rss

WordPress blogs volgen per categorie of tag met behulp van RSS feeds

Wil je liever alleen de blogposts/artikelen volgen (en lezen) die in een bepaalde categorie geplaatst zijn op een WordPress blog? Of alleen die posts die een specifieke tag hebben? Dan kun je een aparte RSS feed per categorie of per tag toevoegen aan je favoriete feedreader.

Ik zag op Twitter de vraag voorbij komen of het mogelijk is om enkel berichten binnen één bepaalde blogcategorie te volgen. Daardoor moest ik meteen denken aan reacties die ik soms op dit blog krijg omdat niet iedere lezer gecharmeerd is van de verschillende onderwerpen die hier voorbij komen. “Ik wil alleen maar je artikelen over auteursrecht lezen en niet alles ebooks”. Of “Ik vind je boekenplogs leuk maar heb niets met al die Calibre blogposts van je”.

Lezen met RSS

rssNatuurlijk moet je vooral alleen datgene lezen wat je ook interessant vindt om te lezen. Als je een blog dagelijks (of met enige regelmaat) bezoekt dan is het afwachten of er wat nieuws en interessants voor je tussen zit maar als je een blog volgt via RSS dan kun je ook vooraf een selectie maken van wat je wilt zien van dat specifieke blog.

Laat ik Vakblog als voorbeeld nemen. Als je mijn blog wilt toevoegen aan een feedreader (Feedly of Inoreader bijvoorbeeld) dan kun je /feed/ achter het webadres zetten om automatisch de feed te krijgen. Bij mij wordt dat dus https://rsnijders.info/vakblog/feed/

Nou hoef je bij de meeste feedreaders niet eens de URL van de RSS feed in te vullen. Feedly, Inoreader maar ook Bloglovin weten zelf prima dat feeds van WordPress blogs bestaan uit de basis-URL met /feed erachter.

Maar ja, dan krijg je dus alle berichten in je feedreader te zien die ik plaats op dit blog. Ongeacht het onderwerp. Van auteursrecht tot ebooks en van boekenplogs tot tweetweekoverzichten.

Verfijn de RSS feed naar keuze

Het toevoegen van /feed/ achter het webadres werkt echter ook voor de URL’s van categorieën en tags op een blog. Oftewel, als de blogger netjes alle verschillende onderwerpen waar hij of zij over blogt in aparte categorieën zet of daar een eigen tag aan meegeeft, dan kun je dus een RSS feed maken per categorie of per tag.

Op Vakblog hebben posts over auteursrecht en ebooks een eigen categorie. En dat geldt ook voor (o.a.) de boekenplogs en de tweetweekoverzichten. Als je een interessante blogpost hebt gevonden dan kun je klikken op de categorie of tag die daarbij staan om alle blogposts te zien in die categorie of met die tag. En in de adresbalk van de browser zie je dan ook het webadres van die categorie of tag staan.

Zet daar vervolgens /feed/ achter om de RSS feed voor die specifieke categorie of tag te krijgen.

Bijvoorbeeld:

  • Auteursrecht categorie https://rsnijders.info/vakblog/category/auteursrecht/feed/
  • Alleen maar de boekenplogs https://rsnijders.info/vakblog/category/boekenplog/feed/
  • Alleen de tweetweekoverzichten https://rsnijders.info/vakblog/category/tweetweekoverzicht/feed/
  • Alle blogposts met de tag RSS https://rsnijders.info/vakblog/tag/rss/feed/

Deze feeds kun je toevoegen aan je feedreader zodat je alleen maar de nieuwe berichten in die categorie of met die tag(s) te zien krijgt.

Het handige hieraan is dat de blogger zelf (bijna) niets hoeft te doen. In WordPress hebben alle categorieën en tags automatisch een RSS feed en als die door een blogger gebruikt worden dan kan een lezer zelf filteren op wat die wil lezen.

Ben je zelf een blogger, deel je netjes alles in categorieën in en wil je de aandacht van je lezer juist vestigen op de mogelijkheid om RSS feeds per onderwerp te gebruiken? Dan kun je de Category Specific RSS feed Subscription plugin installeren waarmee je een klein menu op je blog kunt tonen met RSS feeds per categorie. Op die manier kunnen lezers nog gemakkelijker (delen van) je blog volgen.

