Tweetweekoverzicht week 40 2018: Update Marrakesh verdrag, Kobo Forma, btw op ebooks gaat omlaag, convenant e-lending en Europese E-book barometer

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Uitzondering in de auteurswet voor blinden en slechtzienden komt er aan

Ruim 5 jaar geleden schreef ik een column in de IP met als titel dat een uitzondering niet snel gemaakt is. Dat ging over het Marrakesh verdrag waarin een enorm aantal landen na 20 jaar overleg eindelijk afspraken maakten over het verbeteren van de toegang tot gepubliceerde werken voor blinden en slechtzienden.

Wat daar voor nodig is, is dat er een uitzondering in de auteursrechtwetgeving gemaakt moet worden om het mogelijk te maken werken om te zetten naar een formaat dat wel gebruikt kan worden door deze doelgroep. Van boek naar audio of braille bijvoorbeeld. En dat moet gedaan kunnen worden zonder dat de rechthebbende van dat werk iedere keer om toestemming gevraagd moet worden (en dus zonder dat rechthebbenden dat tegen kunnen houden door technische of financiële barrières op te werpen).

Het proces om dit verdrag door de lidstaten van de EU geratificeerd te krijgen viel nog niet mee en duurde, zoals wel verwacht, best wel lang maar afgelopen week was het dan zo ver en meldden de 28 lidstaten hun ratificatie en instemming bij de World Intellectual Property Organisation van de Verenigde Naties.

Vijf jaar na het 20 jaar durende overleg lijkt het er dan toch op dat de nieuwe auteursrechtrichtlijn behalve uploadfilters en linktax dan eindelijk nieuwe middelen gaat introduceren voor blinden en slechtzienden.

Wanneer precies? Ergens volgend jaar denk ik.

Alweer Kobo Forma

Het had weinig zin meer om de oorspronkelijke planning te volgen (gok ik) en dus gooide Kobo afgelopen week alvast het persbericht de deur uit voor de nieuwe Kobo Forma ereader. Alle informatie is ook op hun website te vinden inmiddels en ik zag dat buitenlandse ereadersites al een reviewexemplaar toegestuurd hebben gekregen.

De Forma heeft een 8 inch scherm (een fractie groter dan dat van de Aura ONE) maar is een stukje lichter. Qua hardware volgt het de ‘standaard’ Kobo ingrediënten met de ComfortLight Pro schermverlichting, waterresistent en dezelfde processor als zijn voorgangers. Wel nieuw is de vormgeving die sterk lijkt op de Oasis 2, inclusief bladerknoppen en het feit dat je het beeld kunt draaien zodat je de ereader zowel links als rechtshandig kunt gebruiken. Ik vind dat bijzonder fijn bij de Oasis dus prima dat Kobo dit overneemt qua idee, al vind ik het prijskaartje van 280 euro minder geslaagd.

Als mijn gezondheid (en de NS) meewerkt dan heb ik maandagochtend de gelegenheid om zowel de Kobo Forma uit te proberen als om Michael Tamblyn, CEO van Kobo, wat vragen te stellen. Kan ik rechtstreeks bij de bron vragen wanneer ze eindelijk het uitzetten van woordafbreking mogelijk gaan maken ;-)

Btw-tarief op digitale publicaties gaat omlaag

Er gingen jarenlange discussies aan vooraf: kunnen boeken en ebooks onder hetzelfde btw-tarief vallen? Het logische antwoord zou ‘ja’ moeten zijn maar toch stond de Europese btw-richtlijn dit simpelweg niet toe om ebooks onder digitale diensten vallen en die niet uitgezonderd mogen worden van het hogere tarief. Wat dus in de Europese landen leidde tot de rare situatie dat ebooks hoger belast worden dan papieren boeken.

Enkele Europese landen probeerden eenzijdig te besluiten de btw te verlagen op ebooks maar werden teruggefloten door de hoogste Europese rechter. Het schuurde echter wel en dus volgde er in 2016 een publieke consultatie over btw op digitale publicaties wat in juni 2017 – enkele maanden nadat de rechter weer besloot dat het echt niet mocht – uitmondde in een stemming in de Raad van de Europese Unie. Daar lag vervolgens Tsjechië dwars die het voorstel blokkeerde.

In een nieuwe stemming lijkt Tsjechië het verzet gestaakt te hebben en kan de verlaging van het btw-tarief op ebooks dan alsnog plaatsvinden. Daar hoeft nu niet nog een keer over gepraat te worden (de toestemming van het Parlement lag er al sinds vorig jaar) en dus is het een kwestie van wachten tot de maatregel ook in Nederland ingevoerd gaat worden. Of dat ook tot lagere prijzen van ebooks gaat leiden? Dat zullen we nog moeten zien.

