om het uit te zetten.

Bij diezelfde leesinstellingen kun je ook bepalen of en hoe je je leesvoortgang wilt zien. Je kunt de leesvoortgang in het hoofdstuk laten zien in de header (als overgebleven tijd, aantal pagina’s of percentage gelezen) en de leesvoortgang in het totale boek in de footer (idem als overgebleven tijd, aantal pagina’s of percentage gelezen). Je kunt beide ook uitzetten en een leesvoortgangsbalk helemaal onderin het scherm laten zien als je dat prettiger vindt.

Het (navigatie)menu heeft ook een upgrade gekregen want als je nu omhoog veegt vanaf de onderkant van de pagina wordt het menu getoond en is er een nieuwe navigatiebalk bijgekomen om door het hele ebook te navigeren in plaats alleen door het hoofdstuk zoals dat voorheen was. Een zwarte stip toont waar je bent gebleven als je terug wilt naar de vertrekpagina en er verschijnt een preview van pagina’s als je via de navigatiebalk aan het bladeren bent. Op die manier kun je snel terug (of vooruit) bladeren om die ene pagina te vinden die je zoekt.

Onder de navigatiebalk, aan de rechterkant, vind je nu ook een icoontje waarmee je alle notities gemakkelijk kunt terugvinden die je in dat boek gemaakt hebt in één overzicht. Helaas kun je die nog steeds niet exporteren op een gemakkelijke manier maar daar is wel een mouw aan te passen gelukkig.

Een optie om het automatisch afbreken van woorden te voorkomen is er echter nog steeds niet te vinden waardoor ik dat helaas handmatig zal moeten blijven doen. Je vindt elders op dit blog ook nog andere tips en trucs die het lezen op (en gebruik van) je Kobo ereader een stukje eenvoudiger maken.

Ik gebruik het gratis Calibre om mijn ebooks te beheren en dat programma heeft vele plugins en tools die handig zijn in combinatie met Kobo ereaders. Om de Kobo Libra H2O optimaal te kunnen gebruiken in Calibre heb je minimaal versie 3.48 nodig die op 13 september is uitgekomen. Zorg er dus voor dat je Calibre bijwerkt omdat anders de ereader niet herkend wordt.

Even vergelijken

Als je in de markt bent voor een nieuwe ereader dan wil je die kunnen vergelijken met anderen.

Het gaat te ver om alle aspecten die een rol kunnen spelen af te gaan wegen en daarvoor verwijs ik je naar een eerdere blogpost waarin ik zo veel mogelijk aspecten de revu laat passeren in de keuze voor een nieuwe ereader.

De Libra H2O vervangt de Aura H2O als ‘tussenmodel’ ereader met een 7 inch scherm en is daarmee vooral de logische keuze voor iedereen die graag of per se een waterdichte ereader wil. Qua vormgeving is de Libra H2O echter vooral vergelijkbaar met de Forma en daarom is het ook boeiend om juist naar deze beide ereaders te kijken.

Kobo Libra H2O en Forma

De Forma (links) is weliswaar van een ander – steviger – materiaal gemaakt en heeft een recentere schermtechniek met glas, vergeleken met de Libra H2O die veel meer ‘plastic achtig’ aanvoelt maar in de praktijk merk je er weinig van. Het grootste merkbare verschil is het verschil in schermgrootte natuurlijk maar een 7-inch scherm leest nog steeds heel fijn, zeker als je een 6-inch scherm gewend bent. Als je dan bedenkt dat je 100 euro minder kwijt bent voor de Libra H2O dan voor de Forma, terwijl je wel alle functionaliteiten hebt zoals waterdichtheid en de bladerknoppen, dan is de keuze niet moeilijk denk ik.

