Het Auteursrechten Informatie Punt (AIP) van Windesheim

Bijna een jaar geleden heeft de werkgroep Auteursrechten en hbo zichzelf opgeheven en is, in navolging van de universiteitsbibliotheken, een netwerk van Auteursrechten Informatiepunten opgericht. Die afspraken, om vanuit de bibliotheken van de deelnemende hogescholen te beginnen met een Auteursrechten Informatie Punt, waren redelijk snel gemaakt maar de specifieke invulling van zo’n AIP, daar ging voor velen toch wel wat meer tijd in zitten. Bij enkele hogeschoolbibliotheken speelden auteursrechtelijke kwesties -vooral rond de readers in de elektronische leeromgeving- al een grotere rol en werd er ook prioriteit gegeven aan een AIP.

Bij Windesheim liep dat met iets minder hoog tempo.

Hoewel bij ons dezelfde kwesties (vanzelfsprekend wil ik al bijna zeggen) spelen, had het Mediacentrum geen rol in de uitvoering en bewaking van de Readerovereenkomst. De repro en het readerbureau waren hier van oudsher verantwoordelijk voor terwijl de verantwoordelijkheid voor de content van individuele modules van de elektronische leeromgeving natuurlijk bij de docenten en de onderwijsdomeinen ligt. De controles van Stichting PRO leverden echter wel veel vragen op en het afgelopen jaar ben ik dan ook vooral bezig geweest om met de verantwoordelijke dienstdirecteuren en betrokkenen afspraken te maken hoe wij als Windesheim zelf het beste om kunnen gaan met digitale readers en de verantwoordelijkheid voor de afkoopregeling van de Readerovereenkomst.

Sinds afgelopen vrijdag zijn die basisafspraken in ieder geval gemaakt. Het Mediacentrum zal vanaf volgend jaar de afkoopregeling van de Readerovereenkomst in haar budget erbij krijgen, het verantwoord gebruik van auteursrechtelijke beschermde materialen in de digitale leeromgeving is onder de aandacht gebracht van de onderwijsdomeindirecteuren en het Auteursrechten Informatie Punt is officieel ingesteld om de organisatie te informeren en te adviseren over auteursrechten. Specifiek gaat het dan om het beantwoorden van vragen van docenten en medewerkers en voorlichting geven over mogelijk (her)gebruik van teksten, foto’s en video in de digitale leer- en werkomgeving binnen de afspraken van de Readerovereenkomst en de Auteurswet.

Intern is ook een informatiepagina op ons intranet beschikbaar van het AIP die korte algemene informatie geeft en voor verdere verdieping vooral verwijst naar het intranetblog over auteursrechten en open access en de mailbox auteursrechten(at)windesheim.nl. Ook op onze Yammer is sinds enige tijd het AIP aanwezig als groep waarin vragen gesteld kunnen worden (en waar je op de hoogte blijft van nieuwe berichten op het intranetblog). Onze afdeling marketing en communicatie heeft bewust gekozen om een gezicht te koppelen aan het AIP en dat houdt weer in dat ondergetekende zelf flink aan de slag kan en mag de komende maanden om het AIP goed onder de aandacht te brengen van het onderwijs.

De basis is nu gelegd, het echte werk kan beginnen!

@ afbeelding afkomstig van Wikimedia Commons

#

Auteursrechten in het hoger onderwijs (scriptie)

Op Surfspace heb ik de onderstaande korte bespreking geplaatst van de scriptie van Mirthe Jansen over auteursrechten in het hoger onderwijs.

Met alle aandacht die er thans is voor het onderwerp auteursrechten in het hoger onderwijs, is het eigenlijk vreemd dat er zo weinig artikelen en publicaties hieraan gewijd zijn. Zowel het wo als hbo kennen inmiddels een netwerk van Auteursrechten Informatiepunten die precies dit thema als hun taak- en werkgebied hebben.

Mirthe Jansen studeerde dit jaar af aan de Juridische Hogeschool Avans-Fontys met een onderzoek naar het correct gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal binnen Avans Hogeschool. De scriptie, die te vinden is in de HBO Kennisbank, gaat grondig in op de voorkomende aspecten van gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal in een hoger onderwijsinstelling hoewel de focus ligt op tekst-, beeld-, video- en geluidmateriaal zoals dat vooral in de elektronische leeromgeving gebruikt wordt.

