header voor blogpost over nieuwe ereader kiezen

Op zoek naar een nieuwe ereader? Dit zijn je opties – zomer 2019 editie

Elk jaar rond de zomer worden de voordelen van een ereader extra duidelijk. Geen volle koffers met boeken meezeulen maar lekker gemakkelijk een ereader meenemen met honderden boeken erop. Maar welke is nou het beste voor jou?

Of je nou voor het eerst met een nieuwe ereader aan de slag wilt gaan of dat je simpelweg een ouder exemplaar wilt vervangen, het kan even flink uitzoekwerk zijn om er achter te komen welke ereaders er op dit moment allemaal te koop zijn en wat de voor- en nadelen van de verschillende modellen zijn. De één is (redelijk) waterbestendig – en dat is best handig aan het strand – terwijl de ander juist een hele fijne schermverlichting heeft die ook nog eens blauw licht filtert ‘s avonds. En waarom lopen die prijzen zo uiteen?

Hieronder presenteer ik enkele afwegingen die een rol kunnen – zouden moeten – spelen in het kiezen voor de ereader die voor jou geschikt is. Het is geen uitputtend overzicht van alle beschikbare modellen maar het zou je hopelijk moeten helpen een weloverwogen keuze te maken.

Hoe kom je aan je ebooks?

Voordat je kijkt naar de specificaties van ereaders is de belangrijkste vraag eigenlijk waar je je ebooks koopt (wilt gaan kopen) en voor welke leverancier je dus al feitelijk een voorkeur hebt.

Lees je – en koop je – veel Engelstalige titels dan is Amazon over het algemeen je beste keuze om ebooks te kopen. Hun aanbod is groter en er zijn dagelijks tientallen acties bij de Amerikaanse Amazon site die ook deels gelden in Nederland. Zeg je Amazon, dan zeg je ook meteen Kindle ereaders want deze ereaders zijn letterlijk gemaakt om zo gemakkelijk mogelijk de boeken te lezen die bij hen koopt. Je klikt een boek aan op de Amazon site en enkele seconden later kun je het lezen op je Kindle ereader.

Bij Kindle ereaders kun je kiezen uit de reguliere Kindle met een 6 inch scherm voor 80 euro (zonder reclame tijdelijk voor 70 euro), de Kindle Paperwhite met eveneens een 6 inch scherm maar wel eentje van hogere kwaliteit *en* een schermverlichting voor 140 euro en de Kindle Oasis met een 7 inch HD scherm voor 200 euro (30 euro korting omdat de nieuwere versie van de Oasis met blauwfilter schermverlichting op 24 juli te koop zal zijn voor 230 euro.)

Mijn review van de Oasis kun je hier vinden maar de Kindle Paperwhite is uiteindelijk de betere deal tenzij je per se bladerknoppen wil waar alleen de Oasis over beschikt.

Lees je vooral Nederlandstalige titels en koop je bij Nederlandse ebookwinkels? En wil je de optie hebben om een Kobo Plus ebookabonnement af te kunnen sluiten tijdens vakanties zodat je (1 of 2 maanden lang) kunt kiezen uit duizenden NL titels om te lezen? Dan kom je al meteen uit op een Kobo ereader want dat zijn de enige ereaders waar je een Kobo Plus abonnement op kunt gebruiken.

De huidige Kobo ereaders zijn de Aura H2O Edition 2 (met 6,8 inch HD scherm, waterbestendig en schermverlichting met blauwfilter voor 159 euro), de Clara HD (met 6 inch HD scherm en schermverlichting plus blauwfilter voor 130 euro) en de Forma (met 7,8 inch HD scherm, schermverlichting en bladerknoppen voor 280 euro).

De beste deal qua prijs/kwaliteit is zonder twijfel de Clara HD maar de Aura H2O Edition 2 is je beste keuze als je per se een waterbestendige ereader zoekt terwijl de Forma – duur als die is – een fijn groot scherm heeft en als enige over bladerknoppen beschikt.