Veilig mee onderweg

Ik raad altijd aan om een ereader in een stevige hoes te stoppen als je hem niet permanent op je nachtkastje hebt liggen. Een e-ink scherm kan best wel tegen een stootje maar ereaders zijn nou eenmaal niet zo heel erg stevig en als je hem dagelijks in een rugzak meeneemt dan is de extra bescherming absoluut geen luxe.

Met de bijzondere vormgeving van de Libra H2O heb je dan helaas niet veel keuze. Een hoes moet rekening houden met het feit dat je de ereader zowel links- als rechtshandig kunt vastpakken en dat je ook in de landschapsstand moet kunnen lezen zonder dat de flap van de hoes in de weg zit. Bij de Forma zagen we al dat externe leveranciers nauwelijks of geen hoezen hebben gemaakt speciaal voor de Forma en ik denk dat je dat ook niet hoeft te verwachten bij de Libra H2O.

Kobo levert zelf wel eigen sleepcovers – in de kleuren zwart, roze, grijs en aquablauw om naar eigen smaak te kunnen combineren met je witte of zwarte Libra H2O – en eerlijk is eerlijk, dat zijn prima hoezen die behalve bescherming ook als standaard dienen om je Libra H2O op een tafel te plaatsen. Je vouwt de flap in de gewenste vorm om je ereader in portret of in landschapsstand neer te zetten. Eigenlijk is een dergelijke sleepcover onmisbaar als je het mij vraagt maar je moet wel rekening houden met de extra 40 euro die ze kosten.

kobo libra h2o sleepcovers

Conclusies

Is de Kobo Libra H2O de moeite waard? Krijg je waar voor je geld en zou je moeten overwegen om te upgraden?

Als je vorig jaar hebt getwijfeld over de aanschaf van een Forma (maar dat niet gedaan hebt omdat die zo duur was) dan is het antwoord op beide vragen absoluut ja. De Libra H2O is 100 euro goedkoper dan de Forma en hoewel er absoluut bezuinigd is op de kwaliteit van de gebruikte onderdelen merk je daar helemaal niets van. Dit is simpelweg de betaalbare versie van de Forma.

Ben je op zoek naar een nieuwe ereader die per se waterdicht (nou ja, waterresistent) moet zijn? Dan is de Libra H2O ook een prima keuze natuurlijk. Helemaal als je het juist fijn vindt om een ereader te hebben die net een slagje groter is dan de gemiddelde ereader met een 6-inch scherm.

Heb je al een Aura H2O en ben je daar tevreden mee? Dan is een upgrade niet echt nodig tenzij je heel graag wilt overstappen naar de bladerknoppen van de Libra H2O. De nieuwe leessoftware gaat ook naar de Aura H2O komen namelijk. En heb je afgelopen jaar wel een Forma gekocht, tja, dan voegt de Libra H2O natuurlijk zo goed als niets toe tenzij je ineens toch liever een iets kleiner scherm prettig vindt.

Kobo heeft met de Libra H2O absoluut niet iets innovatiefs gedaan – integendeel zelfs – maar het is gewoon een hele fijne ereader die over alle opties beschikt die je maar zou willen en die een waardige opvolger is van de Aura H2O. Het zou zo maar eens het bestverkopende model ooit kunnen worden vermoed ik.

De Kobo Libra H2O is vanaf 17 september 2019 te koop bij o.a. Bol, Wehkamp en de Mediamarkt voor 179,99 euro. De sleepcovers in vier kleuren zijn vanaf dezelfde datum verkrijgbaar.
Met dank aan LEWIS en Kobo voor het beschikbaar stellen van een reviewexemplaar.

#

header voor blogpost over nieuwe ereader kiezen

Op zoek naar een nieuwe ereader? Dit zijn je opties – zomer 2019 editie

Elk jaar rond de zomer worden de voordelen van een ereader extra duidelijk. Geen volle koffers met boeken meezeulen maar lekker gemakkelijk een ereader meenemen met honderden boeken erop. Maar welke is nou het beste voor jou?

