Tweetweekoverzicht: Geen e-boeken in de bib, Document Cloud, Google Tax, OverDrive, Bliyoo en is het Bye Bye Bookstore?

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht het nieuws dat er geen e-boeken uitgeleend meer worden in Vlaanderen, introduceert Adobe de Document Cloud, blijkt de invoering van de Google Tax in Spanje niet heel veel impact te hebben, koopt Kobo het Amerikaanse OverDrive, is de Bliyoo test begonnen en is het Bye Bye Bookstore?

Geen e-boeken meer in de bib in Vlaanderen

Nog geen jaar geleden begon de pilot ‘e-boeken in de bib’ in Vlaanderen. Door de projectorganisatie Bibnet werd onderhandeld met uitgevers om een aanbod van ca. 400 titels ter beschikking te kunnen stellen aan de Vlaamse lezers. En dat verliep moeizaam want door de hoge kosten – die deels werden doorbelast naar de beoogde leners middels een ebookstrippenkaart waarbij je voor 5 euro drie keer een ebook kon lenen – en de vele restricties waar dus ook de leners last van hadden, constateerde ik toen al dat er maar weinig voordelen overbleven aan het lezen van ebooks t.o.v. de papieren boeken.

Vorige week maakte Bibnet bekend dat de pilot niet verlengd gaat worden. De ebooks waren voornamelijk via een eigen lees-app te lezen door alle gehanteerde restricties en het one copy/one use model waarbij ebooks dus ‘uitgeleend’ kunnen zijn. En juist met die app bleken er te veel problemen te zijn die niet verholpen konden worden door de leverancier. Maar ook de beperkte collectie, de afwezigheid van jeugdboeken en het moeten betalen voor de ebooks werden door gebruikers als negatief ervaren. Vanaf 6 mei stopt de pilot en gaat Bibnet terug naar de tekentafel om in de loop van 2016 met een alternatief te kunnen komen.

Hopelijk wordt er dan ook verder gekeken dan alleen maar naar het “oplossen van de technische problemen”  want hoewel dat natuurlijk een belangrijke rol speelt, blijf ik van mening dat je als bibliotheken vooral naar de dienstverlening moet kijken die je wilt leveren t.a.v. ebooks. Als je ebooks (of e-boeken) alleen maar kunt aanbieden via een one copy/one use model, daar leengeld voor moet vragen aan je gebruikers per uitlening en dan ook nog afhankelijk moet zijn van een externe leverancier die een lees-app moet ontwikkelen omdat alleen daarmee de ebooks gelezen mogen worden, dan moet je de oplossingen wellicht ook in een andere hoek gaan zoeken.

Adobe komt met Document Cloud softwareabonnement

Toen Adobe drie jaar geleden met een abonnementsdienst kwam voor hun softwareproducten, en afscheid nam van het jaarlijks uitbrengen van nieuwe versies van Photoshop, Illustrator enz, had ik niet verwacht dat gebruikers massaal gebruik zouden gaan maken van Creative Cloud. Er blijken echter miljoenen gebruikers te zijn die graag maandelijks betalen in plaats van jaarlijks en de inkomsten van Adobe varen daar wel bij.

Behalve de portemonnee’s van de creatieve professionals, heeft Adobe nu ook hun oog laten vallen op de zakelijke gebruikers die veel met documenten werken en verknocht zijn aan scanners en faxen. Document Cloud is een nieuwe abonnementsdienst dat zich toespitst op een volledig nieuwe versie van Adobe Acrobat, document workflows en mobiel gebruik van documenten. Van omzetten van papieren documenten, het doorsturen en (kunnen) ondertekenen van formulieren tot de beschikbaar maken van alle documenten m.b.v. synchronisatie met de cloudopslag die je erbij krijgt. Gezien de prijs – het maakt onderdeel uit van het Creative Cloud abonnement – zal het vooral interessant zijn voor de zakelijke gebruikers maar ik ben eigenlijk ook wel nieuwsgierig of het ook iets kan toevoegen voor de niet-zakelijke gebruikers.