Je bent niet van plan om iets met Kobo Plus te doen of om vast te zitten aan het (weliswaar gebruiksvriendelijke) ecosysteem van één leverancier. En je zoekt gewoon een ereader waar je zelf wel de ebooks op wilt zetten?

De keuzes zijn dan wat groter en diverser. Zo heb je de Tolino ereaders die via de Libris/Blz boekhandels verkocht worden en weliswaar integreren met die boekwinkels maar ook uitstekend zonder die integratie te gebruiken zijn. De Shine 3 HD kost 127,50 euro en voor de Vision 4 HD moet je 159 euro neertellen voor – met name – de toegevoegde waterbestendigheid.

Ook de ereaders van PocketBook zijn dan een goede optie en die komen ook in verschillende formaten. De PocketBook Touch HD 3 met een 6 inch scherm kost 159 euro en is een prima keuze dankzij de waterbestendigheid en de bladerknoppen die de PocketBook ereaders standaard hebben. De Aqua 2 is een wat ouder model met een wat minder goed scherm maar heeft wel het voordeel dat die slechts 109 euro kost, al heb je voor een tientje meer het nieuwere model Touch Lux 4. Wil je juist het topmodel van PocketBook? Dan is de Inkpad 3 voor 229 euro een prima optie met een groot 7,8 inch scherm. Bedenk wel dat de Inkpad 3 niet waterdicht is.

Grootte van het scherm

Ongeacht waar je je boeken vandaan wilt halen blijf je in de meeste gevallen nog steeds de keuze houden tussen modellen met verschillende groottes van schermen. Het zal je niet verbazen dat hoe groter het scherm is, hoe duurder de ereader is. Maar wat heb je nou aan een groter scherm?

Bij alle ereaders heb je diverse opties om zelf te bepalen hoeveel tekst er op een ‘pagina’, één scherm, wordt getoond. Je kunt de marges instellen, regelafstand en natuurlijk de grootte van de letters. Zet je alles op zo klein mogelijk dan past er veel tekst op een scherm en wil je een beetje ontspannen met grotere letters, marges en regelafstand lezen dan past er niet zo veel tekst meer op een scherm en zul je (veel) vaker moeten bladeren.

Kort door de bocht kun je dus zeggen dat hoe groter het scherm is, hoe minder vaak je hoeft te bladeren. Maakt dat je helemaal niets uit, ga dan vooral voor een 6 inch scherm en vind je dat wel relaxed dan kun je voor een 7 of zelfs 8 inch scherm gaan.

De keerzijde van grotere schermen (en dus grotere ereaders) is dat de “draagbaarheid” ook iets minder is dus die afweging moet je dan ook maken. Een ereader met 6 inch scherm houd je heel gemakkelijk langdurig met 1 hand vast terwijl het lezen op een ereader met 7,8 inch scherm (en hoes) aanzienlijk minder makkelijk met één hand vol te houden is.

Mijn tip voor de lichtste en beste ereader met 6 inch scherm is de Clara HD of de PocketBook Touch HD 3 als je bladerknoppen prefereert. Liever een tussenmaatje met 7 inch scherm? Dan de Aura H2O Edition 2 of de Kindle Oasis. Tot slot zijn zowel de Inkpad 3 als de Forma goede keuzes als je liever zo groot mogelijk wilt waarbij de Inkpad 3 wel een stuk goedkoper is ten koste van de waterbestendigheid.

Waterbestendig of niet?

Vooral als je op vakantie gaat en op het strand wilt lezen (of in het hotel in bad) kan het feit dat je ereader tegen een onbedoelde duik in het water opgewassen is, een handig criterium zijn. Al was het maar omdat het meteen het aantal modellen waar je uit kunt kiezen reduceert tot een handjevol.

Om precies te zijn houd je over: de Tolino Vision 4 (review), de PocketBook Touch HD 3, de Kobo Aura H2O Edition 2 (review), de Kobo Forma (review) en de Kindle Oasis (review). De goedkoopste waterbestendige ereader is de (oude) PocketBook Aqua 2 voor 109 euro.

