Tweetweekoverzicht week 24 2019: Archief Alkmaar vs YouTube, Kobo community, Facebook zoekhulp, betalen voor online nieuws en Google splitst functionaliteiten Photos en Drive

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

YouTube verwijderde kanaal van Archief Alkmaar

Zo, dat was even schrikken voor het Archief Alkmaar. Vorige week zondag – de 11e internationale archiefdag – bleek dat YouTube het hele kanaal van het archief offline gehaald te hebben. Het haalde zelfs de NOS nieuwspagina’s.

Reden voor deze actie is dat YouTube strenger wil gaan optreden tegen haatfilmpjes en de pijlen meteen richtte op het Tweede Wereldoorlog materiaal dat prominent op het kanaal van Archief Alkmaar voor komt.

Dankzij alle media-aandacht reageerde YouTube (deze keer) wel en herstelde het kanaal de dag erna:

…. om de dag erna meteen weer geconfronteerd te worden met de tussentijds veranderende spelregels van YouTube:

Waarbij YouTube, jawel de dag erna, kennelijk opnieuw nieuwe spelregels bedacht heeft:

Historisch ‘opruiend materiaal’ mag nu kennelijk alleen op YouTube staan als het materiaal bewerkt wordt en *in* het videomateriaal voorzien wordt van context die het een educatief doel geeft. Iets wat juist met historisch materiaal onwerkbaar en onmogelijk is.

Alsof de #filterellende van YouTube dus nog niet erg genoeg was, komen er nu ook veranderende regels bij die het vooral voor onderwijs-, onderzoeks- en culturele erfgoedinstellingen veel lastiger maken om YouTube in te zetten.

Zoals Archief Alkmaar zelf al aangeeft gebruiken veel archieven YouTube om een breed publiek te bereiken maar ik denk dat het serieus tijd is om die keuze te heroverwegen. De prioriteiten en het beleid van YouTube worden primair bepaald door politiek-economische en maatschappelijke belangen en verschuiven met enige regelmaat. Het lijkt me dat archieven niet telkens zouden moeten aantonen dat hun video’s geen inbreuk maken op het auteursrecht of niet aanzetten tot haatacties. Het lijkt me dat in het geval van YouTube het middel erger is dan de kwaal.

Misschien toch maar eens naar Vimeo? Of een gezamenlijk eigen videoplatform oprichten waar geen grote Amerikaanse bedrijven de spelregels kunnen aanpassen als ze daar zin in hebben?

Kobo gaat een community beginnen?

Ook Kobo heeft plannen om een online community op te richten, meldde Good Ereader afgelopen week. Maar als ik dat bericht zo lees dan lijken de plannen vooral bedoeld te zijn om gebruikers – betalende klanten – met elkaar in contact te brengen om problemen op te lossen die door het waardeloze supportsysteem van Kobo zelf niet opgelost worden.

Kobo is launching a new online community where customers can help each other with troubleshooting problems and product support and issues can be reported and solved within the community. Technical issues can be posted online and Kobo employees and other Kobo customers who are experiencing the same problems can post answers.

Iedereen die ooit geprobeerd heeft om iets via Kobo support iets geregeld te krijgen zal enthousiast worden van het idee dat er nu iets beters in de planning staat maar je hoeft niet eens heel erg cynisch te zijn om te constateren dat het bedrijf tot nu toe nauwelijks inspanningen verricht heeft om hun gebruikers van fatsoenlijke ondersteuning te voorzien.

En dat het inrichten van een online community toch vooral een makkelijke oplossing is om te putten uit de ondersteuning die klanten elkaar kunnen geven. Ik kan het weten want ik heb de afgelopen 7 jaren honderden vragen over Kobo ereaders, Kobo accounts en de Kobo website beantwoord die via mijn blog of via mailtjes kwamen ;-)

Maar goed, het is onmogelijk om met een dergelijke community te gaan beginnen zonder een substantiële betrokkenheid vanuit Kobo zelf en dat zou een grote verbetering zijn ten opzichte van de huidige situatie. Of en hoe we dit in Nederland ook gaan zien is daarbij overigens ook nog een vraag. De samenwerking met Bol in Nederland betekent dat Kobo in Nederland nauwelijks op de voorgrond treedt – zelfs op hun eigen website is de default inlog je Bol account – en het ligt dan niet voor de hand dat Kobo zich dan wel ineens gaat profileren met een eigen community in dit land.

