ebooks naar eigen smaak

Ebooks bewerken (en corrigeren) met behulp van Calibre en Sigil

Als je een papieren boek zonder omslag (of met een hele lelijke omslag) in de winkel zou zien staan, dan zou je die zeker niet kopen. Maar wat doe je als je, na aankoop, ontdekt dat de ebookversie een verkeerde omslag heeft? Of als een ingesloten lettertype er voor zorgt dat je niet je eigen lettertype kunt selecteren op je ereader? En wat als er OCR- of tikfouten in de tekst zijn geslopen? Laat vooral de uitgever weten dat die fouten gemaakt heeft maar je kunt ze vervolgens ook zelf aanpassen. Met Calibre en/of Sigil kun je ebooks bewerken en naar je eigen smaak aanpassen.

Omslagen toevoegen aan (of wijzigen in) ebooks

Ik weet niet wat het is maar er zijn veel uitgevers die nauwelijks aandacht besteden aan de omslagen voor ebooks. OK, ebooks liggen niet op een schap in een boekwinkel en hoeven dus met hun omslagen dus niet de aandacht te trekken maar ook op ereaders en in ereading apps is een omslag belangrijk.

Bij titels van de afgelopen jaren is dat overigens zelden een probleem maar kom je bij ebooks die van oudere titels van uitgevers gemaakt worden, dan kom je de meest rare dingen tegen. Generieke omslagen in één kleur waar alleen de titel en auteur op vermeld wordt bijvoorbeeld. Of afbeeldingen die (slecht) ingescand zijn van de voorkant van de papieren versie.

Maar hoe pas je nou de omslag aan? Of voeg je er eentje toe als er geen omslag is? Het gemakkelijkste is om een ebook te importeren in Calibre en daar vervolgens de omslag te wijzigen. De omslag is namelijk onderdeel van de metadata van een boek en net zoals je de titel, auteur, serie en beschrijving kunt aanpassen van een boek, kun je dit ook met de omslag doen. Een volledige handleiding vind je in een eerder artikel terug.

Gebruik je (liever) geen Calibre? Dan kun je ook omslagen toevoegen in de gratis ebookeditor Sigil.

ebooks bewerken omslag sigil

Als je een EPUB opent in Sigil dan krijg je in het linkerdeel alle bestanden te zien die in een ebook zitten. De xhtml bestanden in het mapje Text zijn de verschillende hoofdstukken, in Styles vind je de CSS bestanden waarmee de pagina’s opgemaakt worden en in Images vind je de in het ebook gebruikte afbeeldingen.

ebooks bewerken omslag sigil

In het menu kun je bij File -> Add -> Existing Files een nieuwe afbeelding selecteren en toevoegen aan je ebook. Deze komt dan automatisch in het mapje Images terecht en kan dan gemarkeerd worden als omslagafbeelding door er rechts op te klikken en voor Cover Image te kiezen. Er komt dan een vinkje te staan voor Cover Image zodat je weet welke afbeelding als omslag wordt gebruikt.

ebooks bewerken sigil

Dit zorgt er dus voor dat ereaders en ereading apps deze afbeelding tonen als omslag. Wil je de afbeelding ook in het ebook zelf zien? Dan zul je de xhtml pagina moeten bewerken waar de oude omslag in opgenomen is en dat is bijna altijd de eerste xhtml pagina in het lijstje.

Verwijderen van ingesloten lettertypes in ebooks

Uitgevers maken steeds vaker gebruik van ingesloten lettertypes om ebooks er zo fraai mogelijk er uit te laten zien als je ze leest. Het gebruik ervan is echter wel aan voorwaarden verbonden in de EPUB standaard die lang niet altijd netjes gevolgd worden. In de praktijk kom je dus heel vaak ebooks tegen die ingesloten lettertypes bevatten maar die niet aan de voorwaarden voldoen.

Afhankelijk van de ereader of ereading app waarin je het ebook wilt lezen kan het dan zijn dat je zelf niet meer een andere lettertype kunt selecteren. Dat is natuurlijk heel irritant aangezien het kunnen kiezen van je eigen favoriete lettertype nou net één van de grootste voordelen is van het digitaal lezen.