Wat is er nu echt veranderd in Spanje sinds de invoering van de Google tax

In Spanje werd eind vorig jaar middels een wijziging van de auteurswetgeving (o.a.) de verplichting ingevoerd voor zoekmachines om een vergoeding te betalen aan rechthebbenden als ze links (met beschrijvingen) opnemen in hun zoekindexen. Deze ‘Google tax’ – want het was expliciet bedoeld om Google te verplichten te gaan betalen voor het opnemen van Spaanstalige krantenberichten in Google News – was aanleiding voor Google om de deuren te sluiten van de Spaanstalige Google News.

In een blogpost op IPKat wordt bekeken wat het effect op (de bezoekersaantallen van) de Spaanse kranten is geweest in het kleine half jaar sindsdien. Het blijkt, na een initiële dip van tussen de 3% en 9%, nu om een daling te gaan van tussen de 4% en 6%. Dat is aanmerkelijk minder dan gevreesd nadat een soortgelijke situatie zich ook in Duitsland had voorgedaan en het Duitse Axel Springer haastig alsnog een deal maakte met Google. Die beperkte impact van het verdwijnen van Google News in Spanje wordt deels verklaard doordat er ook een ander Spaanstalig platform is die nog wel doorverwijst naar krantenartikelen. Maar hoe dan ook, concludeert het artikel, het blijft een gegeven dat het verdwijnen van Google News maar een kleine invloed heeft gehad op de Spaanse krantenmarkt.

Rakuten koopt OverDrive

De kans is groot dat je nog nooit van Rakuten gehoord hebt. De Japanse e-commerce gigant is echter al jaren bezig om buiten Japan allerlei bedrijven op te kopen en is inmiddels hierdoor actief op een groot aantal verschillende markten. Online marketing, Video on demand, hotelreserveringen, een groot aantal webshops (zoals Play.com), online communicatie (Viber) maar ook ebooks. Rakuten is namelijk sinds 2011 de eigenaar van Kobo.

En Rakuten breidt de ebookdiensten verder uit middels de acquisitie van OverDrive. OverDrive is het bedrijf dat het gelijknamige platform voor de Amerikaanse bibliotheken beheert waarmee ebooks en audioboeken geleend kunnen worden. Er zijn ca. 2,5 miljoen titels op dit platform beschikbaar van ruim 5000 uitgevers en Rakuten zal dit ongetwijfeld willen integreren met de ebookdiensten die ze voor hun Kobo ereaders al hebben. Hoe dit er precies uit zal gaan zien, of we er uberhaupt in Europa wat aan hebben en of de Amerikaanse bibliotheken het nu zonder ebookplatform moeten stellen, de tijd zal het leren.

De Bliyoo test is begonnen

Afgelopen week was het dan zo ver. De instructies om met de Tablisto/Bliyoo app aan de slag te gaan werden rondgestuurd door Bruna en de komende maand kunnen alle testers, waaronder ik, aan de slag met de honderden boeken en ca. 80 tijdschriften die in de app te lezen zijn. Voor wie het zich niet herinnert, Bliyoo is de ebook/digitale tijdschrift-dienst die Bruna aan het opzetten is en waar je straks voor een vast bedrag per maand dan onbeperkt mee kunt lezen.

Een uitgebreide bespreking van Bliyoo zal t.z.t. natuurlijk hier op Vakblog verschijnen maar dat doe ik pas als de testfase voorbij is. Het heeft geen enkele zin om in te gaan op de werking van een platform als dat er volgende week anders uit kan zien en er is vanzelfsprekend nog niets bekend over het definitieve aanbod en de prijsstelling. Zodra Bliyoo ook daadwerkelijk een dienst is waar iedereen zich op kan abonneren, zal ik het gaan bespreken.

