Over de Google Translate extension voor Chrome

google translate
Webpagina’s automatisch vertalen, dat kon Google Chrome altijd al. Bij de geavanceerde instellingen staat een optie ‘Aanbieden om pagina’s te vertalen die in een voor u onbekende taal zijn‘ en als je die aanvinkt dan vraagt de browser op elke webpagina – die niet in de taal van de browser zelf is – of Chrome die pagina moet vertalen. Hiervoor gebruikt Chrome natuurlijk Google Translate en dat kan een handige functionaliteit zijn als je eens op een site terecht komt waarvan je de taal niet (voldoende) beheerst.

Het probleem hiermee is echter dat er geen enkele verfijning aan te brengen is in hoe die functionaliteit werkt. Zo wil ik die mogelijkheid niet voor elke taal aan hebben staan – Engels hoeft Chrome niet te vertalen bijv. – en ook al kun je dat uitzetten als Chrome vraagt of je een Engelstalige webpagina wilt vertalen, je kunt het niet meer eenvoudig aanzetten daarna. Laat staan als je gewoon even een lastige zin of een alinea van een tekst wilt vertalen zonder nou meteen die hele pagina automatisch te laten vertalen. Er zat altijd niks anders op dan de tekst te kopiëren en te plakken naar het venster op de site van Google Translate. Na enkele weken heb ik die optie bij de instellingen dan ook afgevinkt omdat ik er eigenlijk alleen maar last van had.

Google Translate extension

Behalve de ingebouwde vertaalfunctie heeft Google ook nog een aparte extension uitgebracht voor Chrome. Extensions (plugins als je Firefox gebruikt) zijn kleine programmabestanden die nieuwe functionaliteiten toevoegen aan een browser, veelal in combinatie met andere webdiensten zoals Gmail, Pinterest, Pocket, of Evernote. De Google Translate extension voegde echter nooit veel toe aan de standaard vertaalfunctie: je kreeg een knop erbij naast de adresbalk waarmee je de pagina waar je je op bevond kon laten vertalen in een taal naar keuze.

De update van afgelopen maand heeft daar eindelijk verandering in aangebracht en het is nu ook mogelijk om op een willekeurige pagina, in een willekeurige taal, een regel/zin/alinea te selecteren en deze te laten vertalen naar je voorkeurstaal. Je kunt bij de instellingen van de extension ook eindelijk zelf bepalen wanneer je wel en niet automatisch een pop-up wilt zien als je tekst selecteert.

google translate
Als je een woord, zin of alinea selecteert, dan kun je een klein icoontje laten tonen. Klik je daar op, dan komt er een pop-up te voorschijn (zie afbeelding bovenaan) met daarin de oorspronkelijke en vertaalde tekst. Wil je liever dat dit automatisch gebeurt bij elke selectie die je maakt, dan kan dat ook. Net als helemaal niets tonen overigens want de extension voegt de vertaaloptie ook toe aan het rechtsklikmenu en natuurlijk is het Google Translate icoon naast de adresbalk ook daarvoor te gebruiken.

Hoewel de kwaliteit van de vertalingen bij langere zinnen nog steeds verre van perfect is, vind ik het erg handig om bij Franse en Duitse pagina’s lastige zinnen met één klik meteen in de browser te laten vertalen. Dan begrijp je toch net wat beter waar het over gaat, nietwaar?

#

Over de leesbaarheid van je blog en het niveau van je lezer

“Als je niet van schrijven houdt dan moet je vooral niet gaan bloggen”. Dat was prima advies toen ik vele jaren geleden met het idee speelde te gaan bloggen en het is nog steeds goed advies nu denk ik. Maar het was advies waar ik zelf weinig mee kon. Ik schreef al met veel plezier maar wilde op mijn blog op een andere manier gaan schrijven dan hoe ik het op dat moment deed. Ik schreef vooral beleidsstukken, voorstellen, memo’s en notities die collega’s, managers en leidinggevenden van iets inhoudelijks moesten overtuigen. Lange zinnen, bijzinnen, voorbeelden en herhaling. Doorspekt met vakjargon en leestekens. Over de leesbaarheid maakte ik me weinig zorgen want dat vond ik vooral het probleem van de lezer. Niet van mij.