Er zijn gelukkig twee plugins voor het ebookbeheerprogramma Calibre waarmee je de lettertypes snel kunt verwijderen uit je ebooks.

Heb je een ereader van Kobo? Dan kun je gebruik maken van het feit dat het eigen EPUB formaat van Kobo  (KePub) altijd het veranderen van lettertypes mogelijk maakt. In dit artikel staat beschreven hoe je de KoboTouchExtended plugin installeert in Calibre. Deze plugin zorgt er voor dat alle ebooks vanuit Calibre automatisch in het KePub formaat op je ereader terecht komen. Je hoeft dus nooit zelf te controleren of een ebook wel of niet werkt, je kunt bij alle ebooks gegarandeerd het lettertype veranderen op je ereader.

Je hebt een ander merk ereader met een ebook waar je het lettertype niet van kunt veranderen? Of je wilt het in een ereading app zoals Marvin (iOS), Moon+Reader (Android) of iBooks lezen met een lettertype naar eigen keuze? Dan kun je de plugin Modify ePub installeren in Calibre waarmee je per ebook in je bibliotheek de embedded lettertypes kunt verwijderen.

  • Ga in Calibre naar Voorkeuren (Preferences) en klik links onderaan op Plug-ins (Plugins);
    veranderen van lettertypes
  • Klik in het scherm van Plugins wederom links onderaan op Nieuwe plug-ins verkrijgen (Get New Plugins);
    veranderen van lettertypes
  • Filter de goede plugin eruit door rechtsbovenaan ‘modify’ in te tikken. Je houdt dan alleen de Modify ePub plugin over die je kunt installeren;veranderen van lettertypes
  • Klik op OK om de Modify ePub knop in het hoofdmenu zichtbaar te krijgen en de installatie is klaar!
  • Heb je een ebook waar je de embedded lettertypes uit wilt halen, dan selecteer je dat boek in de Calibre bibliotheek en klik je op de Modify ePub knop;
  • Vink nu (alleen!) Remove embedded fonts aan en alle lettertypebestanden worden uit de ePub gehaald.
    veranderen van lettertypes
    De oorspronkelijke ePub wordt als backup bewaard maar je kunt de nieuwe versie naar je ereader sturen en nu wel het lettertype veranderen.

Ik stuur zelf ook vaak een mailtje naar de uitgever om aan te geven dat deze klant niet zit te wachten op ingesloten lettertypes maar daar reageren ze helaas niet (of nauwelijks) op.

Corrigeren van OCR- en tikfouten in ebooks met behulp van Sigil

Hoewel ik heel blij ben dat uitgevers ook hun oudere titels alsnog digitaliseren en als ebooks op de markt brengen, sluipen daar helaas vaak foutjes in. Vroeger kwam ik ze vooral tegen in (oude) Engelstalige titels die door kleinere uitgevers verkocht werden via Amazon – waar zelfs een procedure is om dit soort fouten te rapporteren – maar tot mijn spijt kom ik ze ook tegen bij ebookversies van o.a. klassieke kinderboeken.

Twee zomers geleden kocht ik 32 deeltjes van de Bob Evers serie die tjokvol foutjes zaten omdat de papieren boeken ingescand waren en de OCR software niet feilloos alle teksten correct herkende. Ik ben maanden bezig geweest om alles zelf te corrigeren en hoewel ik je dat niet zou aanraden – vraag je geld terug als je 160 euro uitgeeft aan slechte ebooks – kun je dat redelijk gemakkelijk doen met Sigil.

Ook de boeken van de Kameleon serie die sinds dit jaar als ebookversie te koop zijn (en in Kobo Plus zitten), zijn niet vrij van dergelijke OCR-fouten. En blijkt zelfs de oorspronkelijke tekst zoals die in de papieren boeken staat niet altijd foutvrij te zijn waardoor je bij de ebooks nu tenminste de kans hebt om deze te herstellen.

ebooks bewerken sigil

Aan de hand van deel 1 van de Kameleon reeks (die ik als enige heb gekocht tot de fouten uit de overige tientallen delen worden gehaald want ik ga niet weer maandenlang redigeren) kun je goed zien hoe je Sigil kunt gebruiken.