Bye Bye Bookstore

En tot slot een interessante leestip (dank, Nadia). TXT is een academisch Open Access jaarlijks verschijnend tijdschrift dat door (oud)studenten van de Book and Digital Media Studies in Leiden gemaakt wordt. Dit jaar staat het tijdschrift in het teken van Exploring the boundaries of the book en bevat het diverse zeer lezenswaardige artikelen over ontwikkelingen in het boekenvak. Alle edities van TXT zijn te vinden in de repository van de universiteit Leiden en het volledige nummer van dit jaar kan je hier vinden. Bye Bye Bookstore is een artikel over de marketingstrategieën – zeg maar overlevingsstrategieën – van Nederlandse boekwinkeleigenaren in het tijdperk van online boekwinkels en ebookstores. En verdient het zeker om gelezen te worden!

#

Een nieuwe versie van Adobe DRM: hoe DRM nog irritanter wordt

adobe drm

Toen Adobe enkele weken geleden met een nieuwe versie van Adobe DRM voor ebooks kwam – middels de introductie van Digital Editions 3.0 – nam ik dat min of meer ter kennisgeving aan. Het was weliswaar een kwestie van tijd voordat Adobe met een nieuwe versie zou komen die niet binnen seconden gekraakt kon worden (zoals met de huidige versie het geval is) maar het leek me niet heel erg waarschijnlijk dat de ebookwinkels en de makers van ereading apps en ereaders zouden gaan overstappen op deze meer “veiligere” variant.

Het zou grote problemen kunnen veroorzaken omdat de al geïnstalleerde versies van Adobe Digital Editions en de bestaande ereading apps plus ereaders niet meer geschikt zouden zijn om ebooks te lezen die met de nieuwe Adobe DRM beveiligd zouden worden. Daarnaast wordt Adobe DRM door steeds minder partijen gebruikt omdat grote verkopers als Apple en Amazon hun eigen DRM systeem hebben en anderen zoals Kobo en Google Play Books een eigen variant van Adobe DRM gebruiken om gekochte ebooks te synchroniseren met hun apps en ereaders (Kobo). Steeds vaker wordt er (gelukkig) ook gekozen om geen DRM toe te passen op ebooks en in Nederland zijn inmiddels de meeste ebooks te koop met watermerk DRM ipv de beveiliging van Adobe. Allemaal redenen waarom ik het zelfs een beetje non-nieuws vond dat Adobe nog een nieuwe poging ging wagen met hun DRM.

Maar Adobe lijkt op een ramkoers te zitten om koste wat het kost weer relevant te worden als het om beveiligen van ebooks gaat. In een webinar liet Adobe zien dat het voornemens is om het gebruik van de nieuwe DRM af te gaan dwingen bij elke partij die gebruik maakt van Adobe DRM. Met ingang van juli 2014 wil Adobe het onmogelijk maken om nog ebooks met Adobe DRM te openen met hard- en software die niet de nieuwe DRM versie ondersteunen en gebruiken.

Wat betekent dit?
Dat heeft behoorlijk wat gevolgen. Allereerst betekent het dat je verplicht Adobe Digital Editions 3.0 moet hebben geïnstalleerd om om vanaf dat moment nog met Adobe DRM beveiligde ePubs te kunnen downloaden. De oudere versies 1.7, 2.0 en 2.1 zijn nog volop in gebruik maar die zijn in één klap verouderd.

Ook al is die upgrade naar 3.0 niet verplicht als je alleen Nederlandstalige ebooks koopt (die gebruiken watermerk DRM), er zijn nog voldoende plekken waar je nog wel vastzit aan Adobe DRM. Wil je je bij Kobobooks of Google Play Books gekochte ebooks downloaden om op je (niet Kobo) ereader te kunnen lezen, dan gaat dat nog steeds met Adobe DRM. Hetzelfde geldt als je ebooks op je ereader wilt lezen die je geleend besteld hebt op het nieuwe ebookplatform van de openbare bibliotheken.