Nieuwe Facebook zoekhulp

Dat je heel veel (belachelijk/griezelig veel) informatie via Facebook kunt vinden is geen geheim natuurlijk. Henk van Ess is, voor mij tenminste, *de* expert in het vinden van die informatie maar dat is nog geen sinecure omdat Facebook hun zoekfunctie zo basaal mogelijk lijkt te willen aanbieden.

Reden voor hem, en @djnemec, om een eigen zoekinterface/zoekmachine te maken die de informatie een stuk efficiënter uit Facebook haalt.

De term zoekmachine is eigenlijk niet correct want wat het script doet is je helpen met het samenstellen van een zoekstring op Facebook. Een zoekactiehulp als het ware. Als je de velden ingevuld hebt kun je de gegenereerde URL openen in een nieuw venster en wordt de zoekactie uitgevoerd op de Facebook website.

Nederlanders betalen zelden voor online nieuws

Dat 11% van de Nederlanders een betaalde onlinenieuwsdienst heeft gebruikt is slechts 1 van de vele constateringen die te vinden zijn in de Mediamonitor 2019 (pdf) van het Commissariaat voor de Media. Maar hoewel het tv, radio en social media gebruik ook interessant is, werd mijn aandacht eveneens getrokken door het hoofdstukje over betaalmodellen voor nieuws. Omdat ik daar zelf ook in geïnteresseerd ben natuurlijk.

Reuters Institute – waar het Commissariaat mee samenwerkt voor de Mediamonitor – heeft uitgevers uit 29 landen gevraagd naar de trends en concludeerde:

Subscription and membership is the key priority for the news industry going forward. Over half (52) expect this to be the main revenue focus in 2019, compared with just 27 for display advertising, 8 for native advertising and 7 for donations. This is a huge change of focus for the industry.

Dat muziekstreamingdiensten, online gamingdiensten en natuurlijk videodiensten het heel goed doen zal niemand verrassen. Nieuwsdiensten hebben het een stuk lastiger door de concurrentie met het gratis nieuws en hoewel ook de betrouwbaarheid van dat gratis nieuws ter sprake komt, heeft dat het afgelopen jaar (nog) niet geleid tot een stevige groei in abonnementen op nieuwsbronnen.

Ik ben vooral benieuwd hoe, en of, zich dit de komende jaren verder gaat ontwikkelen dus de Mediamonitor is er eentje om in de gaten te houden.

Google splitst Google Photos en Drive

Google kondigde vorige week in een blogpost aan dat ze op korte termijn gaan stoppen met de integratie van Photos en Drive omdat veel gebruikers het verwarrend vinden hoe dat nu werkt.

En ja, heel erg logisch is ook allemaal niet. Google Photos begon als onderdeel van Google+ waarbij alle geuploade materialen ook automatisch in je Google Drive belandde. Google Drive werd jaren geleden ook als het fundament van alle Google diensten neergezet want de opslag die je daar hebt is/wordt verdeeld over o.a. de bestanden die daar staan maar ook over je mailbox in Gmail en dus je foto’s in Google Photos.

Maar die link is niet 1 op 1. Verwijder je een foto in Google Photos dan werd die ook verwijderd van Drive. Maar bewerkte je de foto in Photos dan zag je de gewijzigde foto niet terug in Drive (alleen het origineel). Andersom was het ook niet altijd even logisch: gooide je een foto weg uit de Photos map in je Drive dan werd die wel verwijderd uit je Google Photos … maar niet als die in een zelf aangemaakt album zat. En mikte je hele mappen met foto’s weg uit Drive dan bleven deze ook gewoon staan in Google Photos.

Reden voor Google om die toch al niet consequentie automatische synchronisatie ook volledig uit te gaan zetten. Met ingang van 1 juli staat die synchronisatie uit en worden de inhoud van de Photos map in Drive en wat er in Google Photos als verschillende types content beschouwd. Google Photos krijgt een ‘Upload from Drive’ knop erbij zodat je zelf de fotos kunt toevoegen die je in Drive hebt staan.