Allereerst is het altijd handig om bij de Images te controleren of de omslagafbeelding correct is ingesteld. Dit is in 99% van de gevallen geen enkel probleem maar toevallig vallen de Kameleon boeken onder de uitzonderingen. De omslagafbeelding is wel opgenomen in het ebook en staat ook op het voorblad maar is niet als zodanig gemarkeerd. Dit kun je dus fixen door op de cover afbeelding te rechtsklikken en dan voor Cover Image [1] te kiezen. Lees je het ebook dus op een andere ereader dan een Kobo, dan zie je pas na het instellen van de omslagafbeelding de omslag in de bibliotheek terug.

Sigil beschikt over een spellingscontrole (het ABC icoontje rechtsbovenaan) maar kent geen Nederlandse woordenlijst. En zelfs al zat die er wel in, dan nog is dat slechts een hulpmiddel omdat bij OCR fouten vaak wel een correct gespeld woord gekozen wordt maar dat simpelweg niet klopt in de zin.

‘... staken wel erg of bij ...‘ is daar een voorbeeld van. In veel gevallen zul je handmatig moeten corrigeren, ook al kan ik je de uitstekende zoek- en vervangfunctie [2] aanraden.

Houd er wel rekening mee dat de zoekfunctie alleen werkt in de HTML weergave van de hoofdstukken [4] en dat de zoekresultaten automatisch in die weergave getoond worden. Heb je één foutje gecorrigeerd (bijvoorbeeld warden naar worden), doorzoek dan meteen de rest van het ebook op diezelfde fout want de kans is groot dat de software meerdere keren die fout gemaakt heeft. Vergeet dan niet bij de zoekopties te kiezen om alle HTML bestanden te doorzoeken [3] zodat je ook het hele boek doorzoekt in plaats van dat ene hoofdstuk.

Heb je alles aangepast naar eigen smaak? Sla dan het EPUB bestand op en bewaar het op een veilige plek zodat je al je harde werk niet kwijt raakt.

@headerafbeelding bewerkt van een foto van Pixabay met een CC0-verklaring.

#

bookmarks header

Bookmarks exporteren uit Chrome of Firefox en importeren in Edge

Inmiddels is Windows 10 al aardig ingeburgerd en blijkt Edge als browser een prima opvolger te zijn van Internet Explorer. Maar als je met een schone installatie van Windows 10 begint dan wil je waarschijnlijk wel je bookmarks meenemen uit Chrome of Firefox om die vervolgens in Edge te kunnen gebruiken.

Ik heb twee jaar geleden meteen mijn laptop voorzien van Windows 10 (die kwam ooit met Windows 8). Daar kwam al meteen Edge bij natuurlijk maar zo heel fantastisch vond ik deze browser toen niet. Inmiddels zijn we al een paar grote Windows 10 updates verder en is Edge mijns inziens een volwaardige browser geworden die ik prima elke dag kan en wil gebruiken.

Je kunt natuurlijk Chrome en Firefox ook in Windows 10 installeren als je meer keuze wilt hebben maar als je wilt (of moet) overstappen naar een nieuwe computer, een verse Windows 10 wilt (her)installeren of nog een Windows 7 computer in huis hebt (zoals ik), dan is het in sommige gevallen ook handig om je bookmarks uit Chrome of Firefox te exporteren en die vervolgens weer te importeren in Edge. Bijvoorbeeld omdat je ook wilt overstappen naar Edge of geen zin hebt om drie browsers op alle pc’s en laptops te installeren.