De prijs

Als je je nieuwe ereader alleen maar op vakantie gebruikt dan wil je er vermoedelijk niet de hoofdprijs voor betalen. Hoewel er ongetwijfeld enkele merken zijn die budget ereaders maken kan ik je echter aanraden om het bij de grotere merken te houden. De software-ondersteuning is daar goed geregeld en je kunt voor allerlei vragen op tientallen, zo niet honderden, websites terecht omdat er wereldwijd heel veel gebruikers zijn.

Ruwweg dien je er rekening mee te houden dat een goede ereader met 6 inch HD scherm zo’n 130 tot 150 euro kost. De Clara HD, Kindle Paperwhite, Tolino Vision 4 en de PocketBook Touch HD 3 zijn daar uitstekende voorbeelden van.

Alle modellen met een groter scherm zijn ook meteen een stuk duurder. De beste deal voor een ereader met (bijna) 7 inch scherm is de Kobo Aura H2O Edition 2 (160 euro) en wil je nog een slag groter dan kom je eigenlijk automatisch bij de Kobo Forma voor 280 euro of de PocketBook InkPad 3 voor 230 euro. Bij Amazon is 7 inch de maximale grootte en betaal je voor de Kindle Oasis ook 230 euro. Daar krijg je dan ook een stevige en fijne ereader voor terug met fysieke bladerknoppen maar het is absoluut een extra luxe waar je extra voor betaalt.

#

afbeelding van Clara HD ereader met gekozen lettertype zichtbaar

Kies je favoriete lettertype op je ereader

Eén van de grote voordelen van lezen op een ereader is dat je zelf kunt kiezen welk lettertype gebruikt wordt in een boek. Maar waar moet je op letten en uit welke lettertypes kun je kiezen?

Loeren naar lettertypes

Zoals ik vroeger in de trein nieuwsgierig naar medereizigers keek die een boek aan het lezen waren waarvan ik de titel net niet kon ontwaren, zo probeer ik nu een kijkje op het scherm van hun ereader te nemen zonder dat het te veel opvalt. Een iets ‘veiligere’ aanpak is het bekijken van de Instagram foto’s van divers boekenliefhebbers die hun ereader etaleren in onmogelijk idyllische en ideale leesomgevingen.

En dan zit ik dus niet mee te lezen om uit te vogelen welk boek ze aan het lezen zijn. Nee, ik wil weten hoe die persoon zijn of haar leesinstellingen heeft staan. Hoe groot zijn de letters? De marges en regelafstand? En waar ik het nieuwsgierigste naar ben: welk lettertype hebben ze gekozen voor in hun boek?

Hoewel het bepaald geen representatief onderzoek is wat ik uitvoer heb ik toch het idee dat veel digitale lezers maar nauwelijks naar het lettertype kijken. Ik denk dat een zeer grote categorie eenmalig de 8 tot 10 voorgeïnstalleerde lettertypes uitprobeert, onmiddelijk tot de conclusie komt dat de overgrote meerderheid niet boeiend is en zichzelf meteen beperkt tot dat ‘ene lettertype dat ze nog wel OK vinden’. Wat ze vervolgens altijd blijven gebruiken want hun ereader onthoudt die voorkeur en opent volgende boeken met datzelfde lettertype.

De kans dat lezers hun ereader laten staan op de default ‘Uitgever standaard’ van Kobo of het Bookerly lettertype dat de default is van Kindle ereaders, is daarbij enorm groot.

Dat is prima maar wel een beetje zonde

Tot ik begon met lezen van ebooks op ereaders (en eigenlijk duurde het zelfs toen nog een paar jaar) keek ik nooit naar het lettertype van een boek. Waarom zou ik ook? Bij papieren boeken bepaalt de uitgever en drukker welk lettertype gebruikt wordt en als lezer heb je daar geen enkele invloed op. Ik merkte nog wel eens dat het ene lettertype fijner was om te lezen dan het andere maar ik ben nog nooit een boek tegengekomen dat onleesbaar was door het gekozen lettertype.

Ook ebooks worden niet onleesbaar door een door de uitgever gekozen lettertype en de meeste mensen zullen vooral (en alleen) blij zijn met de optie om de lettergrootte te kunnen aanpassen om de leesbaarheid te verbeteren.