Of je nou voor het eerst met een nieuwe ereader aan de slag wilt gaan of dat je simpelweg een ouder exemplaar wilt vervangen, het kan even flink uitzoekwerk zijn om er achter te komen welke ereaders er op dit moment allemaal te koop zijn en wat de voor- en nadelen van de verschillende modellen zijn. De één is (redelijk) waterbestendig – en dat is best handig aan het strand – terwijl de ander juist een hele fijne schermverlichting heeft die ook nog eens blauw licht filtert ‘s avonds. En waarom lopen die prijzen zo uiteen?

Hieronder presenteer ik enkele afwegingen die een rol kunnen – zouden moeten – spelen in het kiezen voor de ereader die voor jou geschikt is. Het is geen uitputtend overzicht van alle beschikbare modellen maar het zou je hopelijk moeten helpen een weloverwogen keuze te maken.

Hoe kom je aan je ebooks?

Voordat je kijkt naar de specificaties van ereaders is de belangrijkste vraag eigenlijk waar je je ebooks koopt (wilt gaan kopen) en voor welke leverancier je dus al feitelijk een voorkeur hebt.

Lees je – en koop je – veel Engelstalige titels dan is Amazon over het algemeen je beste keuze om ebooks te kopen. Hun aanbod is groter en er zijn dagelijks tientallen acties bij de Amerikaanse Amazon site die ook deels gelden in Nederland. Zeg je Amazon, dan zeg je ook meteen Kindle ereaders want deze ereaders zijn letterlijk gemaakt om zo gemakkelijk mogelijk de boeken te lezen die bij hen koopt. Je klikt een boek aan op de Amazon site en enkele seconden later kun je het lezen op je Kindle ereader.

Bij Kindle ereaders kun je kiezen uit de reguliere Kindle met een 6 inch scherm voor 80 euro (zonder reclame tijdelijk voor 70 euro), de Kindle Paperwhite met eveneens een 6 inch scherm maar wel eentje van hogere kwaliteit *en* een schermverlichting voor 140 euro en de Kindle Oasis met een 7 inch HD scherm voor 200 euro (30 euro korting omdat de nieuwere versie van de Oasis met blauwfilter schermverlichting op 24 juli te koop zal zijn voor 230 euro.)

Mijn review van de Oasis kun je hier vinden maar de Kindle Paperwhite is uiteindelijk de betere deal tenzij je per se bladerknoppen wil waar alleen de Oasis over beschikt.

Lees je vooral Nederlandstalige titels en koop je bij Nederlandse ebookwinkels? En wil je de optie hebben om een Kobo Plus ebookabonnement af te kunnen sluiten tijdens vakanties zodat je (1 of 2 maanden lang) kunt kiezen uit duizenden NL titels om te lezen? Dan kom je al meteen uit op een Kobo ereader want dat zijn de enige ereaders waar je een Kobo Plus abonnement op kunt gebruiken.

De huidige Kobo ereaders zijn de Aura H2O Edition 2 (met 6,8 inch HD scherm, waterbestendig en schermverlichting met blauwfilter voor 159 euro), de Clara HD (met 6 inch HD scherm en schermverlichting plus blauwfilter voor 130 euro) en de Forma (met 7,8 inch HD scherm, schermverlichting en bladerknoppen voor 280 euro).

De beste deal qua prijs/kwaliteit is zonder twijfel de Clara HD maar de Aura H2O Edition 2 is je beste keuze als je per se een waterbestendige ereader zoekt terwijl de Forma – duur als die is – een fijn groot scherm heeft en als enige over bladerknoppen beschikt.

Je bent niet van plan om iets met Kobo Plus te doen of om vast te zitten aan het (weliswaar gebruiksvriendelijke) ecosysteem van één leverancier. En je zoekt gewoon een ereader waar je zelf wel de ebooks op wilt zetten?