#

youtube kijkgeschiedenis header

Bekijken (en verwijderen) van je YouTube kijkgeschiedenis en reacties

Je vermoedde vast wel dat YouTube de zoekacties, de video’s die je bekeken hebt en de comments die je bij (andermans) video’s geplaatst hebt, allemaal bewaart. Maar wist je ook dat je zelf eenvoudig je YouTube kijkgeschiedenis kunt doorzoeken? Of dat je achteraf al je reacties op één plek kunt bewerken of verwijderen?

Ik denk dat ik niet de enige ben die wel eens een paar video’s bekijkt en enkele dagen later niet meer weet welke dat ook al weer waren. Gelukkig kun je heel gemakkelijk je YouTube kijkgeschiedenis terugvinden op de website en scrollen door alle video’s die je de afgelopen weken en maanden bekeken hebt.

Ik denk dat ik één van de weinigen ben echter die ineens allerlei meldingen krijgt in de mail omdat zijn dochter op haar iPad het YouTube kanaal van Enzo Knol is gaan volgen en daar ook reacties achterlaat. Op jouw account per ongeluk. En dat je dan op zoek moet naar die één of twee reacties onder een video waar er maar liefst 1900 staan omdat je daardoor die meldingen in je mail krijgt.

Gelukkig blijkt het overzicht van alle comments die je (account) geplaatst heeft op dezelfde plek te vinden zijn als je kijkgeschiedenis en zoekgeschiedenis. Hoog tijd om even vast te leggen waar dat precies zit in je account want ik kon het nog wel eens nodig hebben in de toekomst.

YouTube kijkgeschiedenis

youtube kijkgeschiedenisYouTube maakt er geen geheim van dat het je geschiedenis bewaart. Sterker nog, het beschouwt de lijst met alle bekeken video’s als een soort speciale afspeellijst en je vindt het daarom ook gewoon terug in het hoofdmenu als je ingelogd bent.

Onder Bibliotheek is Geschiedenis (History) meteen de eerste optie boven de automatische afspeellijsten Later bekijken en Aankopen (mits je films gekocht hebt via Google Play natuurlijk).

YouTube maakt de Geschiedenis ook nog toegankelijk via het menu dat je onder elke pagina op de site aantreft. Het is een beetje dubbelop maar ach ja.

youtube kijkgeschiedenis

Onder Geschiedenis vind je op het eerste tabblad Kijkgeschiedenis meteen de lijst met alle bekeken video’s terug:

youtube kijkgeschiedenis

Niet alleen kun je hier alle video’s nog een keer bekijken – van Let’s Go Crazy kun je toch nog nooit genoeg krijgen? – maar je kunt ze tevens één voor één verwijderen uit je Kijkgeschiedenis door op het kruisje achter de video te klikken. Dat is handig omdat YouTube alle bekeken video’s gebruikt voor de aanbevelingen op het startscherm en je wellicht geen zin hebt om die ene video (die uitlegt hoe je een radiator ontlucht) in 200 varianten terug te zien in de lijst met aanbevolen video’s.

Wil je de gehele kijkgeschiedenis (dus ALLE bekeken video’s) in één keer wissen? Dan kan dat ook met de knop Volledige kijkgeschiedenis wissen. Je kunt het ook pauzeren met de knop Weergavegeschiedenis onderbreken als je van plan bent om een hele reeks video’s te gaan bekijken waar je, eh, geen sporen van wilt nalaten.

Op het tweede tabblad Zoekgeschiedenis tref je een soortgelijke lijst en functies aan voor de zoekacties die je gedaan hebt op de YouTube site zelf. Let wel, als je dus in Google zoekt op YouTube video’s dan komen die zoekacties hier niet terecht. Hoewel Google natuurlijk ook alles bijhoudt wat je in de zoekmachine en in Chrome uitspookt.