Boekenvak sluit convenant met bibliotheek voor betere beschikbaarheid ebooks

Bijna een jaar zaten minister Van Engelshoven, de GAU, de Auteursbond, de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), Lira, Pictoright en de KB om tafel. Met als doel tot afspraken te komen om nieuwe ebooks maximaal een jaar na verschijnen in de onlinebibliotheek te krijgen.

Dat is kennelijk gelukt want vorige week tekenden de partijen een overeenkomst waarin ze zich bereid verklaarden zich voor deze zaak in te spannen.

Goed nieuws natuurlijk want de beschikbaarheid van actuele titels (nou ja, in zover je na 1 jaar nog over actueel kunt spreken) is een stevig pijnpunt bij het promoten van digitaal lenen. In een compromis is nu de embargotermijn op 1 jaar gezet zodat uitgevers hun titels eerst nog kunnen (proberen te) verkopen.

Het extra goede nieuws voor auteurs, vertalers en illustratoren is dat bij uitlening van hun digitale werken zij nu ook een vergoeding gaan krijgen. Ebooks zijn uitgezonderd van de leenrechtregeling en bij het maken van de individuele afspraken tussen bibliotheek en uitgevers was het lang niet altijd zo dat de betrokkenen ook een vergoeding via hun uitgever kregen.

Is het alleen maar fantastisch nieuws? Ongetwijfeld niet.

Zowel auteurs als uitgevers hebben nog steeds de mogelijkheid om titels niet aan te leveren voor het lenen ervan en in plaats van een ‘overeenkomst’ met harde afspraken is er nadrukkelijk sprake van een ‘convenant’ waarin het expliciet gaat over een inspanningsverplichting . Iedereen gaat zijn best doen maar wat is er nu precies afgesproken dan?

Als ik van weddenschappen hield zou ik wedden dat die nieuwe titels voor het overgrote deel niet beschikbaar gemaakt gaan worden voor lenen/lezen op een ereader bijvoorbeeld. En dat zal gegarandeerd niet als eis of zelfs maar als streven in het convenant staan. Of auteurs, vertalers en illustratoren ook echt een redelijke bron van inkomsten hiermee krijgen is ook discutabel. Het is op zijn best een goed bedoelde regeling maar dit moet niet verward worden met de leenregeling die er voor papieren boeken is en die de basis vormt van het uitlenen van boeken in Nederland. Zolang een vergoedingsregeling voor makers niet permanent en structureel opgenomen is in de individuele overeenkomsten met uitgevers, is het niet meer dan een pleister voor het bloeden vrees ik.

Of dit wellicht toch de bedoeling is weten we over twee weken. Dan wordt de feitelijke tekst van het convenant gepubliceerd in de Staatscourant en kom ik er vanzelfsprekend uitgebreid op terug.

Europese E-book barometer

CB heeft in samenwerking met Bookwire, de International Publishing Distribution Association en Rüdiger Wischenbart, meegewerkt aan de ontwikkeling van de eerste Europese E-book Barometer met daarin een beknopt overzicht van de ebookmarkt in Nederland, Duitsland, Italië en Spanje.

Het rapport is online te lezen en als je op de Kopen knop klikt voor het sympathieke bedrag van 0 euro ook te downloaden.

En verder nog …

Heb jij je scriptie, publicatie of initiatief in ons mooie vakgebied al aangemeld voor een van de Victorines 2018? Doe dit zsm nog via victorine@knvi.nl

Lampje van Annet Schaap wint de Gouden Griffel. Helemaal terecht, ga dit boek nu lezen!

De schrijver van de boeken over The Witcher eist (omgerekend) 16 miljoen van de gamestudio CD Projekt Red die een reeks zeer succesvolle games op de markt heeft gebracht. Volgens de schrijver waren de oorspronkelijke afspraken – en afkoopsom voor de rechten – onvoldoende nu er door de Poolse studio honderden miljoenen mee verdiend is. Het belooft een interessante casus te worden en wellicht een Europees voorbeeld van hoe de oorspronkelijke makers van een wereldbekende franchise met bijna lege handen achterbleven. In Amerika bleven de bedenkers van Superman met een verhoudingsgewijs schijntje achter nadat ze de rechten verkochten.
#

Welke ebookacties zijn er in oktober 2018 (plus overzicht van de top 10 bestseller ebooks)

ebookacties bestseller ebooksIn tegenstelling tot fysieke boeken vallen ebooks niet onder de Wet op de vaste boekenprijs. Dat betekent niet dat er heel veel met prijzen gestunt wordt maar toch kun je regelmatig Nederlandse ebooks voor (zeer) uiteenlopende prijzen aantreffen bij de ebookwinkels.