Oorlogsverklaring aan de ereader?
Dat je verplicht Adobe Digital Editions 3 moet hebben om je gekochte ebooks te kunnen downloaden en lezen is één ding. Maar het echte probleem is dat ook ereaders expliciet de nieuwe Adobe DRM moeten ondersteunen willen ze ebooks, die na juli gedownload worden, kunnen lezen. En dat gaat gegarandeerd niet gebeuren met alle modellen ereaders die er op dit moment in omloop zijn. Alleen in Nederland zijn er al een miljoen ereaders in gebruik en deze kun je straks gaan verdelen in de modellen die met een firmware update wel compatibel worden gemaakt en de modellen die je effectief niet meer kunt gebruiken om nieuw gekochte ebooks met Adobe DRM op te lezen.

En wat nu?
Adobe lijkt vastbesloten te zijn hun eigen DRM te verstevigen, zoals ze dat zelf noemen, en neemt daarbij alle consequenties op de koop toe. Het is te hopen dat ebookverkopers nu gaan heroverwegen of ze uberhaupt nog wel verder willen met Adobe DRM en opties gaan verkennen voor watermerk DRM of zelfs DRM-vrije ebooks.

De kans dat ze hun eigen klanten in de armen jagen van hun concurrenten die geen Adobe DRM gebruiken wordt namelijk een stuk groter als betalende klanten door extra hoepels moeten springen om ebooks te downloaden. Om er vervolgens achter te komen dat ze het wellicht niet op hun huidige ereader kunnen lezen. En precies datzelfde argument zou je kunnen maken om te concluderen dat het alleen maar nog meer mensen richting de illegale ebooks zal brengen.

Voor de bibliotheken en hun ebookplatform betekent het dat er nog meer beperkingen komen aan het gebruik van hun ebookdiensten. Alle klanten zullen verplicht Adobe Digital Editions 3 moeten installeren en over een ereader moeten beschikken die overweg kan met de nieuwe beveiliging. Het zullen in de praktijk alleen de recente modellen ereaders zijn waarmee je nog ebooks kunt lezen via de bibliotheek vrees ik.

En voor mezelf handhaaf ik mijn eigen regel dat ik geen ebooks koop als ik ze niet kan ontdoen van DRM. Ironischerwijs is het juist de gemakkelijk te kraken Adobe DRM geweest die ervoor gezorgd heeft dat ik de afgelopen jaren vele tientallen Engelstalige ebooks heb gekocht bij Kobobooks en Google Play Books. Tenzij ook de nieuwe beveiliging van Adobe straks verwijderd kan worden zal het betekenen dat ik vanaf juli geen ebooks meer zal kopen bij Kobo of Google.

Daar zullen ze waarschijnlijk niet van onder de indruk zijn maar totdat ebookverkopers snappen dat betalende klanten zelf willen bepalen wat ze met hun gekochte ebooks doen, zal ik dan toch vaker mijn toevlucht nemen tot het illegale aanbod. Want ik ben overtuigd dat de ebookpiraten geen enkele moeite zullen hebben met de nieuwe beveiliging.

Zoals gewoonlijk zullen alleen de mensen er last van krijgen die netjes hun ebooks online willen kopen of gaan lenen bij de bibliotheek. Vergeet dan niet Adobe te bedanken voor het nog irritanter maken van DRM.

Update 5-2-2014: Op het blog van Datalogics – een bedrijf waar Adobe nauw mee samenwerkt in het ontwikkelen van hun beveiligingstechnologie – valt te lezen dat Adobe na alle kritieken het strakke tijdspad en het gedwongen overstappen loslaat. Adobe blijft promoten om gebruik te maken van de verbeterde DRM maar laat het nu aan hun klanten zelf over wanneer (en of) ze overstappen. Gezien de plannen die Adobe ook nog heeft om binnen twee jaar een online DRM te introduceren die vereist dat een ereading apparaat permanent online de licentie checkt, vat ik dat op als uitstel van executie. Geen afstel. Maar het dreigende probleem op korte termijn lijkt hiermee wel afgewenteld te zijn.