Hierbij zal het dus wel zo zijn dat als de foto’s twee keer voor komen, ze ook twee keer meetellen voor je opslaglimiet. Met het Backup & Sync programmaatje kun je echter nog steeds naar beide plekken uploaden zonder dat het dan twee keer mee telt dus dat wordt voor de fanatieke Google Photos en Drive gebruiker nog essentiëler dan het al was.

#

Tweetweekoverzicht week 28 2018: Unpaywall begint Gettheresearch, Utrechts Archief doet slim met auteursrecht, YouTube maakt Copyright Match beschikbaar en zoeken in boeken bij Open Library

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Unpaywall ontwikkelt research portaal

Ik ben een groot fan van Unpaywall waarmee je open access versies kunt vinden van wetenschappelijke artikelen die achter een betaalmuur van een uitgever zitten. Dat doet Unpaywall met een browserextensie die signaleert dat er een verwijzing naar een artikel op een pagina staat die je bekijkt (als er een DOI nummer staat om precies te zijn), en die dan vervolgens op zoek gaat naar een open access variant.

Afgelopen week kondigde Unpaywall aan bezig te zijn met de ontwikkeling van een zoekmachine/portal waarmee je ook actief zelf kunt gaan zoeken in het gigantische aanbod van open access artikelen. Op Gettheresearch.org wordt er nu gebouwd en kun je je aanmelden voor een early access toegang. Early access voor open access. Het kan niet early genoeg zijn voor iedereen die wetenschappelijke informatie zoekt, toch?

Utrechts Archief zoekt auteursrecht online beeldmateriaal uit

De diverse rechtszaken tegen erfgoedinstellingen – zoals recentelijk in Voet vs Erfgoed Leiden – hebben archieven in veel gevallen doen besluiten om al hun gedigitaliseerd beeldmateriaal offline te halen. Maar het kan ook anders.

Het Utrechts Archief heeft een groot project afgerond waarbij (erfgenamen van de) rechthebbenden werden benaderd om afspraken te maken over het gebruik van het gedigitaliseerde beeldmateriaal. Alleen materiaal waarvan het archief weet dat de rechten van verlopen zijn of waarvoor dergelijke licentie-afspraken gemaakt zijn worden nog online gezet.

De toegevoegde waarde is dat daarmee ook voor het publiek duidelijker is wat er wel en niet met dat beeldmateriaal mag gebeuren. In de beeldbank staat bij elke foto de licentie vermeld en er kan ook op gefilterd worden op gebruiksrecht/licentie.

utrechts archief
Ik denk dat 11 verschillende licenties/gebruiksrechten met afkortingen weergeven nog een tikkie gebruiksvriendelijker kan (PDM zijn foto’s die in het publiek domein zitten en STZ is volgens mij de aanduiding dat het alleen in de studiezaal van het Utrechts Archief geraadpleegd kan worden) maar het is een uitstekende manier om met de vervelende auteursrechtspagaat om te gaan.

En onder het mom van gebruiksvriendelijkheid worden in zoeksystemen sowieso al te vaak concessies gedaan aan functionaliteit als je het mij vraagt dus eigenlijk is dit helemaal prima :)

YouTube maakt Copyright Match beschikbaar

In mei begon YouTube met het testen van Copyright Match, een tool waarbij geuploade video’s automatisch ‘bewaakt’ worden door een systeem dat lijkt op ContentID, het controlesysteem waar YouTube al jaren mee werkt. Het grote verschil is dat met Copyright Match iedereen zelf zijn eigen video’s kan aanmelden en op die manier zijn eigen content kan beschermen (en er geld aan verdienen).

Afgelopen week kondigde YouTube aan te beginnen met het uitrollen van Copyright Match onder de gebruikers. In eerste instantie beperkt YouTube zich tot de kanalen die meedoen aan het Partner Program van YouTube (wat het beperkt tot de grotere kanalen) en volgens Plagiarism Today werkt Copyright Match alleen voor het vergelijken van volledige video’s. Oftewel, als iemand een video uploadt, deze beschermt met Copyright Match en een andere uploader pakt een deel uit die video en plaatst het op een ander kanaal, dan werkt Copyright Match niet.