Het derde tabblad bevat de Reacties die je allemaal hebt achtergelaten op YouTube video’s:

youtube kijkgeschiedenis

Iets wat ik nauwelijks doe en wat daardoor extra opvalt als er ineens reacties op video’s van Enzo Knol tussen zitten. Gelukkig kun je hier ook meteen de reacties Bewerken of Verwijderen.


#

unpaywall

Open access (alternatieven voor betaalde) artikelen vinden met Unpaywall

Unpaywall is een extension voor Chrome en Firefox die automatisch open access versies van (betaalde) artikelen opzoekt als je op een website komt waar verwezen wordt naar (wetenschappelijke) artikelen. Het gaat je geen gratis toegang geven tot alle artikelen waarvoor je normaliter zou moeten betalen maar maakt wel het aanbod van open access artikelen aanzienlijk beter toegankelijk!

Waarom Unpaywall?

Eén van de grootste problemen van (groen en goud) open access is dat er geen één handige, ultieme, plek is waar je alle open access artikelen en werken kunt zoeken. Bij groen open access plaatsen auteurs een eigen versie van een artikel op een eigen website of in de repositories van de instellingen waartoe ze behoren. Bij de Directory of Open Access Repositories (DOAR) alleen al zijn ruim 2600 repositories aangemeld waarin dergelijke open access materialen zijn opgenomen. Bij goud open access worden open access artikelen in duizenden open access journals wereldwijd gepubliceerd en zul je ook door ruim 9300 journals moeten zoeken, aldus de Directory of Open Access Journals.

Er zijn weliswaar flink wat partijen die open access bronnen toegankelijk proberen te maken (bijna alle uitgevers hebben wel een samengestelde databank met open access journals en natuurlijk zijn er sites als Google Scholar, Academia.edu en ResearchGate) maar geen van alle komt zelfs maar in de buurt van volledigheid. En wie gaat er nou tientallen open access bronnen doorzoeken als je voor een paar tientjes het artikel kunt kopen bij de uitgever? Het is simpelweg niet efficient om naar een open access versie te gaan zoeken van een betaald artikel.

Dat is echter precies wat Impactstory met Unpaywall makkelijker wil maken. Achter de schermen worden zo veel mogelijk open access repositories alsmede bronnen als PubMed Central, DOAJ, CrossrefDataCite, Google Scholar, and BASE ontsloten. De voorkant is geen aparte website met zoekformulieren maar er wordt ‘meegekeken’ met de gebruiker in de browser als die op zoek gaat naar artikelen. Kom je op een website terecht met een beschrijving van een artikel? Dan controleert Unpaywall of dat artikel ook voorkomt in de eigen database en laat het aan de hand van een icoontje rechts in beeld zien waar je dat kunt vinden.

Voordat je je zorgen gaat maken over je privacy met meekijkende browserextensions… Unpaywall kijkt niet naar de browsergeschiedenis maar detecteert alleen of er een DOI op de pagina staat. Een DOI is een unieke code die aan elk (wetenschappelijk) artikel wordt meegegeven en dat fungeert als een permanente link. Een link met DOI nummer verwijst altijd naar een vindplaats van dat artikel. Aan de hand van de DOI controleert Unpaywall zelf in de eigen database of er ook een open access versie bestaat. Ongetwijfeld zal er nog iets slims gedaan worden met dat interne zoeken aangezien groen open access artikelen meestal geen DOI erbij vermeld zullen hebben.

Hoe gebruik ik het?

Allereerst ga je naar de Unpaywall website om de Firefox plugin of Chrome extension te installeren.

unpaywall

Na installatie vind je het icoontje terug naast de adresbalk (ik heb de Chrome extension geïnstalleerd). Het is het icoontje dat er uit ziet als een wit, open, slotje op een zwarte achtergrond. Je kunt er op klikken om een menu te zien met een algemene informatiepagina, de FAQ en om een beperkt aantal instellingen aan te passen. Unpaywall werkt echter op de webpagina zelf dus verder hoef je niets met dit icoontje te doen.