Elke maand kijk ik daarom naar de top 10 bestsellers uit de Bestseller 60, controleer of die ook als ebook te verkrijgen zijn en vergelijk de prijzen bij de verschillende ebookwinkels. Waar koop je de bestseller ebooks voor de laagste prijs?

Daarnaast zijn er altijd wel ebookacties gaande waarbij je (ook niet-bestseller ebooks) tijdelijk met flinke korting kunt kopen. Een overzicht van deze ebookacties vind je ook terug in dit artikel.

De huidige top 10 bestseller ebooks

De Bestseller 60 lijst, die opgesteld wordt door het CPNB op basis van verkoopgegevens van ruim 900 boekwinkels, gaat uit van de verkochte gedrukte boeken. Het levert natuurlijk wel een beeld op van wat (waarschijnlijk) de bestverkopende titels zijn, ongeacht of het papieren boeken of ebooks zijn.

Deze week (de lijst van week 40 2018) vormen de volgende titels de top 10 bestsellers:

  1. Simpel door Yotam Ottolenghi (geen ebookversie)
  2. De zeven zussen door Lucinda Riley
  3. Wees onzichtbaar door Murat Isik
  4. Dagboek van een muts deel 12 Liefdeskriebels door Rachel Renée Russell
  5. Zomervacht door Jaap Robben
  6. Het goede leven door Annegreet van Bergen
  7. Grijze Jager deel 13 De Clan van de Rode vos door John Flannagan
  8. Sapiens door Yuval Noah Harari
  9. De Cock en de moord op de kerkrat door Peter Römer
  10. Angst door Bob Woodward

De ebookwinkels

Ook nu weer kijk ik naar de prijzen van bestseller ebooks bij Bol/Kobo (zelfde Nederlandstalige aanbod en prijzen), Bruna, Ebook.nl, Libris.nl, Amazon.nl en Google Play Books. De iBookstore van Apple laat ik buiten beschouwing aangezien ik principieel tegen de door hen gebruikte (en onverwijderbare) DRM ben.
Sinds maart 2018 is ECI onder de nieuwe naam Bookspot verder gegaan als online boekwinkel en ook zij zijn in het overzicht meegenomen.

Let op dat de prijzen sterk kunnen variëren en dat de in deze blogpost vermelde prijzen gelden op het moment van publiceren (3 oktober 2018). Wil je op een later moment ebooks kopen voor de prijzen zoals ze hier vermeld worden? Dan kan het lonen om alsnog even goed rond te kijken waar dat ebook het goedkoopst te krijgen is.

In tabelvorm

ebookacties oktober 2018 tabel bestsellers
Het is vandaag de start van de kinderboekenweek (3 t/m 14 oktober) en hoewel je dat ook meteen ziet met twee jeugdtitels in de top 10 betekent het ook dat je er geen enkele actie gaande is voor de bestsellers. Nou ja, dat is niet helemaal waar want de 7,99 euro voor Sapiens is een actieprijs die tot en met 31 oktober duurt.

Het enige wat echt opvalt is dat je bij Google ruim 3 euro minder hoeft te betalen voor Zeven zussen en dat Amazon, Google maar ook Bol en Kobo achterlopen in het beschikbaar maken van de ebookversies van de nieuwe delen van Dagboek van een muts en de Grijze Jager. Ben je dus op zoek naar de ebookversies – omdat je ook de ebookversie van het kinderboekenweekgeschenk wilt hebben – dan zul je moeten uitwijken naar één van de andere ebookwinkels.

Deze keer zitten er helaas GEEN ENKELE titels uit de top 10 in het ebookabonnement van Kobo Plus of dat van de Online Bibliotheek.

Kijk je naar de laagste prijzen bij de ebookwinkels, dan betaal je €88,71 voor de negen beschikbare digitale titels in plaats van €160,93 voor de papieren edities. Daarmee betaal je dus 55,1% van de prijs van de papieren versie voor de ebooks (vorige maand was het 53,7%).

