nederland leest 2017 header

Nederland Leest 2017: Over Ik, robot en de robotverhalen van Isaac Asimov

Het is 1 november en dat betekent dat vandaag voor de twaalfde keer de Nederland Leest leesbevorderingscampagne van het CPNB van start gaat. Het thema van dit jaar is robotica en dan mag een boek van de meester van de robotverhalen natuurlijk niet ontbreken. Deze maand kun je daarom een exemplaar van ‘Ik, robot‘ ophalen bij de bibliotheek, ongeacht of je lid bent of niet. Doe dat ook vooral en lees dan hieronder hoe je alle andere (korte) robotverhalen van Isaac Asimov kunt lezen.

De robotverhalen van Asimov

Toen ik halverwege de jaren 80 Isaac Asimov als schrijver ontdekte bleek het nog helemaal niet zo eenvoudig te zijn om al zijn verhalen te kunnen lezen. Asimov schreef 37 verhalen over robots maar die zijn zowel in het Engels als (vertaald naar) het Nederlands nogal versnipperd in meerdere bundels uitgegeven zonder dat er één editie bestaat waarin alle verhalen zijn opgenomen.

Ik, robot was de allereerste compilatie. Asimov schreef, net als tientallen andere SF schrijvers, verhalen voor de bekende SF tijdschriften in die tijd en in de jaren 40 publiceerde hij negen verhalen over robots. Met als rode draad de drie wetten van de robotica die hij bedacht had om het gedrag van de robots te sturen en de robotpsycholoog Susan Calvin die in veel verhalen (zijdelings) voorkomt.

Eerste Wet
Een robot mag een mens geen letsel toebrengen of door niet te handelen toestaan dat een mens letsel oploopt.
Tweede Wet
Een robot moet de bevelen uitvoeren die hem door mensen gegeven worden, behalve als die opdrachten in strijd zijn met de Eerste Wet.
Derde Wet
Een robot moet zijn eigen bestaan beschermen, voor zover die bescherming niet in strijd is met de Eerste of Tweede Wet.

In 1950 bundelde hij de negen verhalen in I, Robot en dat zou het begin worden van een lange reeks met nog eens 28 robotverhalen en vier boeken over robots in een geheel eigen universum. In het vierde boek, Robots en Imperium, verbond hij dat universum met zijn andere reeks van Foundation boeken waardoor je feitelijk al zijn verhalen en boeken als onderdeel van één en hetzelfde gigantisch universum kunt beschouwen.

Maar goed, in Nederland duurde het nog een hele tijd voordat zijn verhalen in vertaling verschenen. Ik vond een Prisma uitgave uit 1964 waar één robotverhaal in stond maar het was pas in 1966 toen Ik, robot door dezelfde uitgever (Het Spectrum) in vertaling verscheen met alle negen verhalen. Die eerste uitgave heb ik helaas niet in mijn bezit maar wel de vierde druk uit 1984.

Daarna volgde De komst van de robots (1969, Bruna Zwarte Beertjes & 1975, Bruna SF 38) met 11 robotverhalen die vertaald waren uit de compilatie The Rest of the Robots uit 1964. En Een robot droomt (1987, Bruna) met 22 verhalen die afkomstig waren uit Robot Dreams (1986).

In 1988 bracht Bruna De totale robot uit met 31 verhalen en die zijn afkomstig uit The Complete Robot die in Amerika al in 1982 uitgekomen was. Zo totaal en ‘complete’ was het echter niet want Asimov schreef nog 6 verhalen na 1982. Eentje daarvan, “Robot Dreams” stond al in Een robot droomt die in Nederland het jaar ervoor was uitgekomen maar er ontbraken er nog steeds vijf.

  • “Cal”, dat pas in 1995 onder dezelfde naam zou verschijnen in de bundel Goud (Meulenhoff SF 327);
  • “Kid Brother”, die eveneens in Goud opgenomen was onder de titel “Kleine broer”;
  • “Robot Visions”
  • “Too Bad!”
  • “Christmas Without Rodney”

En voor zover ik het weet zijn die laatste drie nooit in het Nederlands vertaald. Wil je dus meer robotverhalen lezen nadat je Ik, robot hebt uitgelezen? Dan zul je op zoek moeten naar een tweedehands exemplaar van zowel De totale robot als Goud. En je zult de resterende drie in het Engels op de kop moeten tikken.