Zelf vind ik het wel interessant (leuk eigenlijk) om onderscheid te maken tussen wanneer Unpaywall een groen open access alternatief vindt of wanneer het een goud open access alternatief is. Je kunt bij de Settings dan een vinkje zetten bij de optie om de tab dan groen of goud te laten kleuren.

unpaywall

En vanaf dat moment krijg je simpelweg aan de rechterkant van het scherm een icoontje van Unpaywall te zien als er een artikel ‘ontdekt’ is op de webpagina. Een wit slotje op een groene tab als het groen open access beschikbaar is, een wit slotje op een gouden tab als het goud open access beschikbaar is (voorbeeld) of een wit slotje op een blauwe tab als het artikel volledig beschikbaar is op de pagina zelf omdat je betaalde toegang hebt (voorbeeld)

Het voorbeeld van groen open access illustreert dit ook goed. Het is een artikel dat in Nature gepubliceerd is en waar je normaliter 30 euro voor zou moeten betalen om te lezen en te downloaden. Unpaywall vindt echter een groen open access (auteurs)versie die bij Arxiv geplaatst is.

unpaywall
Hoe vaak vindt Unpaywall open access alternatieven?

Volgens de website van Unpaywall zijn er ruim 10 miljoen open access artikelen geïndexeerd en zou de tab van Unpaywall op 65% tot 85% van de pagina’s met artikelen te zien moeten zijn. Maar ja, dat is vanzelfsprekend vooral afhankelijk van welk artikelen je zoekt en de mate waarin, voor bijvoorbeeld dat vakgebied, het gewoon is om gepubliceerde artikelen ook op te nemen in een instellingsrepository. Dat laatste zal de komende jaren steeds meer gaan toenemen aangezien zowel in Amerika, Engeland als Europa open access een stevige boost krijgt.

Ik ging op zoek naar een goede dataset van artikelen om daarmee te kijken welk percentage daadwerkelijk (realistisch) toegankelijk is maar kwam een artikel tegen van liddylib, een bibliothecaris bij de University of Manitoba. Zij heeft al dat werk al voor me gedaan en gebruikte de Altmetric top 100 van meest besproken artikelen van 2016 om te kijken hoeveel artikelen via Unpaywall een open access alternatief hadden.

Unpaywall vond – na een fix die ze naar aanleiding van het artikel van Lydia doorgevoerd hebben – de 31 artikelen die sowieso al in open access journals gepubliceerd waren. Nog eens 25 (van de resterende 69) artikelen werd door Unpaywall in repositories gevonden en kregen dus de groene tab.

Dat zijn 56 van de 100 artikelen die door Unpaywall als open access versie werd gevonden (56% dus) en dat is een uitstekend resultaat mijns inziens. Dat moet je wel enigszins relativeren omdat de set al voor 31% uit open access artikelen bestond. Kijk je alleen naar de groen open access percentages dan is 25 van de 69 artikelen weliswaar een mooi resultaat maar komt die 36% niet in de buurt van de beloofde percentages.

Conclusies

Unpaywall is simpelweg een essentiële tool voor iedereen die zoekt naar (wetenschappelijke) artikelen. De tool is officieel pas afgelopen week (4 april) gelanceerd en biedt nu al enorm veel open access artikelen aan als alternatief voor de dure betaalde versies van wetenschappelijke uitgevers. Het is bijna onvoorstelbaar hoe handig Unpaywall zou kunnen worden als de open access ontwikkelingen doorzetten de komende jaren en het aanbod van open access artikelen verder – explosief – toeneemt.

Mijn hoop is wel dat Unpaywall in de toekomst verder gaat kijken dan DOI’s en wetenschappelijke artikelen. Repositories wereldwijd zijn ook gevuld met andersoortige open access publicaties, zoals scripties, dissertations, proefschriften, vakpublicaties en open educational resources, en het zou fantastisch zijn als die ook toegankelijk gemaakt konden worden door Unpaywall.

Hoe dan ook, Unpaywall moet je gewoon onmiddellijk toevoegen aan je browser. Niet geschoten is altijd mis, nietwaar? In het slechtste geval heb je er niets aan terwijl je in het beste geval wordt gewezen op gratis open access publicaties waarvan je niet wist dat ze bestonden. Dus hup, ga het nu installeren.

Verder lezen? No more paywalls: Find the full-text of an article for free using Unpaywall via Liddylib

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top