Bookmarks exporteren uit Chrome

chrome export bookmarks

Chrome heeft recentelijk de layout van het beheren van bookmarks gewijzigd maar als je de recentste versie gebruikt – Chrome 65 op moment van schrijven – dan ziet het er uit zoals op de bovenstaande afbeelding. Je komt bij de bookmark manager door naast de adresbalk naar het menu te gaan (drie stippen icoontje), dan naar bookmarks en vervolgens naar bookmark manager. Of gebruik de toetsencombinatie Control-Shift-O als je minder wilt klikken (of tik chrome://bookmarks/ in de adresbalk)

Je ziet je bookmarks in een mappenstructuur links (met de inhoud per map in het rechterpaneel) maar als je hier op de menuknop rechtsbovenaan klikt (icoontje met drie stippen) dan zie je de opties om je bookmarks te importeren en exporteren. Klik op exporteren om alle bookmarks te exporteren naar een bookmarks.html bestand waarbij de datum in de bestandsnaam wordt opgenomen.

Bookmarks exporteren uit Firefox

firefox export bookmarks

In Firefox (Quantum) moet je via het menu behoorlijk zoeken om het beheer van de bookmarks te vinden. Via de menuknop helemaal rechts naast de adresbalk (het icoontje met de drie streepjes), dan Library, dan Bookmarks en dan nog eens helemaal onderaan Show all bookmarks. Het gaat een stuk sneller met de toetsencombinatie Control-Shift-B.

Dit heeft een eigen menu en onder Import and Backup vind je ook hier de optie terug om je bookmarks te exporteren naar een html bestand.

Importeren van de geëxporteerde bookmarks in Edge

edge importeren bookmarksIn Edge heb je (helaas) geen handige toetsencombinaties maar vind je je bookmarks – favorites – terug onder het eerste icoontje naast de adresbalk: de ster met de drie streepjes aan de rechterkant.

In het menu met je favorieten zie je Settings staan waar je, niet geheel verrassend, de overige instellingen vindt voor de favorieten.

edge importeren bookmarks

De optie om favorieten (de bookmarks) van andere browsers te importeren staat hier prominent in beeld.

edge importeren bookmarks

In Edge kun je alle instellingen plus favorieten automatisch importeren uit Internet Explorer en Chrome mits die op dezelfde pc staan natuurlijk. Van Firefox, Opera of Safari moet Edge niks hebben maar gelukkig werkt de Import from file optie gewoon wel voor de geëxporteerde html bestanden uit andere browsers.

Als je op Import from file klikt, selecteer dan het bookmarks bestand dat je voor Chrome of Firefox gemaakt hebt om alle bookmarks – met behoud van de mappenstructuur – te importeren in Edge.

Standaard vind je de geïmporteerde bookmarks terug in een apart mapje in de Favorites bar die onder de adresbalk getoond wordt. Mocht je die balk met favorieten niet zien, dan kun je die aanzetten bij de instellingen van de favorieten.

@headerafbeelding via Pixabay met CC0 verklaring

#

Tweetweekoverzicht week 10 2018: Muziekcd’s in bibliotheekcollecties, Spotify in Nederland, ebooks bij de bibliotheek 2017 en Facebook heeft nu deals met de drie grote muzieklabels

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Moeten bibliotheken nog muziekcd’s in de collecties hebben?

Of een te volle bak met muziekcd’s nou de beste reden is om dan maar te stoppen met het uitlenen ervan – ooit gehoord van saneren van niet goed uitgeleende exemplaren? – betwijfel ik maar het is natuurlijk wel een interessante vraag op welk punt een bibliotheek moet stoppen met het aanbieden van bepaalde dragers in de eigen collecties.

Ik bedoel, niemand verwacht dat een bibliotheek nog videobanden, laserdiscs of LP’s heeft maar hoewel boeken de komende tientallen jaren relevant zullen blijven (ook al zijn er ebooks) is het maar de vraag of de rest van de fysieke dragers eigenlijk nu al niet verouderd zijn. Ebooks zijn niet de opvolgers van boeken maar voorzien simpelweg in een ander soort gebruik maar dat ligt met muziek en films toch een stuk anders mijns inziens.