Ebookacties

Uitgevers zijn voorzichtig met de prijzen van nieuwe (bestseller) ebooks en je bent maar zelden heel voordelig uit. Er zijn echter elke maand wel meerdere ebookacties waarbij honderden (vaak iets oudere) titels voor (zeer) aantrekkelijke prijzen tijdelijk te koop zijn. Ook deze ebookacties probeer ik elke maand in kaart te brengen. Je vindt ze hieronder terug met een beschrijving en de datum tot wanneer de actie loopt:

    • Amazon heeft elke maand Kindle deals en daar zijn je deze keer weer 50% korting op enkele tientallen thrillers en literatuur-titels;
    • Bol heeft deze keer hun ebookacties een beetje erg subtiel verstopt maar ze hebben er desondanks twee hele mooie:
    • Kobo heeft ook twee acties: drie thrillers voor 15 euro voor een goede slapeloze oktobernacht en het jaarlijks terugkerende ebookfestival waarbij je uit 150 titels kunt kiezen in meerdere genres en je voor 3 boeken eveneens 15 euro betaalt;
    • Bookspot heeft dezelfde 3-voor-15 euro actie;
    • Bij Ebook.nl hebben ze sinds vorige maand de acties op één hoop gegooid en vind je ruim 400 titels met ‘Tijdelijke korting‘. Hier zul je zelf dus even goed moeten zoeken naar dealtjes. Wel maken ze nog apart reclame voor goedkopere titels in het kader van de maand van de geschiedenis.
    • Libris heeft natuurlijk ook weer diverse acties:
      • de Maand van de geschiedenis: ebooks vanaf €5,99;
      • Er is een nieuwe titel verschenen van Donna Leon en haar andere ebooks zijn t/m 14 oktober €4,99 per stuk;
      • Nelleke Noordervliet heeft de Constantijn Huygensprijs gewonnen en daarom zijn al haar boeken afgeprijsd naar 6,99 euro per titel;
      • Er komt een nieuwe titel aan van Liane Moriarty en haar andere ebooks zijn t/m 31 oktober €4,99 per stuk;
      • Er komt in november een nieuwe titel van Jojo Moyes en haar andere ebooks zijn t/m 31 oktober met korting verkrijgbaar;
      • Er komt een nieuwe titel aan van John Grisham en zijn andere ebooks zijn t/m 31 oktober €4,99 per stuk;
      • Tot en met 4 november is een selectie van ‘heerlijke fictie’ afgeprijsd naar (vanaf) 2,99 euro per stuk;
      • Er komt een nieuwe titel aan van Karen Rose en haar andere ebooks zijn t/m 31 oktober €5,99 per stuk;
      • Max, Mischa & het Tet-offensief van Johan Harstad won de Europese literatuurprijs 2018. Van 1 t/m 31 oktober is het ebook verkrijgbaar voor €7,99.
    • Het Ebookalarm van Singel Uitgeverijen is terug in een nieuwe opzet: eens per maand een thema-actie, 1 of 2 keer per maand een uitgelichte auteur en 1 of 2 keer per maand een ebook van de week. Al deze aanbiedingen gelden voor alle ebookwinkels.
      • Het thema is Maand van de geschiedenis en de hele maand oktober zijn 25 geschiedenis titels zijn in de aanbieding voor €5,99 per stuk;
      • Tot en met 16 oktober zijn de ebooks van Frank Westerman in prijs verlaagd naar €5,99.

Doorlopende deals

  • [doorlopend] Amazon heeft elke maand Kindle deals en daar zijn je deze keer weer 50% korting op enkele tientallen thrillers en literatuur-titels
  • [doorlopend] Bol heeft een weekaanbieding voor ebooks (rechtsbovenaan de pagina);
  • [doorlopend] Bij Kobo vind je dagelijks een nieuwe deal met meestal 50% korting;
  • [doorlopend] Bookspot kent een dagdeal waar (behalve dvd’s en games) ook ebooks fors in de aanbieding gedaan worden gedurende een dag. Je kunt je overigens abonneren zodat je de dagdeal in de mail ontvangt;
  • [doorlopend] Bij ebook.nl is er elke week een dinsdagdeal met een titel die gedurende twee dagen tussen de 30% en 50% afgeprijsd wordt;
  • [doorlopend] Ebook.nl heeft nu een speciale pagina waar *alle* ebooks op te vinden zijn die op dit moment in de aanbieding zijn;
  • [doorlopend] Ebook.nl heeft ook elke week een weekendaanbieding (vaak al vanaf donderdag) voor een recente titel. Die staat op hun voorpagina aangegeven;
  • [doorlopend] Alle (niet actuele?) ebookacties bij Bruna staan gebundeld op één pagina;
  • [doorlopend] Via Bruna.nl is er één ebook elke week extra voordelig als eTopper;
  • [doorlopend] Bij Libris.nl is er elke week een Ebook van de week met een titel die meestal met 50% korting te krijgen is die week. De weekdeal wordt elke vrijdag ververst;
  • [doorlopend] Kindle deals van de maand. Elke maand gaan er tientallen Nederlandstalige ebooks in de aanbieding (gemiddeld 50% korting)

#

feedback ebooks

Feedback: De jeugd leest liever papier dan digitaal. Ja en?