Maar goed, het is zonder twijfel een eerste stap in wat later veel verfijnder zal worden vermoed ik. Het beschermen van je rechten op video’s is een aanzienlijk grotere hype dan het vrijelijk delen ervan ooit was en de techniek zal het in de toekomst alleen maar makkelijker maken om het eigenaarschap op elk stukje content op internet te claimen.

Hoe blij je daarmee moet zijn, dat is een hele andere discussie.

Zoeken in boeken bij Open Library

Open Library is een project (en onderdeel) van The Internet Archive dat beoogt om elk boek te beschrijven met een eigen webpagina. De ultieme bibliotheekcatalogus dus.

Maar Open Library beperkt zich niet alleen tot catalogiseren en metadata. Ze lenen ook daadwerkelijk ebooks uit aan iedereen die zich registreert en maken downloads van boeken beschikbaar voor de visueel gehandicapten. De collectie is opgebouwd uit aan Open Library gedoneerde fysieke boeken die door Open Library vervolgens gedigitaliseerd worden en geschikt gemaakt voor lenen en downloaden.

Daarmee zoekt Open Library ook meteen de uiterste rand van het (Amerikaanse) auteursrecht op – of zoals de rechthebbenden in Amerika zeggen: gaan er ver overheen –  maar feit blijft dat tot nu toe niemand echt zin heeft gehad om een jarenlang durende juridische strijd met deze nonprofit-organisatie aan te gaan. Die er natuurlijk wel voor zorgt dat hun werkwijze voldoende ruimte biedt om de interpretatie van fair use in het Amerikaanse recht in hun voordeel uit te leggen.

Sinds gisteren heeft Open Library een nieuwe functie toegevoegd aan hun catalogus. Je kunt nu namelijk de 4 miljoen gedigitaliseerde boeken full-text doorzoeken op zinssnedes en quotes. Net als bij Google Books krijg je alleen de regels vlak voor en vlak na de gevonden zoektermen te zien – en kun je dus niet het boek online lezen – maar het interessante is dat Open Library heel veel boeken heeft die simpelweg niet in Google Books opgenomen zijn. Engelstalige romans bijvoorbeeld vind je wel bij Open Library en niet bij Google Books.

Search Inside is (nog?) een beetje verstopt op de website van Open Library maar werkt verder wel prima. Ik probeerde het uit met een zoekactie op ‘anchor pegs’ en vond zonder problemen het boek waarin ik het had zien staan: The Funhouse. En waarvan ik het wist dat die in de Open Library stond.

open library search inside
Het aardige is dat deze zoekactie dus de versie uit 1994 oplevert van Dean Koontz (en er in het record Unknown author staat) maar ook de versie uit 1980 van Owen West, wat het pseudoniem is waar Koontz het in 1980 onder publiceerde. Er valt dus ook nog wel wat te doen aan de metadatering en catalogisering ;-)

Het zal de Society of Authors niet blij (minder geïrriteerd) maken maar het doorzoekbaar maken van miljoenen boeken en dit soort zoektools maakt me als informatiespecialist en boekenliefhebber wel vrolijk. Het zorgt er niet alleen voor dat je boeken waar je de titel van bent vergeten weer kunt opzoeken maar maakt het ontdekken van nieuwe, onbekende, titels ook een stuk eenvoudiger!

#

Tweetweekoverzicht week 24 2018: Twitter en woordenboeken, Chrome extensies, nieuwe Archiefwet, AVG excessen, Utrechtse Boekenmarkt en 15 jaar SHB

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Twitter en (online) woordenboeken

Een leuk artikel over hoe woordenboeken Merriam-Webster (en Dictionay.com) Twitter gebruiken voor de eigen marketing. Door in te spelen op de actualiteit en wijzen op verkeerd woordgebruik van bekende Amerikanen weten de beide woordenboekenbedrijven het stoffige imago flink op te vijzelen.

In Nederland moeten we het niet hebben van de Van Dale die er voornamelijk saaie degelijke tweets uitgooit. Ze zouden eens goed moeten kijken bij Onze Taal, die tenminste snapt dat Twitter een gesprek is met anderen in plaats van mini persberichtjes te versturen van max. 280 tekens. Dus hup, Van Dale, gebruik die prachtige (etymologische) woordenboeken eens om het taalgebruik op Twitter te verrijken.