Toch loont het mijns inziens om je een beetje te verdiepen in het fenomeen lettertypes als je ebooks leest. De uitgever kiest namelijk nog steeds in veel gevallen voor een vast lettertype bij ebooks dat, vaker wel dan niet, gebaseerd is op de opmaak van de papieren editie. En wat werkt op papier is wel degelijk verschillend met wat werkt op een scherm van variabele grootte zoals een ereader.

Eigenlijk kun je het zo zien: waar bij een papieren boek de uitgever een voorkeur aangeeft en een drukker in overleg bepaalt of dat ook echt goed werkt op papier, is de lezer zelf de drukker omdat lezen van een scherm andere eisen stelt aan de opmaak en dus het lettertype.

Uitgevers kiezen er helaas nog steeds voor om hun eigen ‘optimale’ lettertype op te nemen in het ebook zelf en daarmee de mogelijkheid weg te halen voor lezers om dat lettertype aan te kunnen passen naar eigen smaak en wensen. Dat kun je, met enige moeite, ongedaan maken maar zou niet nodig moeten zijn.

Welk lettertype dan?

Er zijn (honderd)duizenden lettertypes maar ze vallen wel in een beperkt aantal categorieën. Zo zijn er de functionele lettertypes die het voor bijvoorbeeld dyslectici makkelijker maken een tekst te lezen. Kobo biedt OpenDyslexic als één van de standaardlettertypes aan en je weet precies wat je daar aan hebt.

Daarnaast zijn er duizenden fantasie of decoratieve lettertypes. Dat zijn lettertypes die niet bedoeld zijn om hele lappen tekst mee te gaan lezen maar die vooral handig zijn voor korte stukjes tekst. Denk aan lettertypes die in logo’s van tv series voorkomen bijvoorbeeld (Stranger Things, A-Team enz).

Schrijf- of scriptlettertypes bootsen een handschrift na. Het zijn al die lettertypes die er uitzien alsof ze door een mens geschreven zijn en die bijvoorbeeld een tekst van een dagboek kunnen versterken. Al is het lezen van een volledig boek in een dergelijk lettertype ook behoorlijk vermoeiend.

De grootste categorie echter zijn de lettertypes die ook expliciet bedoeld zijn om langere teksten mee te lezen en die vallen zelf uiteen in twee subcategorieën: de lettertypes met schreef en de schreefloze lettertypes.

lettertypes op een ereader

Binnen de typografie is een schreef een dwars geplaatst haakje aan het uiteinde van een letter. Schreefletters doen denken aan gekalligrafeerde letters en worden als gemakkelijker leesbaar ervaren, vooral van papier. Je ziet daarom ook veel schreeflettertypes in boeken. En Sinterklaas chocoladeletters maar dat geheel terzijde.

Schreefloze letters zijn strakker en zijn opgebouwd uit minder pixels waardoor het, over het algemeen, makkelijker leest van een scherm.

Je voelt hem wellicht al aankomen: uitgevers kiezen vaak voor schreeflettertypes en niet voor de schreefloze lettertypes. Dat kan precies zijn wat je prettig vindt omdat je gewend bent van papier te lezen en je ook op een ereader een vergelijkbaar lettertype gebruikt. Maar afhankelijk van de lettergrootte, regelafstand en of je uitvullen aanzet kunnen er grote verschillen ontstaan tussen de verschillende (soorten) lettertypes die je tot je beschikking hebt. Het is dus niet alleen je favoriete lettertype vinden maar juist de goede combinatie van al die instellingen: lettertype, lettergrootte, marges, regelafstand en links uitlijnen/uitvullen.

Probeer en experimenteer!

Natuurlijk, het is even werk maar idealiter ga je dus op zoek naar de voor jou ideale combinatie van instellingen op je ereader. Hoeveel marge vind je handig op het scherm van jouw ereader? Op een 6 inch scherm van een Kobo Clara HD wil ik liever wat meer regelafstand hebben omdat ik de letters niet te groot wil maken – teneinde zo veel mogelijk tekst op een scherm te houden – en dat betekent een kleinere marge. Op het grotere scherm van de Forma heb ik de letters juist iets groter staan maar de regelafstand kleiner en de marges weer iets groter ter compensatie.