De keuzes zijn dan wat groter en diverser. Zo heb je de Tolino ereaders die via de Libris/Blz boekhandels verkocht worden en weliswaar integreren met die boekwinkels maar ook uitstekend zonder die integratie te gebruiken zijn. De Shine 3 HD kost 127,50 euro en voor de Vision 4 HD moet je 159 euro neertellen voor – met name – de toegevoegde waterbestendigheid.

Ook de ereaders van PocketBook zijn dan een goede optie en die komen ook in verschillende formaten. De PocketBook Touch HD 3 met een 6 inch scherm kost 159 euro en is een prima keuze dankzij de waterbestendigheid en de bladerknoppen die de PocketBook ereaders standaard hebben. De Aqua 2 is een wat ouder model met een wat minder goed scherm maar heeft wel het voordeel dat die slechts 109 euro kost, al heb je voor een tientje meer het nieuwere model Touch Lux 4. Wil je juist het topmodel van PocketBook? Dan is de Inkpad 3 voor 229 euro een prima optie met een groot 7,8 inch scherm. Bedenk wel dat de Inkpad 3 niet waterdicht is.

Grootte van het scherm

Ongeacht waar je je boeken vandaan wilt halen blijf je in de meeste gevallen nog steeds de keuze houden tussen modellen met verschillende groottes van schermen. Het zal je niet verbazen dat hoe groter het scherm is, hoe duurder de ereader is. Maar wat heb je nou aan een groter scherm?

Bij alle ereaders heb je diverse opties om zelf te bepalen hoeveel tekst er op een ‘pagina’, één scherm, wordt getoond. Je kunt de marges instellen, regelafstand en natuurlijk de grootte van de letters. Zet je alles op zo klein mogelijk dan past er veel tekst op een scherm en wil je een beetje ontspannen met grotere letters, marges en regelafstand lezen dan past er niet zo veel tekst meer op een scherm en zul je (veel) vaker moeten bladeren.

Kort door de bocht kun je dus zeggen dat hoe groter het scherm is, hoe minder vaak je hoeft te bladeren. Maakt dat je helemaal niets uit, ga dan vooral voor een 6 inch scherm en vind je dat wel relaxed dan kun je voor een 7 of zelfs 8 inch scherm gaan.

De keerzijde van grotere schermen (en dus grotere ereaders) is dat de “draagbaarheid” ook iets minder is dus die afweging moet je dan ook maken. Een ereader met 6 inch scherm houd je heel gemakkelijk langdurig met 1 hand vast terwijl het lezen op een ereader met 7,8 inch scherm (en hoes) aanzienlijk minder makkelijk met één hand vol te houden is.

Mijn tip voor de lichtste en beste ereader met 6 inch scherm is de Clara HD of de PocketBook Touch HD 3 als je bladerknoppen prefereert. Liever een tussenmaatje met 7 inch scherm? Dan de Aura H2O Edition 2 of de Kindle Oasis. Tot slot zijn zowel de Inkpad 3 als de Forma goede keuzes als je liever zo groot mogelijk wilt waarbij de Inkpad 3 wel een stuk goedkoper is ten koste van de waterbestendigheid.

Waterbestendig of niet?

Vooral als je op vakantie gaat en op het strand wilt lezen (of in het hotel in bad) kan het feit dat je ereader tegen een onbedoelde duik in het water opgewassen is, een handig criterium zijn. Al was het maar omdat het meteen het aantal modellen waar je uit kunt kiezen reduceert tot een handjevol.

Om precies te zijn houd je over: de Tolino Vision 4 (review), de PocketBook Touch HD 3, de Kobo Aura H2O Edition 2 (review), de Kobo Forma (review) en de Kindle Oasis (review). De goedkoopste waterbestendige ereader is de (oude) PocketBook Aqua 2 voor 109 euro.