Er zullen ongetwijfeld nog mensen zijn die dvd’s kijken ipv Netflix/Videoland/iTunes. Net als dat er mensen zijn die muziekcd’s afspelen ipv een afspeellijst op Spotify. Maar ik weet wel dat ik niet de enige ben wiens collecties cd’s en dvd’s veel stof verzameld hebben in de afgelopen jaren. Waarom zouden bibliotheken (die geen archiveerfunctie hebben) dan wel cd’s en dvd’s in hun collecties moeten houden?

Spotify blijft groeien in Nederland

“In het eerste kwartaal van 2015 waren er nog 3,9 miljoen gebruikers, voor het eerste kwartaal van 2018 komt dit naar verwachting uit op 6,2 miljoen.” Afgelopen jaar was de groei minimaal maar het eerste kwartaal van 2018 ziet weer groei. Het percentage betalende gebruikers is ook verdrievoudigd in drie jaar tijd en ligt nu boven de 50% aldus Telecompaper.

Spotify doet het dus heel goed in Nederland. Kunnen die muziekcd’s toch de deur uit bij de bibliotheken?

Ebooks bij de Bibliotheek in 2017

Bij de KB hebben ze na ruim twee jaar weer een infographic gemaakt over het gebruik van ebooks bij de bibliotheken. Deze keer over het gehele jaar 2017 en daar blijkt het aantal uitleningen dus op 3.211.944 uit te komen (267.662 keer 12). Wat weer afwijkt van 3.206.595 wat uit eerdere Excel documenten was af te leiden maar enfin, ik wacht wel tot de cijfers officieel aangeleverd worden aan het CBS.

Het zou interessant zijn om ook naar het aanbod van titels te kijken dat uitgeleend kan worden en dat te vergelijken met het aanbod dat gekocht kan worden, helemaal aangezien de top 5 meestgeleende titels uit vier titels bestaat die langdurig in de Bestseller 60 hebben gestaan in 2017. En hoe de verhoudingen binnen het aanbod zijn op genre en apparaten waar ze op gelezen mogen worden.

Maar ja, daar ga ik niet achterkomen denk ik. Dank iig aan Mark voor het opnemen van de infographic op zijn blog zodat die tenminste nog openbaar is nu.

Facebook heeft nu deals met alle drie de grote muzieklabels

Na de deal met Universal Music eind vorig jaar en Sony/ATV Music begin dit jaar, heeft Facebook afgelopen week een deal weten te sluiten met de derde grote muziekmaatschappij Warner Music. Dat betekent dat Facebook en Instagram gebruikers zonder problemen muziek kunnen (blijven) gebruiken onder hun geuploade video’s aangezien Facebook dan de royalties afdraagt.

En dat is wat Facebook graag wil want dat maakt het veel laagdrempeliger om video’s te uploaden bij Facebook dan bij YouTube. Dat het er ook voor zorgt dat mensen nog veel minder gaan nadenken over auteursrecht als ze dingen uploaden zal Facebook (noch de gebruikers) weinig kunnen schelen.

En verder nog …

Luisterboeken breken nu (pas) echt door?

Playboy neemt het (terechte) verlies van de rechtszaak die ze wilden aanspannen tegen techsite Boing Boing voor het linken naar foto’s niet echt sportief op.

Kan straks iedere twitteraar zich aanmelden voor een blauw vinkje? Twitter wil in elk geval af van de perceptie dat geverifieerde gebruikers ook betrouwbare dingen zeggen en ‘gesteund’ worden door Twitter. Dat probleem hebben ze mijns inziens ook echt zelf veroorzaakt door alleen ‘bekende’ mensen uit de politiek en media te verifiëren dus ik ben benieuwd hoe ze het gaan oplossen. De Oprah-oplossing van “ALLEMAAL EEN BLAUW VINKJE” haalt het elitaire er weliswaar af maar gaat niet helpen in de discussie over betrouwbaarheid en nepnieuws.

De universiteiten willen open!

De drie “Querido uitgevers” komen terug naar Singel Uitgeverijen en worden samengevoegd in één Em. Querido’s uitgeverij.

Eén op de vier Amerikanen heeft wel eens een ebook gelezen en één op de vijf een luisterboek. Aldus onderzoeksbureau Pew. Hoe zou dat in Nederland zijn?

#

  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top