Uitvullen heb ik standaard aan staan omdat ik het rustiger vind lezen als ik een ‘vierkante’ blok tekst zie maar dat heeft absoluut impact op de leesbaarheid van bepaalde lettertypes. Door het uitvullen worden zinnen soms wat “uitgerekt” en dat leest bij het ene lettertype gewoon wat vervelender vind ik.

Een andere factor die bij lettertypes ook nog meespeelt is hoe donker, hoe vet ze zijn. Op papier speelt dit ook wel een rol maar vanaf een scherm is het veel opvallender wat het effect is omdat ook de achtergrond varieert qua lichtheid dankzij de schermverlichting (of het ontbreken ervan).

Als je kijkt naar de standaard lettertypes die bijvoorbeeld op een Kobo of een Kindle voorkomen, dan zie je dat daar de variaties ook in zitten. Kobo heeft een aantal schreefloze lettertypes zoals Avenir Next, Gill Sans en UD Kakugo maar ook lettertypes met schreef zoals Tsukushi Mincho en Georgia. Deze hebben allemaal een verschillende dikte die echter instelbaar is bij de opties waardoor je ook een ‘dun’ lettertype als Georgia veel vetter kunt maken.

Neem nou eens een kwartiertje de tijd met het boek dat je nu aan het lezen bent op je ereader. En speel met de instellingen van lettertype, lettergrootte, regelafstand, marges en uitvullen alsof je zelf de drukker bent die het boek voor jou optimaal leesbaar moet maken.

En ik zelf?

Ik pas de leesinstellingen per ereader aan maar dat komt omdat ik er ook meerdere gebruik die ook nog eens verschillende groottes van het scherm hebben. De lettergrootte, regelafstand en marges verschillen dan ook per apparaat bij mij.

Wat echter wel gelijk is tussen al mijn ereaders, ongeacht het merk, is het lettertype. Dat is Bitter en komt alleen standaard bij Tolino ereader meegeleverd maar ik heb het ook op mijn Kobo en Kindle ereaders geïnstalleerd.

lettertype op je ereader
Bitter

Bitter is net wat vetter dan de standaardlettertypes op een Kobo of Kindle en hoewel het een schreeflettertype is, vind ik het heel prettig leesbaar en werkt het uitstekend als je, zoals ik, uitvullen standaard hebt aanstaan.

Een jaar geleden ben ik echter wel op zoek gegaan naar een lettertype dat voor mij beter werkt op een 6 inch ereader. Toch nog iets vetter en wat me doet denken aan (het lettertype van de tekst in) de pockets van Amerikaanse SF schrijvers uit de jaren 70 en 80.

lettertype op je ereader
ChareInk

Met ChareInk kwam ik een heel eind in de richting maar uiteindelijk ben ik overgestapt naar een, speciaal voor e-ink schermen gemaakte, versie van het DejaVu lettertype. Het heeft standaard wat grotere letters waardoor ik het allemaal wat fijner vind passen op een kleiner scherm.

lettertype op je ereader
DejaVu Serif E-Ink

Mocht je zelf de bovenstaande drie lettertypes willen uitproberen dan vind je hier de bestanden die je (unzipped) in de fonts map op je ereader kunt zetten.

Maar nu ben ik vooral benieuwd wat jullie met de leesinstellingen doen op je ereader. Pas je de instellingen aan en heb je een favoriet lettertype?

#

kobo mini sony prs

De Kobo Mini en Sony PRS-T ereaders worden niet meer ondersteund

Kobo stuurde gisteren mailtjes naar (geregistreerde) eigenaren van oude Kobo en Sony ereaders dat deze apparaten voor 28 februari 2019 de laatste updates moeten installeren omdat ze na deze datum geen toegang meer hebben tot de Kobo Store. Wat betekent dit voor de Kobo Arc tablet, Kobo Mini ereader en de Sony PRS-T1/T2/T3 ereaders?