Alleen nog maar officiële extensies voor Chrome

Er werd al jaren mee ‘gedreigd’ door Google en afgelopen week was het dan zo ver. De mogelijkheid om extensies te installeren buiten de ingebouwde Chrome Web Store om, is afwezig voor nieuw gepubliceerde extensies en vanaf 12 september gaat dat voor alle extensies gelden. Het is dan niet meer mogelijk om extensies rechtstreeks vanaf de websites van ontwikkelaars te installeren.

Het doel is volgens Google vooral om te voorkomen dat kwaadwillenden deze mogelijkheid gebruiken om malware in de Chrome browser te plaatsen. Het is ongetwijfeld ook bedoeld om tooltjes uit te schakelen die DRM beveiliging of georestricties omzeilen en die als rechtstreekse downloads worden aangeboden omdat ze geweigerd worden in de Chrome Web Store.

Nieuwe archiefwet op komst

Er wordt al veel langer over gepraat maar tijdens de Archiefdagen vorige week (11 en 12 juni) wist Arie Slob te melden dat er daadwerkelijk gewerkt wordt aan een nieuwe archiefwet met ook een kortere overbrengingstermijn. Een eerste wetsvoorstel moet er in het begin van 2019 zijn.

Wat voor mij een reden is om de site van KVAN goed in de gaten te blijven houden voor de volgende editie van de Archiefdagen volgend jaar. Die site is overigens vernieuwd omdat KVAN samen met BRAIN tegenwoordig een webplek deelt.

Niet zo geslaagd

Voor het eerst staan de namen van geslaagde leerlingen niet meer in de krant. De reden? De nieuwe privacywetgeving natuurlijk. De AP meldt op de vraag of dit toegestaan is, dat eigenlijk iedere leerling toestemming moet geven om met zijn of haar naam in de krant te komen (en dat de ouders dat moeten doen als de leerling nog geen 16 is). Dat is vragen naar de bekende weg want als je de wet strikt volgt dan is dat precies wat er staat.

De discussie wordt niet gevoerd over hoe wenselijk het voor de samenleving is dat scholen, (sport)verenigingen, kerken en andere organisaties die een belangrijke rol vervullen, feitelijk nu gedwongen worden om het nooit meer over de mensen te hebben die ze helpen of met wie ze samen werken. Ik snap de privacywetgeving uitstekend, vind het ook zeer belangrijk maar vind ook dat je kunt overdrijven.

Er is zo’n beetje een foto-verbod ontstaan op de scholen van mijn kinderen want die foto’s mogen niet meer in de nieuwsbrief komen en tja, waarom zou je ze dan maken? Ik las over sportverenigingen die geen wedstrijdverslagen meer maken omdat ze die niet op de eigen website mogen plaatsen. Kerken waar tijdens de dienst niet meer de namen van zieken genoemd worden waarvoor gebeden wordt (want kerkradio he?). Allemaal te rechtvaardigen onder de nieuwe privacywetgeving maar willen we dit nu echt met elkaar? Vragen we nu echt dat in elke parochie de zieken om toestemming gevraagd moet worden voordat er in de kerk voor ze gebeden mag worden? Vragen we van scholen om alle ouders eerst om toestemming te vragen voordat die drie foto’s van een klasse-uitje in een nieuwsbrief geplaatst mogen worden? Tikken we echt juffen en meesters op de vingers omdat ze een foto van een schoolreisje op Instagram zetten? Die scholen die het uberhaupt nog aandurven om een Instagram account te hebben.

Utrecht krijgt jaarlijkse boekenmarkt

Kijk, goed nieuws voor alle liefhebbers van boekenmarkten! De eerste editie van de Utrechtse Boekenmarkt gaat plaatsvinden op 16 september.

15 jaar SHB

Is het al weer 15 jaar geleden? Het Samenwerkingsverband Hogeschool Bibliotheken (SHB) werd in 2003 opgericht door 8 hogescholen en dat betekent dat dit jaar het derde lustrum gevierd kon worden. Dat was afgelopen donderdag (hogeschool nummer 34 sloot zich daags ervoor aan) en dat werd gevierd met een aantal boeiende sprekers, een nieuw logo, een vernieuwde website en een heus SHB lied dat door D-licious Vocals vertolkt werd.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top