En dus werd het mijn uitdaging en doel om op mijn blog dezelfde inhoudelijke onderwerpen, de handleidingen en de eigen ideeën op een andere manier te gaan beschrijven. Om ze vast te leggen voor mezelf in mijn eigen online naslagwerk. Maar dan wel zo geschreven dat je geen specialistische voorkennis nodig hebt, de context moet kennen of een collega, manager of leidinggevende van me moet zijn om het te snappen. De beste manier om een onderwerp goed te beschrijven, leek me, is om het uit te leggen aan iemand die geen informatiespecialist is. Het zorgt ervoor dat ik iets zelf goed moet snappen en – dat is het doel – maakt mijn blog wat toegankelijker en leesbaarder voor anderen.

Maar ja, hoe weet ik nou of me dat een beetje lukt?

Natuurlijk, in eerste instantie via reacties van lezers. Die laten zich echter lang niet allemaal uit over de leesbaarheid van blogposts en ze zijn er vanzelfsprekend ook niet om mijn blog te redigeren. Er glippen nog voldoende slecht geschreven en grammaticaal verkeerde zinnen door mijn eigen controle heen om niet blind te willen varen op reacties van lezers.

En hangt dat ook niet van het niveau van de lezer af?

Het maakt wel verschil of je een persoonlijk blog hebt of een vakinhoudelijk blog als de mijne. Lijkt me. En wat de lezer verwacht van een blog. Hier staan nu eenmaal lange stukken tekst met veel bijzinnen en leestekens. Met zo min mogelijk vakjargon weliswaar maar het is geen jip-en-janneke taal. Wat verstaat een lezer onder leesbaarheid en hoe weet je op welk leesniveau je zelf dan schrijft?

Vanochtend kwam er een interessante tweet voorbij met een verwijzing naar een tool die teksten analyseert op leesbaarheid:

Nou komt er bij leesbaarheid wel meer kijken dan alleen een analyse van de lengte van woorden, zinnen, het voorkomen van leestekens enz maar het geeft zeker wel een indicatie. Je kopieert en plakt minimaal 10 zinnen van je tekst in dat tooltje en je krijgt een score die gebaseerd is op een indeling van leesniveau’s.

leesbaarheid
Het is schijnbaar zo dat de piek van het gemiddelde leesniveau in Nederland ligt op taalniveau B1 (40%) terwijl het tekstniveau waarop tekst meestal wordt geschreven rond taalniveau C1 ligt (75%). Nu denk ik dat voor mijn blog mijn lezers vooral in de (23% grote) B2 categorie zullen zitten als ik de bijbehorende omschrijving lees terwijl mijn blogteksten daar idealiter ook aan zouden moeten voldoen. Waarbij ik denk dat ik echt wel veel blogposts heb die op taalniveau C1 zitten.

Om dat te toetsen ben ik dus een uur bezig geweest om van 10 willekeurige blogposts meerdere alinea’s te testen in de leesniveau tool. En hetzelfde met pagina’s van een drietal beleidsstukken die ik het afgelopen jaar geschreven heb.

Wat blijkt? Ik kreeg voor mijn blogposts 8x een B2 categorie toegewezen en 2x een B2/C1 categorie. Mijn zakelijke teksten vereisten inderdaad meer van de lezer want die leverden me 2x de C2 categorie op en 1x de C1/C2.

Het kille onpersoonlijke algoritme die de teksten analyseert lijkt daarmee toch te willen zeggen dat ik toegankelijker schrijf voor mijn blog dan voor mijn werk. Wellicht is het zo dat sommige lezers het nog laagdrempeliger zouden willen hebben maar laat ik eerlijk zijn, het moet ook wel leuk blijven om blogposts te schrijven en uiteindelijk schrijf ik ze ook voor mezelf. Ik vind het B2 leesniveau wel goed passen.