In de discussies over de inzet en beschikbaarheid van digitale studieboeken – en trouwens ook over het lezen van digitale kinderboeken – begint het gesprek bijna altijd met het feitelijke aanbod ervan maar verzandt vervolgens steevast in het ventileren van de mening dat ‘kinderen (en zijzelf) liever papier lezen dan digitaal’. Wat dan vervolgens als een feit wordt neergezet omdat ‘dat ook uit onderzoek zou blijken’.

Dat is meestal het punt waarop ik diep begin te zuchten omdat ik moe word van dat soort nutteloze argumenten. Als het doel is om studieboeken (of kinderboeken wat mij betreft) goedkoper, laagdrempelig en met meer functionaliteiten dan hun papieren tegenhangers aan te bieden, waarom zeur je dan ineens over dat de meeste studenten (of kinderen) liever papier lezen dan turen naar een scherm?

Ik werd hier aan herinnerd toen ik enkele reacties op Twitter voorbij zag komen op een tweet die door Leesmonitor geplaatst werd.

liever papier leesmonitor_tweet_20181001

Leesmonitor (een fantastische site overigens) speelde in op de actualiteit want in de Stentor stond een artikeltje over de vraag of het papieren studieboek nu verleden tijd is. In dat artikel wordt terecht afgerekend met de al net zo rare aanname dat digitaal studiemateriaal beter zou zijn dan papieren. Een kwalitatief mindere studiemethode, studieboek of kinderboek wordt niet beter als het digitaal is en als je niet de voordelen van het digitale medium weet te benutten, tja, dan is papier geduldiger. Een lange lap tekst lees ik ook liever van papier dan van een scherm.

Maar goed, Leesmonitor vulde aan op dit artikel met de bevindingen van de Monitor Jeugd en Media 2017 op het gebied van papier versus digitaal lezen door de jeugd.

10- tot 18-jarigen geven voor het lezen van lange teksten en boeken de voorkeur aan het papier boven het scherm. Hetzelfde geldt voor het maken van aantekeningen, dat ze blijkbaar liever met de hand doen. Voor het opzoeken van informatie en het leren van woordjes prefereren kinderen en jongeren de digitale media (Monitor Jeugd en Media, 2017).

Kennelijk prefereren zes van de tien kinderen papier boven digitaal als het gaat om lange teksten of boeken lezen. Of andersom geformuleerd, vier van de tien kinderen vinden het helemaal prima om lange teksten of boeken digitaal te lezen en je hoeft ze waarschijnlijk geen van allen een encyclopedie of woordenboek te geven om lastige woorden op te zoeken want daar pakken ze sowieso wel een apparaat voor. Toch?

En toch lijken dit soort bevindingen vooral gebruikt te worden om te beargumenteren dat het geen zin heeft om digitaal studiemateriaal of digitale kinderboeken optimaal beschikbaar te maken en te promoten. Ik merk het soms op Twitter en ik merk het vaak bij gesprekspartners als ik het onderwerp ter sprake breng.

Daar waar het zou moeten gaan om de kwaliteit van teksten en (studie)boeken, hoe je ervoor zorgt dat ze voor iedereen gemakkelijk beschikbaar zijn en dat je er het maximale uit kan halen als student of leerling, wordt de complexe discussie platgeslagen tot ‘ze lezen liever papier dan digitaal’. En waarom dus zo veel tijd en energie steken in die lastige digitale materialen?

Misschien ben ik wel te aardig door er niet meteen fel op in te gaan. Misschien moet ik het in het vervolg onmiddellijk als klinkklare onzin bestempelen om het weer over papier versus digitaal te hebben bij (studie)boeken. Het gaat er om dat boeken gelezen worden. Het gaat er om dat boeken voor iedereen zo laagdrempelig mogelijk beschikbaar zijn. Het gaat er om dat je de mogelijkheden van een medium, of dat nou een papieren boek of een digitaal boek is, zo optimaal mogelijk weet te gebruiken. Zowel bij leesboeken als studieboeken.

Daar mag je het allemaal met me over hebben. Maar kom niet weer met dat papier versus digitaal gezeur aanzetten. Ik ben er echt helemaal klaar mee.

In Feedback geef ik mijn mening over uitspraken van anderen, nieuws en ontwikkelingen zonder dat ik (al te veel) aan het researchen en factchecken sla. Laat gerust weten wat jij vindt in de reacties hieronder.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top