Asimov in het Engels

Ook in het Engels zijn er diverse bundels en compilaties verschenen van de robotverhalen. Na I, Robot (1950) werden dus (o.a.) The Rest of the Robots (1964) en The Complete Robot (1982) uitgebracht maar kwamen er nog twee nieuwe bundels daarna uit die samen 35 van de 37 verhalen bundelden: Robot Dreams in 1986 en Robot Visions in 1990. Voor degenen bij wie het nog niet duizelt nu, de twee resterende verhalen waren dus “Cal” en “Kid Brother” die in de Gold bundel terecht kwamen van 1995. Drie jaar na het overlijden van Asimov waardoor er in ieder geval zekerheid was dat het ook echt bij 37 verhalen in totaal zou blijven.

Met Robot Dreams, Robot Visions en Gold heb je alle boeken bij de hand om ook daadwerkelijk alle korte robotverhalen van Asimov te lezen. Je hoeft gelukkig geen uitgebreide zoektocht te plannen naar tweedehands exemplaren want alle drie de titels zijn als ebook beschikbaar bij Amazon.nl voor 7 a 8 euro per titel.

Ik, robot

Maar zoals gezegd begon en begint het allemaal met Ik, robot. Vanaf vandaag kun je – zolang de voorraad strekt – een exemplaar van het boek ophalen bij je bibliotheek. Op de website van Nederland Leest is er een leuke leeswijzer te vinden die meer vertelt over Isaac Asimov, de negen verhalen in de bundel en het bijzondere tiende verhaal dat door een schrijfrobot, samen met Ronald Giphart, geschreven is voor deze editie.

En over de ironie dat het futuristische boek niet als ebook beschikbaar is, zal ik het deze keer maar niet hebben ;)

Update 5-11-2017: Ook al kun je geen gratis ebookversie bij de bibliotheek krijgen, je kunt wel een ebookversie lenen als je lid bent van de bibliotheek.

#

International Read an eBook Day (Internationale lees een ebook dag)

International Read an eBook DayWist je dat het vandaag een speciale dag is voor boekenliefhebbers? 18 september is het namelijk International Read an eBook Day (of internationale lees een ebook dag als je niet van Amerikaanse feestjes houdt). Het is niet heel vreemd als je dat niet wist overigens.

Pas vorig jaar riep OverDrive – het ebookdistributieplatform voor bibliotheken –  voor het eerst 18 september uit tot de dag waarop bibliotheken wereldwijd aandacht besteden aan het lezen van ebooks. Of zoals te lezen valt op de website: een “celebration of modern storytelling”.

Natuurlijk is het vooral een campagne om bibliotheekleden er op te wijzen dat je ebooks kunt lenen bij je bibliotheek – want volgens een recent onderzoek weet 46% van de Amerikaanse bibliotheekgebruikers niet dat de bibliotheek ebooks heeft – maar het is een mooi idee om daar als bibliotheken ook echt even bij stil te staan. Middels de hashtag #ebooklove informeren bibliotheken op social media naar favoriete ebooks, auteurs, quotes en welk ebook je nu aan het lezen bent.

Wereldwijd. Maar niet in Nederland

International Read an eBook Day is vooral een feestje van en voor de Amerikaanse en Engelse bibliotheken waar OverDrive het ebookplatform voor is. In Nederland hebben de bibliotheken een eigen ebookplatform dat op een aantal punten beter is dan OverDrive maar zijn de bibliotheken en bibliotheekorganisaties bepaald nog niet zo ver dat ze gezamenlijk dat deel van hun dienstverlening in het zonnetje kunnen/willen zetten. In Nederland wordt er vooral nog gesteggeld over wiens dienstverlening het precies is en wie mag bepalen wat dat de leden gaat kosten. Ik heb in ieder geval vandaag geen Nederlandse bibliotheek gezien die mee deed aan de ‘Lees een ebook dag’ campagne.

Ik doe gewoon wel mee

International Read an eBook Day
Mocht je het nog niet doorhebben: ik ben dol op ebooks. Ik hou van lezen en dankzij ebooks (en de apparaten waar ik ze op kan lezen) heb ik altijd en overal iets te lezen bij me. Er staan tientallen ebooks op mijn ereader, vele digitale comics op mijn iPad en zelfs enkele ebooks op mijn telefoon zodat ik ook kan lezen als ik even mijn ereader of iPad niet bij de hand heb. Tien jaar geleden ging dat een beetje gebrekkig met .pdb ebooks op een Palm PDA maar nadat de iRex iLiad uit kwam was ik helemaal verkocht.