De prijs

Als je je nieuwe ereader alleen maar op vakantie gebruikt dan wil je er vermoedelijk niet de hoofdprijs voor betalen. Hoewel er ongetwijfeld enkele merken zijn die budget ereaders maken kan ik je echter aanraden om het bij de grotere merken te houden. De software-ondersteuning is daar goed geregeld en je kunt voor allerlei vragen op tientallen, zo niet honderden, websites terecht omdat er wereldwijd heel veel gebruikers zijn.

Ruwweg dien je er rekening mee te houden dat een goede ereader met 6 inch HD scherm zo’n 130 tot 150 euro kost. De Clara HD, Kindle Paperwhite, Tolino Vision 4 en de PocketBook Touch HD 3 zijn daar uitstekende voorbeelden van.

Alle modellen met een groter scherm zijn ook meteen een stuk duurder. De beste deal voor een ereader met (bijna) 7 inch scherm is de Kobo Aura H2O Edition 2 (160 euro) en wil je nog een slag groter dan kom je eigenlijk automatisch bij de Kobo Forma voor 280 euro of de PocketBook InkPad 3 voor 230 euro. Bij Amazon is 7 inch de maximale grootte en betaal je voor de Kindle Oasis ook 230 euro. Daar krijg je dan ook een stevige en fijne ereader voor terug met fysieke bladerknoppen maar het is absoluut een extra luxe waar je extra voor betaalt.

#

afbeelding van Clara HD ereader met gekozen lettertype zichtbaar

Kies je favoriete lettertype op je ereader

Eén van de grote voordelen van lezen op een ereader is dat je zelf kunt kiezen welk lettertype gebruikt wordt in een boek. Maar waar moet je op letten en uit welke lettertypes kun je kiezen?

Loeren naar lettertypes

Zoals ik vroeger in de trein nieuwsgierig naar medereizigers keek die een boek aan het lezen waren waarvan ik de titel net niet kon ontwaren, zo probeer ik nu een kijkje op het scherm van hun ereader te nemen zonder dat het te veel opvalt. Een iets ‘veiligere’ aanpak is het bekijken van de Instagram foto’s van divers boekenliefhebbers die hun ereader etaleren in onmogelijk idyllische en ideale leesomgevingen.

En dan zit ik dus niet mee te lezen om uit te vogelen welk boek ze aan het lezen zijn. Nee, ik wil weten hoe die persoon zijn of haar leesinstellingen heeft staan. Hoe groot zijn de letters? De marges en regelafstand? En waar ik het nieuwsgierigste naar ben: welk lettertype hebben ze gekozen voor in hun boek?

Hoewel het bepaald geen representatief onderzoek is wat ik uitvoer heb ik toch het idee dat veel digitale lezers maar nauwelijks naar het lettertype kijken. Ik denk dat een zeer grote categorie eenmalig de 8 tot 10 voorgeïnstalleerde lettertypes uitprobeert, onmiddelijk tot de conclusie komt dat de overgrote meerderheid niet boeiend is en zichzelf meteen beperkt tot dat ‘ene lettertype dat ze nog wel OK vinden’. Wat ze vervolgens altijd blijven gebruiken want hun ereader onthoudt die voorkeur en opent volgende boeken met datzelfde lettertype.

De kans dat lezers hun ereader laten staan op de default ‘Uitgever standaard’ van Kobo of het Bookerly lettertype dat de default is van Kindle ereaders, is daarbij enorm groot.

Dat is prima maar wel een beetje zonde

Tot ik begon met lezen van ebooks op ereaders (en eigenlijk duurde het zelfs toen nog een paar jaar) keek ik nooit naar het lettertype van een boek. Waarom zou ik ook? Bij papieren boeken bepaalt de uitgever en drukker welk lettertype gebruikt wordt en als lezer heb je daar geen enkele invloed op. Ik merkte nog wel eens dat het ene lettertype fijner was om te lezen dan het andere maar ik ben nog nooit een boek tegengekomen dat onleesbaar was door het gekozen lettertype.