De mail – die ik ook kreeg voor mijn Kobo Arc tablet die het al lang niet meer doet – is helaas nogal onduidelijk. Kobo meldt dat de apparaten een verplichte software-update nodig hebben voor 28 februari 2019 teneinde te voldoen aan ‘de internationale veiligheidsnormen’ en benadrukt dat de boeken die op de ereader of tablet staan gewoon leesbaar blijven.

Waar dit echter op neerkomt is dat Kobo stopt met de ondersteuning van oudere ereaders en tablets. Deze zullen geen verdere software-updates meer ontvangen en hebben na 28 februari 2019 geen verbinding meer met de Kobo ebookwinkel.

Om precies te zijn gaat het om de volgende ereaders en tablets:

  • De Kobo Vox tablet
  • De Kobo Arc tablet
  • De Kobo Mini (zie review)
  • en … de Sony PRS-T1, PRS-T2 en PRS-T3 ereaders

Toen Sony in 2014 zich terugtrok uit de ereadermarkt droegen ze hun ebookstore (en klanten) over aan Kobo en daarmee kwam de formele ondersteuning voor de Sony ereaders bij Kobo te liggen. Tot 28 februari dus.

Daarnaast trekt Kobo ook de stekker uit een aantal apps, waaronder de Sony Reader app en de eigen Kobo apps voor Blackberry en verouderde versies van iOS (4), Android (4.0) en Windows (XP).

Updaten voor 28 februari 2019

Kobo meldt in de mail dat er een verplichte update uitgevoerd moet worden om het mogelijk te maken dat de ereader of tablet functioneert nadat je het apparaat terugzet naar de fabrieksinstellingen. Heeft die namelijk niet de update geïnstalleerd, dan kan die niet meer verbinden met de Kobo servers.

Het gaat hier echter niet om een nieuwe update. Ik heb het alleen kunnen testen met mijn Kobo Mini maar het gaat voor de Mini om de 3.19.5761 update die drie jaar geleden al uitkwam voor alle Kobo ereaders. Hoewel alle andere modellen inmiddels op versie 4.12 van de software zitten, is de 3.19 versie de laatste die officieel voor de Kobo Mini beschikbaar.

Als je voor 28 februari 2019 je Kobo Mini verbindt met internet dan gaat die controleren of versie 3.19.5761 op je Mini staat. Zo niet – de mijne had nog versie 3.4 – dan wordt je ereader bijgewerkt naar 3.19.5761 die beschikt over de veiligheidsupdates waar Kobo aan refereert in de mail. Heb je de versie al, dan krijg je alleen een OK venster en ben je klaar.

Werk je de software niet bij voor 28 februari 2019, dan kun je deze niet meer via internet downloaden en installeren! Je zult na 28 februari je Kobo Mini moeten koppelen aan je computer en dan de Kobo Desktop software gebruiken om je ereader alsnog bij te werken.

Wat kun je nog met je ereader na 28 februari 2019?

Heb je een Sony PRS-T1/T2/T3 of Kobo Mini ereader? Installeer dan voor 28 februari de laatste update en download alle ebooks uit je Kobo account die je nog op je ereader wilt lezen.

Deze kun je gewoon blijven lezen zoals altijd en vanzelfsprekend kun je ook gewoon je eigen EPUB ebooks er op blijven zetten. En lezen.

Maar van Kobo hoef je na 28 februari dus niks meer te verwachten. Je kunt dan geen nieuwe boeken meer downloaden uit de Kobo Store – je ereader heeft geen verbinding meer met de online winkel – en je krijgt geen software-updates meer. Nou kreeg je die sowieso al niet meer de laatste jaren dus het is vooral en alleen onhandig als je veel boeken in je Kobo account hebt staan. Die kun je namelijk alleen nog maar lezen op je ereader door ze handmatig te downloaden uit je account en ze dan vervolgens via de computer er zelf op te zetten.

Ga je doorlezen op je Kobo Mini of Sony ereader? Of wordt het toch tijd voor een nieuwe?

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top