Maar wat denk jij? Kun je iets met die leesniveau’s en herken je jezelf er in? Zit die tool (en ik) er helemaal naast? Is dit blog leesbaar (genoeg) of haak je wel eens af tijdens het lezen? En hoe zit het met jouw teksten en/of blog?

#

De taal is het voertuig van de geest. Ook voor bloggers

Hoe bereidt je een paard & andere onuitroeibare taalfouten (afbeelding boekje)

Misschien is het onlosmakelijk verbonden met mijn passie voor het lezen maar ik ben altijd al gefascineerd geweest door de Nederlandse taal. Het vele lezen heeft me een uitgebreide woordenschat gegeven en mijn leraar Nederlands op de middelbare school heeft zijn uiterste best gedaan om me ook te leren correct die woorden aaneen te rijgen tot volzinnen. Tot de dag van vandaag verbaast het me hoe veel weetjes en hoe veel ezelsbruggetjes er aan te pas komen om een aantal zinnen neer te pennen. Het aantal fouten dat je kunt maken met het simpelweg pogen te verwoorden van je gedachten is onthutsend.

In de jaren 90 keek ik trouw naar het televisieprogramma Binnenlandse Zaken waar -de latere Dichter des Vaderlands- Driek van Wissen een eigen rubriek ‘Kritiek van Driek’ had. Hierin nam hij de Nederlandse taal onder de loep, rijkelijk geïllustreerd met voorbeelden uit het nieuws, onder verschillende noemers als De Dikke van Dale is mijn beste vriend en De taal is het voertuig van de geest. Driek leerde mij dat er eigenlijk maar weinig Nederlanders zijn die niet aan de lopende band taalfouten maken en beitelde zijn uitspraak De taal is het voertuig van de geest, maar ons Nederlands is wel een krakende wagen geworden voor eeuwig in mijn geheugen.

Hoewel me dat -helaas- niet vrijwaart van het maken van taal- en grammaticafouten in mijn eigen teksten ben ik me wel bewust van de noodzaak mijn taalgebruik in de gaten te houden. Ik heb een oude Dikke van Dale bij mijn pc staan en ik ben niet te trots om bij de geringste twijfel Het Groene Boekje erbij te pakken. Je wilt niet geloven hoe gemakkelijk verkeerde gewoontes erin sluipen en voordat je het weet schrijf je woorden al jaren fout.

Juist die onuitroeibare taalfouten zijn het onderwerp van een leuk boekje, ‘Hoe bereidt je een paard‘, waar ik eerder dit jaar op gewezen werd. Friederike de Raat was 3 jaar lang hoofd van de eindredactie van NRC Handelsblad en nrc.next en schreef dit boekje over de dingen die zij allemaal tegenkwam. Over o.a. die onuitroeibare taalfouten die we bijna allemaal maken, het gebruik van de komma, de cliché, feitelijke onjuistheden, dt-fouten en onnodig Engels. Tientallen categorieën met veelvoorkomende fouten met honderden voorbeelden erbij.

Of je nu auteur bent, beleidsnotities schrijft of periodiek een blogpost schrijft, ik garandeer je dat jij ook dat soort fouten maakt. Dus pak af en toe dat woordenboek of Groene Boekje erbij, lees eens wat meer over taalgebruik en het schrijven van teksten en zorg dat je je in ieder geval bewust bent van je eigen zwakke punten. Altijd foutloze teksten schrijven is misschien geen realistisch doel maar het streven ernaar zou toch voor elke schrijver een prioriteit moeten zijn.

Ons Nederlands mag toch geen krakende wagen worden?

@ foto van mijn eigen papieren exemplaar aangezien er geen ebook versie van is.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top