#

Adobe CS2 is nu abandonware en “gratis” te downloaden

creativesuite

Maandag werd op vele sites gemeld dat Adobe met een verlaat kerstcadeautje gekomen was. Het bedrijf zou een oude versie van de Creative Suite –  een softwarebundel met daarin o.a. Photoshop, Acrobat, Indesign, Illustrator en Premiere Pro – gratis aanbieden aan iedereen die over een Adobe ID beschikt. Zo’n account kun je gratis aanmaken en hoewel het hier om het 7 jaar oude CS2 gaat, is het van oorsprong dure software die nog steeds heel goed bruikbaar is.

De downloadpagina was gedurende een volle dag daarna meteen niet meer bereikbaar door de enorme toeloop en interesse. Op het forum van Adobe, en wat later ook op 1 van de blogs, werd echter duidelijk dat het niet ging om een cadeautje van Adobe, dat het geen marketingactie was maar Adobe besloten had de activeringsservers van de CS2 software uit de lucht te halen. Deze activeringsservers zorgen ervoor dat de licentiecodes gecontroleerd worden en dat de software gekoppeld wordt aan de computers waarop de installatie heeft plaatsgevonden. Wegens technische problemen op moderne besturingssystemen (en ongetwijfeld ook wegens de kosten van het blijven ondersteunen van 7 jaar oude software) zijn de servers uitgezet waardoor bestaande gebruikers nooit meer hun legaal gekochte software zouden kunnen (her)installeren.

Alle klanten van Adobe met een gebruikslicentie op CS2 hebben de mogelijkheid gekregen om met behulp van een nieuwe, voor iedereen gelijke licentiecode, hun software opnieuw te kunnen installeren zonder dat deze geactiveerd hoeft te worden. Hoewel je daar formeel een geldige licentie voor dient te hebben werkt de downloadbare versie van CS2 in combinatie met die code natuurlijk ook voor iedereen die deze software niet aangeschaft heeft. Op het forum geeft de community manager van Adobe ook aan dat er hoogstwaarschijnlijk niet gecontroleerd gaat worden op illegaal gebruik van deze versies.

Feitelijk is de Adobe CS2 software daarmee zgn. abandonware geworden. Abandonware is een verzamelnaam voor software -en vaak computerspellen- die om een verscheidenheid van redenen door de uitgever of makers in de steek zijn gelaten. Het gaat vaak om oudere software die niet meer verkocht wordt, waar de eigenaar zijn rechten niet meer op laat gelden en die in de praktijk gratis en vrijelijk gebruikt kan worden. Het is eigenlijk niet legaal om het gratis te downloaden maar de eigenaren ondernemen geen actie (meer) om het te voorkomen. Een zoekactie in Google op de term “abandonware” levert je een schat op aan oudere spellen en software die je vaak niet meer op recente Windows versies kunt installeren zonder gebruik te maken van een omweg.

Dat (dure) commerciële software als Adobe CS2 abandonware wordt omdat het bedrijf zich genoodzaakt ziet de strikte beveiliging 7 jaar later ongedaan te maken is wel ironisch. Adobe was met hun Creative Suite één van de pioniers van deze vorm van beveiliging die ook door Microsoft voor o.a. Windows en Office gebruikt wordt, juist ter preventie van illegale en gratis gebruik van hun software. Nu zorgt deze beveiliging er voor dat iedereen die software van toen gratis en ‘illegaal’ kan gebruiken.

Doe er je voordeel mee zou ik zeggen. De gehele Suite en de individuele pakketten zijn voor zowel Windows als Mac te downloaden.

@ foto: karramarro via photopin cc

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top