De publicatie gaat in op:

– de wettelijke bepalingen omtrent auteursrechten;
– de mogelijkheden van toepassing op het onderwijs via de onderwijsexceptie, onderwijsbeperking en het citaatrecht;
– de impact en mogelijkheden die licenties hebben. Van contentlicenties en Creative Commons tot de collectieve overeenkomsten zoals de Readerregeling en de Reproregeling;
– de collectieve rechtenorganisaties waarmee een onderwijsinstelling te maken kan krijgen voor de diverse typen werken waarop auteursrecht berust;
– een kleinschalig onderzoek onder hbo medewerkers van Avans over kennis en praktijk van auteursrechten in het onderwijs en de elektronische leeromgeving;
– conclusies en aanbevelingen voor de hogeschool t.a.v. het beter gebruiken van auteursrechtelijk beschermd materiaal in het eigen onderwijs.

Hoewel de doelstelling van de scriptie zich toespitst op de praktijk binnen Avans Hogeschool, zijn de behandelde aspecten universeel van toepassing voor hogescholen in het algemeen (en grotendeels voor universiteiten). De conclusie dat er nog veel moet gebeuren bij de eigen instelling en vooral de medewerkers als het gaat om bewustwording en kennis van auteursrechten, zal waarschijnlijk herkend worden door alle hoger onderwijsinstellingen.

Het gegeven advies in de scriptie om met goede voorlichting te komen en een loket in te richten waar docenten en medewerkers met vragen terecht kunnen, is in elk geval al breed opgepakt door hogescholen middels het oprichten van het netwerk Auteursrechten Informatiepunten-hbo. Deze scriptie van Mirthe Jansen geeft een compact en volledig beeld van waar hogescholen mee te maken krijgen op het gebied van auteursrechten en is daarom verplicht leesvoer voor iedereen die zich in het hoger onderwijs met auteursrechten bezig houdt.

Op weg naar Auteursrechten Informatiepunten in het hbo

Auteursrechten, het begint te leven in het hbo. Ook al bestaat de werkgroep Auteursrechten en hbo al sinds 2006, het laatste jaar komen er pas meer vragen vanuit het onderwijs over correct/toegestaan (her)gebruik van materiaal in het onderwijs. Ook vanuit het perspectief van maker van materiaal komen de vragen meer en meer los, vooral ingegeven door de toename van en focus op (toegepast) onderzoek in het hbo. De problematiek rondom de readerregeling en de ELO’s draagt ook een steentje bij aan de bewustwording over het belang van auteursrechten in het hoger onderwijs. Zoals collega Leendert Jan van de HU al stelde, het is geen stilstaand punt maar een dynamisch onderwerp.

In ons vakgebied hoef je niemand uit te leggen wat de toegevoegde waarde is van het delen en uitwisselen van kennis. Dat geldt ook voor kennis (en ervaringen) op gebied van auteursrecht want die is toch nog wel erg spaarzaam aanwezig bij de hogeschoolbibliotheken. Reden voor de werkgroep Auteursrechten en hbo om, in navolging van de universiteiten waar men al langer met Auteursrechten informatiepunten werkt, ook voor de hogescholen een landelijk netwerk van Auteursrechten Informatiepunten op te gaan zetten.

Werk je bij een hogeschool(bibliotheek)? Kom dan ook 14 april naar de vergadering van de werkgroep Auteursrechten en hbo waar we de basis willen gaan leggen voor dat landelijke netwerk!

De Werkgroep Auteursrechten en hbo is bezig met het formuleren van doel en taken van Auteursrechten Informatiepunten (AIP)  binnen hbo-instellingen en het landelijk AIP-netwerk dat nog gevormd moet gaan worden (zie bijlage). Met het resultaat daarvan kunnen alle hogeschoolbibliotheken hun voordeel doen en hoeft niet iedereen opnieuw het wiel uit te vinden. Tijdens een vergadering van de werkgroep op 14 april willen we brainstormen over de organisatie van een landelijk AIP-netwerk. Punten als “wie kan deelnemen aan de werkgroep?, zijn daar voorwaarden aan verbonden?” willen we daar uitwerken.

De werkgroep wil  graag (bibliotheek)medewerkers uit het hbo – die beleidsmatig betrokken zijn bij een AIP of de realisatie daarvan – bij deze discussie betrekken. Per instelling willen we de deelname beperken tot één persoon, bij voorkeur de medewerker die beleidsmatig en inhoudelijk het meest betrokken is bij dit onderwerp.

De bijeenkomst wordt gehouden op donderdag 14 april 2011 om 10.30 uur in de TU Eindhoven. Aansluitend wordt een rondleiding georganiseerd bij de naastgelegen mediatheek van Fontys Hogescholen.  In verband met de organisatie graag voor vrijdag 25 maart aanmelden. De definitieve uitnodiging met adres en definitief programma volgt daarna.

@foto via Flickr

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top