Ook ebooks worden niet onleesbaar door een door de uitgever gekozen lettertype en de meeste mensen zullen vooral (en alleen) blij zijn met de optie om de lettergrootte te kunnen aanpassen om de leesbaarheid te verbeteren.

Toch loont het mijns inziens om je een beetje te verdiepen in het fenomeen lettertypes als je ebooks leest. De uitgever kiest namelijk nog steeds in veel gevallen voor een vast lettertype bij ebooks dat, vaker wel dan niet, gebaseerd is op de opmaak van de papieren editie. En wat werkt op papier is wel degelijk verschillend met wat werkt op een scherm van variabele grootte zoals een ereader.

Eigenlijk kun je het zo zien: waar bij een papieren boek de uitgever een voorkeur aangeeft en een drukker in overleg bepaalt of dat ook echt goed werkt op papier, is de lezer zelf de drukker omdat lezen van een scherm andere eisen stelt aan de opmaak en dus het lettertype.

Uitgevers kiezen er helaas nog steeds voor om hun eigen ‘optimale’ lettertype op te nemen in het ebook zelf en daarmee de mogelijkheid weg te halen voor lezers om dat lettertype aan te kunnen passen naar eigen smaak en wensen. Dat kun je, met enige moeite, ongedaan maken maar zou niet nodig moeten zijn.

Welk lettertype dan?

Er zijn (honderd)duizenden lettertypes maar ze vallen wel in een beperkt aantal categorieën. Zo zijn er de functionele lettertypes die het voor bijvoorbeeld dyslectici makkelijker maken een tekst te lezen. Kobo biedt OpenDyslexic als één van de standaardlettertypes aan en je weet precies wat je daar aan hebt.

Daarnaast zijn er duizenden fantasie of decoratieve lettertypes. Dat zijn lettertypes die niet bedoeld zijn om hele lappen tekst mee te gaan lezen maar die vooral handig zijn voor korte stukjes tekst. Denk aan lettertypes die in logo’s van tv series voorkomen bijvoorbeeld (Stranger Things, A-Team enz).

Schrijf- of scriptlettertypes bootsen een handschrift na. Het zijn al die lettertypes die er uitzien alsof ze door een mens geschreven zijn en die bijvoorbeeld een tekst van een dagboek kunnen versterken. Al is het lezen van een volledig boek in een dergelijk lettertype ook behoorlijk vermoeiend.

De grootste categorie echter zijn de lettertypes die ook expliciet bedoeld zijn om langere teksten mee te lezen en die vallen zelf uiteen in twee subcategorieën: de lettertypes met schreef en de schreefloze lettertypes.

lettertypes op een ereader

Binnen de typografie is een schreef een dwars geplaatst haakje aan het uiteinde van een letter. Schreefletters doen denken aan gekalligrafeerde letters en worden als gemakkelijker leesbaar ervaren, vooral van papier. Je ziet daarom ook veel schreeflettertypes in boeken. En Sinterklaas chocoladeletters maar dat geheel terzijde.

Schreefloze letters zijn strakker en zijn opgebouwd uit minder pixels waardoor het, over het algemeen, makkelijker leest van een scherm.

Je voelt hem wellicht al aankomen: uitgevers kiezen vaak voor schreeflettertypes en niet voor de schreefloze lettertypes. Dat kan precies zijn wat je prettig vindt omdat je gewend bent van papier te lezen en je ook op een ereader een vergelijkbaar lettertype gebruikt. Maar afhankelijk van de lettergrootte, regelafstand en of je uitvullen aanzet kunnen er grote verschillen ontstaan tussen de verschillende (soorten) lettertypes die je tot je beschikking hebt. Het is dus niet alleen je favoriete lettertype vinden maar juist de goede combinatie van al die instellingen: lettertype, lettergrootte, marges, regelafstand en links uitlijnen/uitvullen.

Probeer en experimenteer!