Mijn eerste gekochte ebook voor de iLiad was de Mobipocket editie van Wizard and Glass van Stephen King (ePub was toen nog niet de standaard) en ik ben de tel kwijt geraakt als het gaat om hoeveel ebooks ik in de jaren daarna gekocht heb. Vele honderden in ieder geval. Die ik gelezen heb op de bank, in bed, in de tuin, bij de bushalte en vooral in de trein. Ik heb net Ready Player One van Ernest Cline uitgelezen en ben nu bezig met Never Go Back van Lee Child.

En jij? Lees je ebooks? Leen je ze van de bibliotheek of koop je ze en welke ben je nu aan het lezen?

#

Over het KNVI jaarcongres 2014

knvi jaarcongres
Natuurlijk neem ik het serieus. Tientallen vrijwilligers, leden en bestuursleden van de afdelingen die elk jaar weer een mooi en interessant programma samenstellen voor het KNVI jaarcongres. Ooit begonnen als de Nederlandse Vereniging voor Beroepsbeoefenaren in de bibliotheek-, informatie- en kennissector (NVB) in 1912, kreeg onze vakvereniging twee jaar geleden het predicaat koninklijk en veranderde de naam in Koninklijke Nederlandse Vereniging van Informatieprofessionals (KNVI). Maar nog steeds wordt er jaarlijks een congresdag georganiseerd waar zo’n beetje iedereen die werkzaam is in dit vak naar toe gaat. En waar dus ook elk jaar weer hard gewerkt wordt aan een interessant programma met interessante sprekers.

Maar zoals dat – bij mij – wel vaker met dit soort congressen gaat, kijk ik maar nauwelijks naar het programma. Zo’n dag is bij uitstek geschikt om zelf eens met anderen te praten over je vak en de onderwerpen die je interessant vindt. Met collega’s van andere instellingen die je al lange tijd niet gesproken hebt. Met leveranciers van informatiesystemen, databanken of beveiligingsystemen waar je wel nieuwsgierig naar bent maar waar je nog niet aan toe was gekomen om je er verder in te verdiepen. En, met wat geluk, nieuwe mensen te ontmoeten of collega’s in het echt tegen te komen die je alleen maar via social media kent.

knvi jaarcongres eventhall

En dan snap ik wel de oproep en de belofte van onze voorzitter om meer leden te werven. Om verder de samenwerking te zoeken met andere verenigingen met grote raakvlakken met ‘ons’ vak. En luister ik met grote interesse naar Hans de Zwart, directeur van Bits of Freedom, die bibliothecarissen oproept tot wat meer activisme om de vrije toegang tot informatie te waarborgen. Naar Tineke Netelenbos over waarom Nederland digitaal vaardiger, digitaal bewuster en digitaal veiliger gemaakt moet worden. Hoor ik de discussie aan tussen beide sprekers die vakkundig geleid werd door Marcel Becker. Zucht ik diep als een aangekondigd onderdeel over de resultaten van een trendonderzoek feitelijk een twintig minuten durend stand-up comedy stukje blijkt te zijn door Michel Wolf. Wat ik persoonlijk niet zo geweldig vond maar smaken verschillen nu eenmaal.

Natuurlijk was ik ook benieuwd wie de Victorine van Schaickprijzen gewonnen hebben dit jaar nadat die eer mij vorig jaar te beurt viel. De scriptieprijs ging naar Eline Coree, de initiatiefprijs naar de drijvende krachten achter Frysklab en de Victorine van Schaickprijs zelf ging naar Hanna Jochmann.

Maar …

De echte hoogtepunten van het KNVI jaarcongres 2014 hadden voor mij niet zo veel te maken met de rest van het programma. Want dat waren toch echt al die mensen die naar het congres gekomen waren en waar ik er nog steeds te weinig van gesproken heb.

Ook al waren dat er nog best veel en werd ik wat verlegen toen enkele mensen me aanspraken omdat ze mijn blog lezen.

Ook al had ik de gelegenheid om naar een mooi verhaal van Arnoud Engelfriet te luisteren en werd ik wederom verlegen toen ik hem eindelijk de hand kon schudden – ik lees zijn blog al jaren – en ik als een klein jongetje eruit flapte dat hij mijn voorbeeld was als het gaat om presentaties over auteursrecht te geven. Ik hoop maar dat hij er vervolgens gehaast vandoor ging omdat hij de tram wilde halen …

Het was hoe dan ook een geweldige dag. Uiteindelijk moet elke vakvereniging het van de mensen hebben en heb je nou eenmaal geen inhoud zonder die collega’s. Nietwaar?

PS. Er zal ongetwijfeld nog een verslag volgen op de KNVI site maar, net als voor blogpraat, heb ik alvast even alle #knvi2014 tweets in een Excel verslag gezet. Dat is leuk voor later.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top