Natuurlijk, het is even werk maar idealiter ga je dus op zoek naar de voor jou ideale combinatie van instellingen op je ereader. Hoeveel marge vind je handig op het scherm van jouw ereader? Op een 6 inch scherm van een Kobo Clara HD wil ik liever wat meer regelafstand hebben omdat ik de letters niet te groot wil maken – teneinde zo veel mogelijk tekst op een scherm te houden – en dat betekent een kleinere marge. Op het grotere scherm van de Forma heb ik de letters juist iets groter staan maar de regelafstand kleiner en de marges weer iets groter ter compensatie.

Uitvullen heb ik standaard aan staan omdat ik het rustiger vind lezen als ik een ‘vierkante’ blok tekst zie maar dat heeft absoluut impact op de leesbaarheid van bepaalde lettertypes. Door het uitvullen worden zinnen soms wat “uitgerekt” en dat leest bij het ene lettertype gewoon wat vervelender vind ik.

Een andere factor die bij lettertypes ook nog meespeelt is hoe donker, hoe vet ze zijn. Op papier speelt dit ook wel een rol maar vanaf een scherm is het veel opvallender wat het effect is omdat ook de achtergrond varieert qua lichtheid dankzij de schermverlichting (of het ontbreken ervan).

Als je kijkt naar de standaard lettertypes die bijvoorbeeld op een Kobo of een Kindle voorkomen, dan zie je dat daar de variaties ook in zitten. Kobo heeft een aantal schreefloze lettertypes zoals Avenir Next, Gill Sans en UD Kakugo maar ook lettertypes met schreef zoals Tsukushi Mincho en Georgia. Deze hebben allemaal een verschillende dikte die echter instelbaar is bij de opties waardoor je ook een ‘dun’ lettertype als Georgia veel vetter kunt maken.

Neem nou eens een kwartiertje de tijd met het boek dat je nu aan het lezen bent op je ereader. En speel met de instellingen van lettertype, lettergrootte, regelafstand, marges en uitvullen alsof je zelf de drukker bent die het boek voor jou optimaal leesbaar moet maken.

En ik zelf?

Ik pas de leesinstellingen per ereader aan maar dat komt omdat ik er ook meerdere gebruik die ook nog eens verschillende groottes van het scherm hebben. De lettergrootte, regelafstand en marges verschillen dan ook per apparaat bij mij.

Wat echter wel gelijk is tussen al mijn ereaders, ongeacht het merk, is het lettertype. Dat is Bitter en komt alleen standaard bij Tolino ereader meegeleverd maar ik heb het ook op mijn Kobo en Kindle ereaders geïnstalleerd.

lettertype op je ereader
Bitter

Bitter is net wat vetter dan de standaardlettertypes op een Kobo of Kindle en hoewel het een schreeflettertype is, vind ik het heel prettig leesbaar en werkt het uitstekend als je, zoals ik, uitvullen standaard hebt aanstaan.

Een jaar geleden ben ik echter wel op zoek gegaan naar een lettertype dat voor mij beter werkt op een 6 inch ereader. Toch nog iets vetter en wat me doet denken aan (het lettertype van de tekst in) de pockets van Amerikaanse SF schrijvers uit de jaren 70 en 80.

lettertype op je ereader
ChareInk

Met ChareInk kwam ik een heel eind in de richting maar uiteindelijk ben ik overgestapt naar een, speciaal voor e-ink schermen gemaakte, versie van het DejaVu lettertype. Het heeft standaard wat grotere letters waardoor ik het allemaal wat fijner vind passen op een kleiner scherm.

lettertype op je ereader
DejaVu Serif E-Ink

Mocht je zelf de bovenstaande drie lettertypes willen uitproberen dan vind je hier de bestanden die je (unzipped) in de fonts map op je ereader kunt zetten.

Maar nu ben ik vooral benieuwd wat jullie met de leesinstellingen doen op je ereader. Pas je de instellingen aan en heb je een favoriet lettertype?

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top